Supreme Court dismisses transfer request citing alternative civil procedure articles for judicial efficiency.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Regional Court requested the Supreme Court to transfer a joint property division case to another court to improve judicial efficiency. The Supreme Court rejected this request, noting that the applicant failed to demonstrate sufficient grounds for transfer under Article 441 § 1 of the Civil Procedure Code. The court determined that alternative provisions, specifically Articles 683 and 508, already provided mechanisms to address the logistical difficulties without needing a formal transfer.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 441 § 1 k.p.c.; Art. 683 k.p.c. w zw. z art. 567 § 3 k.p.c.; Art. 508 § 2 k.p.c.: The Supreme Court may transfer a case only if necessary for the good of the administration of justice, but this power is limited when other legal instruments allow for the elimination of threats to judicial efficiency.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CO 146/20 POSTANOWIENIE Dnia 7 lipca 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Janiszewska na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 lipca 2020 r.,na skutek wystąpienia Sądu Rejonowego we W. postanowieniem z dnia 15 czerwca 2020 r., w przedmiocie przekazania do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy sygn. I Ns […] z wniosku J.J.M.przy uczestnictwie K.K.o podział majątku wspólnego, odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy we W. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy z wniosku J.M. z udziałem K.K. o podział majątku wspólnego, wskazując, że wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości (art. 441 § 1 k.p.c.). Sąd występujący podniósł, że za przekazaniem sprawy przemawiają względy celowości, ekonomii procesowej i potrzeba efektywnego zmniejszenia społecznych kosztów wymiaru sprawiedliwości.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wystąpienie nie zasługiwało na uwzględnienie.Postanowienie, jako niezaskarżalne, nie wymaga uzasadnienia (art. 357 § 21 zd. 1 k.p.c.), jednak za przedstawieniem powodów rozstrzygnięcia przemawia potrzeba wypowiedzenia się, na tle okoliczności niniejszej sprawy, o granicach stosowania wprowadzonego niedawno art. 441 § 1 k.p.c., stanowiącego novum w polskiej procedurze cywilnej.Stosownie do art. 441 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.
Przepis ten wprowadza ograniczenie konstytucyjnej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy. Z tej przyczyny oraz z powodu szczególnego charakteru i wymiaru przesłanek stosowania art. 441 § 1 k.p.c., działanie omawianej regulacji należy wiązać wyłącznie z zaistnieniem przyczyn o odpowiedniej doniosłości. Podstawy do działania art. 441 § 1 k.p.c. nie zachodzą wówczas, gdy inne instrumenty prawne pozwalają na eliminację zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości i stwarzają możliwość należytego zabezpieczenia tej wartości w związku z toczącym się postępowaniem.W niniejszej sprawie wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości został uzasadniony faktem, że wskutek dokonanego wcześniej przekazania sprawy o podział majątku wspólnego do sądu miejsca położenia majątku (nieruchomości), uczestnicy postępowania będą doznawali utrudnień związanych z koniecznością pokonywania dystansu kilkuset kilometrów do sądu obecnie rozpoznającego sprawę - Sądu występującego.
Zarówno byli małżonkowie, jak i świadkowie zamieszkują bowiem w okręgu Sądu, który przekazał sprawę. Tam też znajduje się należąca do uczestniczki nieruchomość, na którą, zgodnie z twierdzeniami wnioskodawcy, czynione były nakłady, wymagające rozliczenia i podjęcia w związku z tym licznych czynności dowodowych w postępowaniu o podział majątku wspólnego.Zabezpieczenie dobra wymiaru sprawiedliwości, in casu utożsamianego ze względami celowości i zasadą ekonomii procesowej, nie wymagało jednak zastosowania art. 441 § 1 k.p.c., skoro istniała możliwość skorzystania z innych rozwiązań pozwalających usunąć niedogodności dostrzeżone przez Sąd występujący.
Po pierwsze, stosownie do art. 683 k.p.c. w zw. z art. 567 § 3 k.p.c. Sąd Rejonowy we W. mógł przekazać sprawę sądowi rejonowemu, w którego okręgu mieszkają uczestnicy. Wnioskodawca złożył bowiem odpowiednie żądanie i dochował terminu wskazanego w art. 683 k.p.c. Wprawdzie w formułowanych dawniej wypowiedziach nauki prawa podnoszono, że w sprawach o podział majątku wspólnego art. 683 k.p.c. znajduje zastosowanie tylko wtedy, gdy owa wspólność ustała na skutek śmierci jednego z małżonków, jednak pogląd o takim ograniczeniu zakresu odesłania nie znajduje oparcia w wynikach wykładni art. 567 § 3 k.p.c. Przeciwnie, zawarte w tym przepisie in fine sformułowanie o odpowiednim stosowaniu przepisów o dziale spadku należy rozumieć jako odesłanie do całego Rozdziału 9.
Kodeksu postępowania cywilnego, łącznie z przepisami regulującymi możliwość odejścia od ogólnej zasady ustalania właściwości miejscowej, która w sprawach o podział majątku wspólnego została uregulowana w art. 566 k.p.c.Po drugie, alternatywną możliwość rozwiązania problemu opisanego przez Sąd występujący stwarza art. 508 § 2 k.p.c. Przepis ten nie pozostaje w relacji wykluczenia z art. 683 w zw. z art. 567 § 3 k.p.c., gdyż zakresy hipotez obu norm są odmienne. Zgodnie z treścią art. 508 § k.p.c., w wypadku gdy sąd właściwy nie może z powodu przeszkody rozpoznać sprawy lub podjąć innej czynności albo gdy wymagają tego względy celowości, sąd nad nim przełożony wyznaczy na posiedzeniu niejawnym inny sąd do rozpoznania sprawy w całości lub w części.
Skoro Sąd Rejonowy we W. uważa, że za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi przemawiają względy celowości, to do zaspokojenia tak rozumianego interesu, mającego realizować wartość w postaci dobra wymiaru sprawiedliwości, wystarczające byłoby dokonanie przedstawienia, o którym mowa w art. 508 § 3 k.p.c.Na przeszkodzie do skorzystania z art. 508 § 2 k.p.c. lub art. 683 k.p.c. w zw. z art. 567 § 3 k.p.c. nie stoi wcześniejsze przekazanie sprawy Sądowi występującemu na podstawie (stosowanego ówcześnie) art. 200 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Związanie postanowieniem o przekazaniu sprawy, o którym mowa w art. 200 § 2 zd. 1 k.p.c., powoduje bowiem wyłącznie, że wykluczona jest możliwość uznania się przez sąd, któremu sprawa została przekazana, za niewłaściwy w sprawie.
Tymczasem adresatem norm wynikających z art. 508 § 2 k.p.c. oraz 683 k.p.c. jest sąd właściwy. Wskazane w tych przepisach rozwiązania służą usprawnieniu postępowania i mogą zostać zastosowane także wtedy, gdy sprawa trafiła do sądu właściwego według zasad ogólnych, na skutek jej przekazania zgodnie z art. 200 k.p.c. Nie jest przy tym wykluczone ponowne przekazanie sprawy do sądu odsyłającego, o ile tylko spełnione będą przesłanki określone w art. 683 k.p.c. lub decyzja taka zostanie podjęta przez sąd przełożony na podstawie art. 508 § 2 k.p.c.Z uwagi na powyższe na podstawie art. 441 § 1 k.p.c. orzeczono, jak w sentencji postanowienia. aj