Supreme Court quashes appeal order for terminating co-ownership without a geodetic division plan under Civil Procedure Code.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the District Court's order terminating co-ownership because the lower court ignored a 1991 decision that failed to create a geodetic division plan. The appellant argued that without this plan, the 1991 ruling could not legally effectuate the division of the property. The court held that a constitutive order to terminate co-ownership is incomplete without a geodetic plan, rendering the lower court's reliance on the flawed 1991 decision legally impossible.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 621 k.p.c.; Art. 624 k.p.c.: A court order terminating co-ownership of real estate is legally ineffective and cannot be executed if it omits the geodetic division plan required by law, as such an omission prevents the creation of distinct property titles.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CSK 366/10
POSTANOWIENIE
Dnia 17 marca 2011 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz
SSN Antoni Górski
w sprawie z wniosku B. N.
przy uczestnictwie D. N., M. N. i E. N.
o zniesienie współwłasności nieruchomości,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 17 marca 2011 r.,
skargi kasacyjnej wnioskodawcy
od postanowienia Sądu Okręgowego w L.
z dnia 25 lutego 2010 r.,
uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi
Okręgowemu w L. do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o
kosztach postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy w L. postanowieniem z dnia 17 lipca 2009 r. zniósł
współwłasność bliżej określonej nieruchomości oznaczonej jako działka nr 8 w ten
sposób, że wydzielił z niej dwie nieruchomości oznaczone jako działki nr 8/1 i 8/2
oraz nakazał uczestnikowi postępowania D. N. wydanie wnioskodawcy B. N. dwóch
pomieszczeń
usytuowanych
na
pierwszym
piętrze
budynku
mieszkalnego
posadowionego na działce nr 8/2.
Sąd Okręgowy w L. postanowieniem z dnia 25 lutego 2010 r. uchylił
powyższe postanowienie, i wniosek odrzucił. Uznał, że postępowanie przed Sądem
Rejonowym zostało dotknięte nieważnością (art. 379 pkt 3 k.p.c.), albowiem
już postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 25 stycznia 1991 r. zniesiono
współwłasność objętej wnioskiem działki. Postanowieniem tym bowiem połowa tej
działki od strony zachodniej, o pow. 0,47 ha, została przyznana na wyłączną
własność M. N., a druga jej połowa od strony wschodniej, o pow. 0,47 ha, na której
znajduje się siedlisko, W. N.
Skarga kasacyjna wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego –
oparta na obu podstawach z art. 3983 k.p.c. – zawiera zarzut naruszenia art. 46
k.c., a także art. 233, 621, 624, 365 § 1, 379 pkt 3 k.p.c., i zmierza do uchylenia
tego postanowienia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Istota
zarzutów
że następstwem
skargi
zupełnego
kasacyjnej
pominięcia
sprowadza
w
sentencji
się
do
twierdzenia,
postanowienia
Sądu
Rejonowego z dnia 25 stycznia 1991 r. planu podziału geodety, sporządzonego
według zasad wskazanych w art. 621 k.p.c., orzeczenie to nie wywołało
skutków materialnoprawnych przewidzianych w art. 624 k.p.c. Inaczej mówiąc,
w wyniku tego orzeczenia nie doszło do podziału działki nr 8 na odrębne
przedmioty własności.
Postanowienie, w którym sąd orzeka o zniesieniu współwłasności ma
charakter konstytutywny (art. 624 k.p.c.). Uchyla ono dotychczasowe uprawnienia
przysługujące
współwłaścicielom
na
podstawie
stosunku
współwłasności,
a jednocześnie tworzy dla nich nowe prawa. Oznacza to, że jeżeli w postanowieniu
znoszącym współwłasność sąd orzeknie, w celu wyjścia z niepodzielności, podział
fizyczny wspólnej nieruchomości, to przyznaje on jednocześnie poszczególnym
współwłaścicielom własność określonych jej części powstałych z podziału.
Stosownie do art. 621 k.p.c. integralną część sentencji postanowienia
o zniesieniu współwłasności nieruchomości, którym sąd przyznaje dotychczasowym
współwłaścicielom wydzielone jej części na własność, stanowi plan podziału
sporządzony według zasad obowiązujących przy oznaczeniu nieruchomości
w księgach wieczystych. Nie budzi zatem wątpliwości, że niezamieszczenie
w sentencji postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 25 stycznia 1991 r. planu
projektowanego podziału działki nr 8 uniemożliwia w odniesieniu do tej
nieruchomości wykonanie tego postanowienia.
Sąd Okręgowy dostrzegł wprawdzie wskazaną wadliwość postanowienia
z dnia 25 stycznia 1991 r., niemniej jednak uznał, że na skutek tego postanowienia
doszło do podziału działki nr 8 na odrębne nieruchomości, bez skonkretyzowanych
granic. Założył przy tym, jak można mniemać, że według art. 152 k.c. właściciele
tych nieruchomości mają obowiązek współdziałania przy ich rozgraniczeniu.
W razie zaś, gdyby jeden z nich uchylał się od obowiązku współdziałania przy
dobrowolnym
rozgraniczeniu,
drugiemu
będzie
rozgraniczenia
w
art.
k.c.
rozumieniu
oraz
przysługiwało
prawa
żądanie
geodezyjnego
i kartograficznego (tekst jedn.: Dz. U. 2005, Nr 240, poz. 2027 ze zm.).
Ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić, gdyż zarówno do
wyodrębnienia geodezyjnego, jak i prawnego dotychczasowej nieruchomości
dochodzi
dopiero
na
podstawie
prawomocnego
postanowienia
sądu
przyznającego dotychczasowym współwłaścicielom części nieruchomości lub
jednemu z nich jej całość (art. 624 k.p.c.). Orzeczenie to stanowi podstawę
wprowadzenia do zasobu państwowego i geodezyjnego podziału dotychczasowej
nieruchomości oraz wyodrębnienia geodezyjnego i prawnego wchodzących w jej
skład działek. Oznacza to, że sądowe zniesienie współwłasności nieruchomości z
zupełnym pominięciem planu podziału geodety, sporządzonym według zasad
wskazanych w art. 621 k.p.c. sprawia, iż wykonanie takiego orzeczenia nie jest
możliwe, gdyż nie wywołuje ono także żadnych skutków przewidzianych w art. 624
k.p.c. Podzielić zatem należało stanowisko skarżącego, że na skutek określonej
wadliwości postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 25 stycznia 1991 r. nie doszło
do sądowego zniesienia współwłasności działki nr 8 przez podział na odrębne
przedmioty własności.
Skoro Sąd Okręgowy wyszedł z odmiennych założeń, zaskarżone
postanowienie nie mogło się ostać. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak
w postanowieniu.