Supreme Court dismisses appeal for legal inconsistency due to lack of exhaustion of extraordinary appeal remedies.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the plaintiff's appeal for legal inconsistency against a final judgment regarding the removal of an easement. The plaintiff argued procedural violations but failed to demonstrate that the challenged ruling could not be overturned through available remedies. The court ruled that the plaintiff neglected to prove the impossibility of using the newly introduced extraordinary appeal, rendering the appeal inadmissible under the Civil Procedure Code.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 4241 § 1 k.p.c.; Art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.; Art. 4248 § 1, 2 k.p.c.: An appeal for legal inconsistency is inadmissible if the applicant fails to prove that the challenged final ruling cannot be set aside through other legal remedies, including extraordinary appeals.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt IV CNP 4/20 POSTANOWIENIE Dnia 13 lipca 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Szanciło w sprawie ze skargi powódki o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w L.z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt II Ca (…), w sprawie z powództwa E. M.przeciwko A. K.o zniesienie służebności,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 lipca 2020 r., 1. odrzuca skargę;
2. oddala wniosek A. K. o zasądzenie kosztów postępowania skargowego.
UZASADNIENIE
Skarżąca E. M. wniosła - na podstawie art. 4241 § 1 k.p.c. - o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt II Ca (…), wydanego w sprawie o zniesienie służebności.W uzasadnieniu powołała się na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 232 w zw. z art. 227 k.p.c., polegające na przyjęciu, że nie zaistniały okoliczności wskazujące, iż prawo rzeczowe, jakim jest służebność osobista mieszkania, stało się dla pozwanego zbędne, a naruszenie przez pozwanego granic przysługujących uprawnień z tytułu służebności nie miało znaczenia w rozumieniu art. 295 w zw. z art. 297 k.c. i zasad współżycia społecznego, gdy faktycznie pozwany w tym mieszkaniu nigdy nie mieszkał, uczynił z niego stałe źródło dochodu, poświadczył nieprawdę w umowie najmu i uniemożliwił powódce jako właścicielce dostępu do lokalu.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest nadzwyczajnym środkiem prawnym pozwalającym na zakwestionowanie orzeczeń, których wydanie stało się źródłem szkody, a które równocześnie pozostają w oczywisty i rażący sposób sprzeczne z prawem.
Podstawę uwzględnienia skargi może stanowić wadliwość orzeczenia o zasadniczym i ewidentnym charakterze, nie zaś każdy, nawet marginalny czy wątpliwy, wypadek jego sprzeczności z prawem (zob. np. postanowienia SN: z dnia 23 października 2014 r., V CNP 15/14, niepubl. i z dnia 16 czerwca 2015 r., IV CNP 72/14, niepubl.). Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku posiada ściśle określony cel - służy uzyskaniu prejudykatu (w rozumieniu art. 4171 § 2 k.c.), niezbędnego do dochodzenia odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa w odrębnym postępowaniu.Zarysowana powyżej szczególna funkcja omawianej skargi w polskim systemie prawa determinuje postrzeganie tego środka zaskarżenia jako środka prawnego o ściśle sformalizowanym charakterze.
Wiąże się to z kreowaniem po stronie skarżącego obowiązku ścisłego wykazania przesłanek dopuszczalności skargi, określonych w art. 4241 § 1 k.p.c., oraz spełnienia wymagań skargi wyróżnionych w art. 4245 § 1 k.p.c. Skarga o stwierdzenie niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem powinna zatem zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego została wniesiona, ze wskazaniem, w jakiej części zostało ono zaskarżone, przytoczenie jej podstaw i ich uzasadnienie, wskazanie przepisu prawa, z którym orzeczenie to jest niezgodne, uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy, wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe oraz wniosek o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem.
Zachowanie tych wymagań konstrukcyjnych skargi podlega przy tym badaniu przez Sąd Najwyższy przy wniesieniu skargi, zaś uchybienie tym wymaganiom nie podlega sanowaniu i skutkuje odrzuceniem skargi a limine (art. 4248 § 1 k.p.c.).Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie wyjaśnił jednocześnie, że powyższe wymagania konstrukcyjne powinny być spełnione w sposób kumulatywny, a nadto że każde z nich ma charakter samoistny i powinno spełnione samodzielnie, niezależnie od innych (zob. m.in. postanowienia SN: z dnia 20 lipca 2005 r., IV CNP 1/05, niepubl. i z dnia 7 sierpnia 2012 r., III CNP 14/12, niepubl.).Stwierdzić należy, że nie zostało spełnione przez skarżącego wymaganie określone w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c., tj. wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe.
Dążąc do realizacji powyższego wymagania formalnego, w uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia wskazano, że w odniesieniu do wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 14 listopada 2018 r. nie istniały podstawy do jego wzruszenia, gdyż w sprawie nie było dopuszczalne wniesienie skargi kasacyjnej - ze względu na przedmiot sporu (art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c.), oraz że nie zachodziły podstawy do złożenia skargi o wznowienie postępowania (s. 3).Zawarte w uzasadnieniu niniejszej skargi stanowisko skarżącej w kwestii dopuszczalności wzruszenia orzeczenia objętego zaskarżeniem pomija okoliczność, iż w dniu 3 kwietnia 2018 r., a więc przed wniesieniem skargi, do polskiego systemu prawnego wprowadzono kolejny nadzwyczajny środek zaskarżenia, tj. skargę nadzwyczajną, której celem jest eliminacja prawomocnych orzeczeń naruszających zasady lub wolności i prawa człowieka i obywatela określone w Konstytucji RP albo w sposób rażący naruszających prawo przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 89 i n. ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, t.j.
Dz.U. z 2019 r., poz. 825 ze zm.). Ze względu na to, że uwzględnienie skargi nadzwyczajnej - zgodnie z art. 39815 i 39816 k.p.c. w zw. z art. 95 ustawy o SN - prowadzi do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania albo do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i orzeczenia na nowo co do istoty sprawy, a więc do eliminacji przyczyny „szkody judykacyjnej”, to dla spełnienia wymagania określonego w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. koniecznym było również wykazanie przez skarżącą we wniesionym środku zaskarżenia, że wzruszenie zaskarżonego wyroku nie jest możliwe w wyniku wniesienia skargi nadzwyczajnej (zob. np. postanowienia SN: z dnia 30 sierpnia 2018 r., III CNP 9/18, niepubl.; z dnia 6 listopada 2018 r., II CNP 17/18, niepubl.; z dnia 15 listopada 2019 r., V CNP 27/19, niepubl.; z dnia 19 lutego 2020 r., II CNP 51/19, niepubl.).Z tych względów oraz uwzględniając szczególną regulację zawartą w art. 4248 § 2 k.p.c., orzeczono o odrzuceniu przedmiotowej skargi z powodu pierwotnej jej niedopuszczalności, spowodowanej powstaniem przed jej wniesieniem możliwości zmiany lub uchylenia zaskarżonego wyroku wskutek wprowadzenia dodatkowego środka prawnego.
Skarżąca nie wskazała bowiem, że nie było i nie jest dopuszczalne wzruszenie zaskarżonego orzeczenia poprzez wykorzystanie instytucji skargi nadzwyczajnej. Ponieważ nie zostało spełnione wymaganie określone w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c., na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. orzeczono w punkcie 1 sentencji postanowienia.Wniosek pozwanego o zasądzenie od skarżącej zwrotu kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi, zgłoszony w piśmie załączonym do pisma z dnia 22 stycznia 2020 r., Sąd Najwyższy oddalił, gdyż odpowiedź na skargę została zwrócona i nie wywołuje skutków w postaci zasądzenia zwrotu kosztów (zob. wyrok SN z dnia 16 maja 2002 r., IV CKN 1071/00, OSNC 2003, nr 9, poz. 120 i postanowienie SN z dnia 20 sierpnia 2013 r., I UK 95/13, niepubl.), a brak jest podstaw do zastosowania art. 1301a § 3 k.p.c.jw