Supreme Court dismissed appeal for non-compliance with law due to failure to prove damage from first-instance judgment.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's complaint challenging a final judgment from the first-instance court regarding a property auction. The appellant argued that the loss of ownership rights constituted a violation of constitutional property rights and fair trial guarantees, claiming obvious damages. The court rejected this because the appellant failed to specify the amount of the alleged loss and did not demonstrate why they did not use available ordinary legal remedies to challenge the first-instance decision.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 4241 § 1 k.p.c.; Art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.: A complaint for non-compliance with law requires proof of damage; failure to specify the amount or justify non-use of ordinary remedies precludes admissibility.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CNP 80/07
POSTANOWIENIE
Dnia 24 lipca 2007 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Mirosława Wysocka
w sprawie ze skargi pozwanego RR
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku
Sądu Rejonowego w E.
z dnia 22 października 2004 r., sygn. akt [...],
w sprawie z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości wspólnej
położonej w E. przy ul. S. 15
przeciwko RR i JR
o sprzedaż lokalu w drodze licytacji ,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 24 lipca 2007 r.,
odrzuca skargę
Uzasadnienie
W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku
Sądu Rejonowego w E. z dnia 22 października 2004 r. pozwany twierdził, że
następstwem naruszenia wymienionych w skardze przepisów prawa materialnego
i procesowego jest niezgodność zaskarżonego orzeczenia z podstawowymi
zasadami porządku prawnego tj. prawem własności chronionym przez art. 21 ust. 1
w zw. z art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji oraz prawem do sprawiedliwego sądu
zagwarantowanym w art. 45 Konstytucji, a także z przepisem art. 16 ust. 1 ustawy
z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali i przepisem art. 379 pkt 2 i 5 k.p.c.
Według skarżącego, powołującego się na art. 424 1 § 2 k.p.c., w takiej sytuacji nie
ma znaczenia dla dopuszczalności skargi, z jakich powodów strona nie skorzystała
z przysługujących jej zwyczajnych i nadzwyczajnych środków prawnych do
wzruszenia zaskarżonego wyroku; wystarczające jest, że żaden taki środek nie
przysługuje w dacie wnoszenia skargi.
Skarżący stwierdził, że „szkoda powstała w wyniku wydania orzeczenia jest
oczywista – obejmuje ona: po pierwsze stratę w postaci różnicy wartości
mieszkania, a kwoty uzyskanej w wyniku jego licytacji, tj. zasądzona kwota
5253,50 zł wraz z odsetkami, kosztami procesu i kosztami egzekucyjnymi, a po
drugie krzywdę w wyniku prawnie nieuzasadnionej utraty prawa własności do lokalu
mieszkalnego. Strata ta powstała z chwilą utraty przez skarżącego prawa własności
do tego lokalu na rzecz MJ, co też nastąpiło w drodze przysądzenia przez Sąd
Rejonowy w E (..)”. Jako dowód powstania szkody skarżący powołał wymienione
orzeczenie, z którego wynika, że w dniu 6 marca 2006 r. przysądzona została na
rzecz MJ własność nieruchomości, której dotyczył zaskarżony wyrok, za cenę
60375 zł.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., odczytywanym łącznie z art. 4171 § 2 k.c.,
skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia
przysługuje tylko wtedy, gdy przez wydanie orzeczenia stronie została wyrządzona
szkoda. Z tego względu obowiązek uprawdopodobnienia szkody jest jednym
z wymagań konstrukcyjnych tej skargi (art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.). Sposób spełnienia
tego wymagania był przedmiotem licznych orzeczeń Sądu Najwyższego.
Syntetycznie
rzecz
ujmując,
wymaganie
uprawdopodobnienia
szkody
jest
spełnione, gdy skarżący złoży oświadczenie, że szkoda wystąpiła, wskaże jej
rodzaj, rozmiar i czas powstania oraz związek przyczynowy między tym stanem
a wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem, wykaże, że w dacie wnoszenia
skargi szkoda już istniała, a także powoła dowody lub inne środki uwiarygodniające
te twierdzenia (por., m.in., postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia
2006 r., II CNP 13/05, OSNC 2006/6/110, 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05,
OSNC 2007/7-8/41, 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05 i 23 marca 2006 r., IV CNP
23/06). W postępowaniu wywołanym skargą Sąd Najwyższy co prawda nie bada
tych dowodów, ale ich powołanie jest konieczne dla uprawdopodobnienia szkody.
Dla uprawdopodobnienia nie jest wystarczające samo twierdzenie o wyrządzeniu
szkody czy twierdzenie że skarżący oczekiwał orzeczenia odmiennej treści.
Konfrontacja
przedstawionych
wymagań
z
zacytowanym
w
pełnym
brzmieniu fragmentem skargi, prowadzi do stwierdzenia, że obowiązek, o którym
mowa w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c., nie został spełniony.
Przede wszystkim w ogóle nie został właściwie sprecyzowany rozmiar szkody.
Podana
została
jedynie
kwota
5253,50
zł
(zasądzona
od
pozwanego
i współpozwanej w zaskarżonym wyroku) „wraz z odsetkami, kosztami procesu
i kosztami egzekucyjnymi”. Co do tej kwoty jednak skarżący nie tylko nie
przedstawił żadnych dowodów, ale nawet nie twierdził, by została ona w całości lub
w części od niego wyegzekwowana. Oznacza to, że skarżący nie uprawdopodobnił,
że szkoda już powstała.
Strata w postaci „różnicy wartości mieszkania, a kwoty uzyskanej w wyniku jego
licytacji” nie została w ogóle określona co do wysokości. Skarżący nie tylko nie
wskazał żadnych dowodów (innych środków), ale nawet nie sformułował własnego
twierdzenia, jaką kwotą wyraziła się ta różnica i na jakiej podstawie ją obliczono. Co
więcej, z powołanego przez skarżącego (jedynego) dowodu wynika, że własność
lokalu przysądzono za cenę 60 375 zł, podczas gdy wartość całego przedmiotu
zaskarżenia skarżący określił na kwotę 29 753,50 zł, a więc na kwotę ściśle
odpowiadającą wartości przedmiotu sporu w sprawie zakończonej zaskarżonym
orzeczeniem, na którą składała się kwota 5 253,50 zł (z tytułu zaległych opłat) oraz
wartość mieszkania wyceniona na 24 500 zł. Skarżący nie tylko zaniedbał
określenia, uzasadnienia i uprawdopodobnienia rozmiaru szkody, ale samo jej
powstanie w tej postaci (różnicy wartości mieszkania i ceny jego sprzedaży) budzi –
w świetle powyższych danych - zasadnicze wątpliwości.
Szkoda polegająca na „utracie prawa własności” lokalu na rzecz jego licytacyjnego
nabywcy nie została sprecyzowana co do wysokości.
Z omówionych względów Sąd Najwyższy stwierdził niespełnienie przez
skarżącego konstrukcyjnego wymagania skargi, przewidzianego w art. 424 1 § 1 pkt
4 k.p.c., co stanowi wystarczającą, a zarazem konieczną podstawę jej odrzucenia
(art. 4248 § 1 k.p.c.).
W tej sytuacji nie ma przesądzającego znaczenia kwestia dopuszczalności
skargi z punktu widzenia wymagań wynikających z art. 424 1 § 2 w związku z art.
4245 § 1 pkt 5 oraz art. 4248 § 1 i 2 k.p.c., wobec czego należy ograniczyć się do
następujących stwierdzeń.
Jest w sprawie niewątpliwe, że pozwanemu przysługiwały środki prawne
umożliwiające wzruszenie wyroku Sądu pierwszej instancji oraz, że pozwany
z żadnego z tych środków nie skorzystał. We wniesionej od tego wyroku skardze
skarżący wyraził pogląd, nie uzasadniając go, że przy powołaniu się na
kwalifikowaną niezgodność z prawem orzeczenia, mającą postać określoną w art.
4241 § 2 k.p.c., pozbawione znaczenia prawnego jest to, z jakich przyczyn strona
nie skorzystała z możliwości zaskarżenia orzeczenia Sądu pierwszej instancji.
Konsekwentnie, w skardze żadnych takich przyczyn nie przedstawiono.
Podobnie, jak w wypadku uprawdopodobnienia szkody, skarżący pochopnie uznał
wskazaną kwestię za oczywistą. Bez wątpienia, konstrukcja wymienionych
przepisów i ich wzajemny stosunek dalekie są od jasności i precyzji, tym niemniej
przy ich interpretacji należy uwzględniać charakter i cel skargi o stwierdzenie
niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Skarga ta z zasady przysługuje
tylko od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, których zmiana lub
uchylenie w drodze przysługujących środków prawnych nie było i nie jest możliwe
(art. 4241 § 1 k.p.c.), a zatem z zasady nie przysługuje od orzeczeń sądu pierwszej
instancji. Jedynie wykazanie, że zachodziły przesłanki wymienione w art. 424 5 § 2
k.p.c., czyli wystąpił wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi, może
taką przeszkodę usunąć. Gdyby wystarczającą przesłanką dopuszczenia skargi od
orzeczenia sądu pierwszej instancji był tylko kwalifikowany charakter zarzucanej
niezgodności z prawem, w redakcji przepisu zupełnie zbędne byłoby zastrzeżenie
„w wyjątkowych wypadkach”. W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego
pojęcie „wyjątkowego wypadku” odnosi się do szczególnych okoliczności, przyczyn
usprawiedliwiających nieskorzystanie przez stronę z przysługujących jej „zwykłych”
środków prawnych, które strona obowiązana jest wykazać, aby móc skorzystać ze
szczególnej regulacji przewidzianej w art. 4241 § 2 k.p.c. (por. postanowienia z dnia
2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC 2006/6/113 i z dnia 20 kwietnia 2007 r., IV
CNP 37/07). Skarżący nie przedstawił żadnych argumentów natury prawnej dla
uzasadnienia odmiennego stanowiska i zaniechał wykazania jakichkolwiek
okoliczności usprawiedliwiających nieskorzystanie z żadnego z możliwych środków
prawnych umożliwiających wzruszenie orzeczenia Sądu pierwszej instancji.
Oznacza to, że – przy uwzględnieniu powołanego orzecznictwa Sądu Najwyższego
– brak jest podstaw do stwierdzenia, że w sprawie zachodzi wyjątek, o którym
mowa w art. 4241 § 2 k.p.c.