Supreme Court dismisses appeal on oral will due to lack of obvious legal error under civil procedure code.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland refused to accept the cassation appeal filed by a niece challenging her uncle's oral will. The lower court upheld the will's validity based on expert opinions confirming the testator's fear of imminent death at age 97. The Supreme Court ruled that the appellant failed to demonstrate an obvious violation of substantive or procedural law required to justify cassation review.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 952 § 1 k.c.; Art. 3989 § 1 k.p.c.: A cassation appeal is inadmissible if the applicant fails to prove an obvious violation of law resulting in an obviously erroneous judgment, as mere disagreement with the assessment of 'fear of imminent death' is insufficient.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CSK 18/19 POSTANOWIENIE Dnia 9 lipca 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner w sprawie z wniosku W. J. T.przy uczestnictwie A. T., K. K. i T. K. o stwierdzenie nabycia spadku,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 lipca 2019 r.,na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania T. K. od postanowienia Sądu Okręgowego w B.z dnia 24 sierpnia 2018 r., sygn. akt II Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od uczestniczki T. K. na rzecz wnioskodawcy kwotę 360,- (trzysta sześćdziesiąt) złotych z tytułu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2018 r. Sąd Okręgowy w B. oddalił apelację uczestniczki postępowania T. K. od postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 2 listopada 2017 r., którym stwierdzone zostało nabycie spadku po W. T., zmarłym dnia 26 czerwca 2006 r. na podstawie testamentu ustnego z dnia 20 czerwca 2002 r. przez synów W. J. oraz A. po ½ części. Zaskarżając postanowienie Sądu pierwszej instancji uczestniczka T. K., będąca córką zmarłego, zakwestionowała skuteczność spadkobrania na podstawie testamentu ustnego, ze względu na brak spełnienia przesłanek określonych w art. 952 § 1 k.c. Sąd Okręgowy nie podzielił zarzutów uczestniczki i kierując się zgromadzonym materiałem dowodowym, uzupełnionym w postępowaniu apelacyjnym, w tym opiniami powołanych biegłych uznał orzeczenie Sądu Rejonowego za prawidłowe i oddalił apelację.W skardze kasacyjnej uczestniczka T.
K. zarzuciła Sądowi Okręgowemu naruszenie zaskarżonym postanowieniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 952 § 1 k.c. w zakresie dokonanie przez Sąd wykładni pojęcia „obawa rychłej śmierci” oraz przepisów postępowania, tj. art. 278 § 1 w związku z art. 286, art. 391 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c., a także art. 227 w związku z art. 233 § 1 i art. 670 w związku z art. 382 k.p.c. przez oddalenie wniosku uczestniczki oraz nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu geriatrii, oraz brak przeprowadzenia z urzędu analizy dokumentacji medycznej spadkodawcy.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i jego zmianę przez stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym na podstawie ustawy.W odpowiedzi na skargę kasacyjną wnioskodawca wniósł o odmowę jej przyjęcia do rozpoznania, ewentualnie jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna nie może zostać przyjęta do rozpoznania ze względu na niespełnienie przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c.We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania pełnomocnik uczestniczki powołał się na oczywistą jej zasadność.
Tłumaczy to przez wskazanie na orzecznictwo Sądu Najwyższego, wymagające, na przykładzie postanowienia z dnia 29 czerwca 2018 r. w sprawie IV CSK 102/18, aby wykazane zostało we wniosku oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, z którym wiąże się wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia.Wbrew przekonaniu autora wniosku w niniejszej sprawie nie zostały zrealizowane powyższe wymagania. Z bogatego orzecznictwa i poglądów doktryny widać wyraźnie, jak ocenne jest uznanie stanu osoby sporządzającej testament w formie ustnej, a więc szczególnej i wymagającej spełnienia warunku prawnego, jakim jest obawa rychłej śmierci, że ta obawa wystąpiła u spadkodawcy.
Nie jest to związane z jakimś terminem, w którym śmierć ma nastąpić od chwili sporządzenia testamentu ustnego, gdyż upływ czasu miałby zniweczyć stan obawy i pozbawić ją przymiotu śmierci „rychłej”. Nie ma też obowiązku sporządzenia testamentu zwykłego po upływie jakiegoś czasu, testament ustny pozostaje ważny, a istotne jest tylko dowiedzenie, że w chwili jego sporządzania były ku temu podstawy (zob. także postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 6 czerwca 2002 r. CKN 669/00, z dnia 11 marca 2009 r. I CSK 321/08, z dnia 29 czerwca 2012 I CSK 575/11 oraz a dnia 27 lutego 2013 r.
IV CSK 380/12, nie publ.). W rozpoznawanej sprawie powołani biegli wykazali wystąpienie okoliczności, które u osoby sporządzającej testament - mającej 97 lat i zmarłej w wieku lat 101 - są wystarczające do uznania na ich podstawie przez Sąd, że zachodziła obawa rychłej śmierci. Sąd drugiej instancji szczegółowo to zanalizował w uzasadnieniu, wskazując na rolę subiektywnego i obiektywnego spojrzenia na przesłankę wymaganą przez art. 952 § 1 k.c. Zaznaczyć należy, że testament został utrwalony prawidłowo, zeznania świadków oraz opinia biegłych potwierdziły stan zdrowotny spadkodawcy oraz jego zdolność do wyrażenia woli.
Niezadowolenie uczestniczki z rozstrzygnięcia nie może wystarczyć do uznania wyrażonych wątpliwości za spełniające przesłankę oczywistego uzasadnienia skargi, także z tych względów, które są podane we wniosku jako potrzebne do spełnienia warunków prawnych przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.Mając to na uwadze należało na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówić przyjęcia skargi do rozpoznania, rozstrzygając o kosztach postępowania na podstawie art. 520 § 2 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. aj