Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CO 209/21 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses jurisdiction over judge disqualification requests, remanding to Appeal Court.

Numero d'incarto IV CO 209/21
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed its own jurisdiction to rule on judge disqualification requests, ordering the case back to the Appeal Court. The Appeal Court had prematurely transferred the matter because all its judges claimed disqualification, but the Supreme Court found this reasoning flawed. The court held that disqualification requests are inadmissible unless a specific judge is assigned to the case, and the Appeal Court must first assign a judge before any disqualification proceedings can occur.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 49 § 1 k.p.c.; Art. 52 § 1 k.p.c.: A request for a judge's disqualification is inadmissible and must be rejected without a declaration if the judge is not assigned to the case; such requests can only be filed by a judge assigned to the matter.

Parole chiave

Generato dall'IA
judge disqualification court jurisdiction procedural inadmissibility judge assignment remand to lower court ritiro dell'istanza giudiziaria disgiunzione dei procedimenti domanda di ricusazione

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 49 § 1 k.p.c.
Sądzie Apelacyjnym przedstawili do akt pisma, z których wynika żądanie wyłączenia ich od rozpoznania sprawy na podstawie art. 49 § 1 k.p.c.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wnioski podlegały przekazaniu według właściwości do Sądu Apelacyjnego w (…).
Art. 52 § 1 k.p.c.
Przedstawienia dokonano na podstawie art. 52 § 1 k.p.c., ze wskazaniem, że wszyscy sędziowie orzekający w ww.
Art. 200 § 11 k.p.c.
Sąd z urzędu czuwa nad tym, by rozpoznawać jedynie te sprawy, które leżą w jego właściwości miejscowej, rzeczowej i funkcjonalnej (art. 200 § 11 i 14 k.p.c.), co oznacza, że żądania wyłączenia sędziów należało na podstawie art.
Art. 200 § 14 k.p.c.
200 § 11 i 14 k.p.c.), co oznacza, że żądania wyłączenia sędziów należało na podstawie art. 200 § 14 k.p.c. w zw.
art. 52 § 1 k.p.c
Przedstawienia dokonano na podstawie art. 52 § 1 k.p.c., ze wskazaniem, że wszyscy sędziowie orzekający w ww.
art. 49 § 1 k.p.c
Sądzie Apelacyjnym przedstawili do akt pisma, z których wynika żądanie wyłączenia ich od rozpoznania sprawy na podstawie art. 49 § 1 k.p.c.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wnioski podlegały przekazaniu według właściwości do Sądu Apelacyjnego w (…).
art. 52 § 2 k.p.c
Przedstawienia dokonano na podstawie art. 52 § 1 k.p.c., ze wskazaniem, że wszyscy sędziowie orzekający w ww.
art. 200 § 14 k.p.c
200 § 11 i 14 k.p.c.), co oznacza, że żądania wyłączenia sędziów należało na podstawie art. 200 § 14 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CO 209/21 POSTANOWIENIE Dnia 8 października 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Janiszewska w sprawie z powództwa J. K.‎przeciwko B. G., Skarbowi Państwa - Prokuraturze Rejonowej w I., Sądowi Rejonowemu w I. i Ministerstwu Rolnictwa i Rozwoju Wsi w W.‎o zapłatę,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 października 2021 r., na skutek przedstawienia przez Sąd Apelacyjny w (…)sprawy o sygn. akt I ACa (…)z zarządzeniem z dnia 13 lipca 2021 r., w przedmiocie przekazania sprawy w trybie 52 § 1 k.p.c. stwierdza swą niewłaściwość i przekazuje sprawę do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w […].

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny w (…) przedstawił Sądowi Najwyższemu akta sprawy z powództwa J. K. przeciwko B. G. i Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w I., Prokuraturze Rejonowej w I. oraz Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Przedstawienia dokonano na podstawie art. 52 § 1 k.p.c., ze wskazaniem, że wszyscy sędziowie orzekający w ww. Sądzie Apelacyjnym przedstawili do akt pisma, z których wynika żądanie wyłączenia ich od rozpoznania sprawy na podstawie art. 49 § 1 k.p.c.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wnioski podlegały przekazaniu według właściwości do Sądu Apelacyjnego w (…).

Stosownie do art. 52 § 1 k.p.c. o wyłączeniu sędziego powinien rozstrzygać sąd, w którym sprawa się toczy, a w razie niemożności wydania przez ten sąd postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów - sąd nad nim przełożony. Przyjmuje się, że sądem przełożonym nad sądami apelacyjnymi jest Sąd Najwyższy. Oznacza to, że kompetencja Sądu Najwyższego do rozpoznania żądań, o których mowa w art. 49 § 1 k.p.c., zaktualizowałaby się w niniejszej sprawie, gdyby Sąd Apelacyjny w (…) nie mógł wydać stosownego postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów mogących orzekać w przedmiocie złożonych w sprawie żądań wyłączenia.Należy mniemać, że w przekonaniu Sądu Apelacyjnego rozpoznanie żądań wyłączenia sędziów nie jest możliwe, gdyż w sprawie tej nie mógłby orzekać żaden z sędziów tego Sądu.

Takie zapatrywanie nie powinno być jednak podzielone, gdyż wyrasta ono z nietrafnej wykładni przepisów regulujących instytucję wyłączenia sędziego. W aktualnym orzecznictwie ukształtował się zasługujący na podzielenie pogląd, że wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu bez składania przez sędziego oświadczenia, o jakim mowa w art. 52 § 2 k.p.c., przy czym sędzia objęty takim wnioskiem o wyłączenie może zasiadać w składzie sądu rozpoznającego ten wniosek (uchwała Sądu Najwyższego - 7 sędziów - z 26 lipca 2019 r., I NOZP 1/19).

Motywy przywołanej uchwały aplikują się do sytuacji złożenia żądania z art. 49 § 1 k.p.c.; oba środki normowane przez przytoczony przepis służą bowiem temu samemu celowi.Składanie żądania wyłączenia przez sędziego, który nie został wyznaczony do rozpoznania sprawy, jest nie tylko zbędne, ale w zasadzie niedopuszczalne; możliwość zastosowania art. 49 § 1 k.p.c. otwiera się bowiem wyłącznie w razie przydzielenia sprawy danemu sędziemu. W sytuacjach takich jak mająca miejsce w niniejszym postępowaniu sędzia wyznaczony do rozpoznania żądań członków składu orzekającego wyznaczonych do rozpoznania sprawy merytorycznie, którzy złożyli żądania jako pierwsi, powinien albo rozpoznać te żądania, albo - jeśli dostrzega do tego podstawy - samodzielnie skorzystać ze środka prawnego uregulowanego w art. 49 § 1 k.p.c. Czynności te powinny być ponawiane stosownie do wyniku rozpoznania tych (a ewentualnie także kolejnych) żądań wyłączenia lub do osiągnięcia stanu, o którym mowa w art. 52 § 1 k.p.c. Za pominięciem stosownych kroków proceduralnych nie może w opisanym przypadku przemawiać dążenie do realizacji zasady szybkości postępowania, nawet jeśli działania te oparte są na przekonaniu, że po stronie wszystkich sędziów istnieją okoliczności, o których mowa w ostatnio przywołanym przepisie, toteż ostatecznie wszyscy oni wykorzystają instrument unormowany w art. 49 § 1 k.p.c. Z perspektywy założenia, że żądanie wyłączenia może być zgłoszone jedynie przez sędziego wyznaczonego do rozpoznania sprawy, podejmowanie awansem czynności określonych w art. 52 § 1 k.p.c. opierałoby się na niedopuszczalnym antycypowaniu zgłoszenia żądań wyłączenia przez kolejnych sędziów, z pominięciem etapu przydzielenia sprawy do rozpoznania określonemu sędziemu.

Tymczasem dopiero z momentem takiego przydzielenia otwiera się możliwość podjęcia przez sędziego decyzji o nierozpoznaniu sprawy merytorycznie i złożeniu żądania z art. 49 § 1 k.p.c. Decyzja o złożeniu takiego żądania może być więc w procesowo skuteczny sposób podjęta wyłącznie przez sędziego, który ma rozpoznać daną sprawę (sensu largo, włącznie ze sprawami wpadkowymi).Nie sposób wykluczyć, że w sprawie ostatecznie dojdzie do sytuacji, w której zrealizuje się dyspozycja art. 52 § 1 in fine k.p.c. Analiza akt sprawy prowadzi jednak do wniosku, że w aktualnym stanie sprawy ocena taka byłaby stanowczo przedwczesna, gdyż żądanie wyłączenia złożyło w istocie jedynie trzech sędziów orzekających w Sądzie przekazującym.

Pisma przedłożone przez pozostałych sędziów, jakkolwiek mogą stanowić wskazówkę co do dalszego toku rzeczy, nie pozwalają obecnie na przyjęcie, by Sąd Najwyższy mógł orzekać w sprawie.Prawidłowe zastosowanie przepisów postępowania prowadzi zatem do konkluzji, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka pozwalająca na przyjęcie, iż Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania któregokolwiek ze złożonych w sprawie żądań wyłączenia sędziego. Sąd z urzędu czuwa nad tym, by rozpoznawać jedynie te sprawy, które leżą w jego właściwości miejscowej, rzeczowej i funkcjonalnej (art. 200 § 11 i 14 k.p.c.), co oznacza, że żądania wyłączenia sędziów należało na podstawie art. 200 § 14 k.p.c. w zw. z art. 52 § 1 k.p.c., przekazać Sądowi Apelacyjnemu w (…) jako sądowi właściwemu.Z uwagi na powyższe orzeczono, jak w sentencji postanowienia.ke