Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III ZS 2/12 Generato dall'IA

Supreme Court partially allowed Minister's appeal against Bar Council's rules on legal trainee court practice arrangements.

Numero d'incarto III ZS 2/12
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland partially revoked specific sections of the National Bar Council's regulation regarding legal trainee court practice. The Minister of Justice argued these rules violated the Constitution and the Advocates Act by allowing trainees to practice under agreements with local bar councils rather than solely under a supervising advocate. The court found the regulation clear and within the Bar Council's autonomy, striking down only the parts contradicting the Advocates Act while dismissing the rest of the appeal.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 14 ust. 1, art. 14 ust. 2 Prawo o adwokaturze; The National Bar Council retains autonomy to organize practical training components for legal trainees through agreements with public institutions, provided such arrangements do not contradict the statutory framework governing the training program.

Parole chiave

Generato dall'IA
advocates act legal trainee training bar council autonomy court practice regulation constitutional review legislative clarity supervising advocate

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 14 ust. 1 Prawo o adwokaturze
Działając na podstawie art. 14 ust.
art. 14 ust. 2 Prawo o adwokaturze
Działając na podstawie art. 14 ust.
art. 2 Konstytucji
art. 2 Konstytucji z uwagi na naruszenie wynikającej z niego zasady
art. 87 ust. 1 Konstytucji
art. 87 ust. 1 Konstytucji z uwagi na naruszenie wyrażonej w nim zasady,
art. 76 ust. 1a Prawo o adwokaturze
Regulaminu ustaleń niezgodnych z art. 76 ust.
art. 58 ust. 12 lit. b Prawo o adwokaturze
adwokackiemu, co narusza art. 58 ust.
art. 17 ust. 1 Konstytucji
w granicach swobody wyznaczonej przez art. 17 ust. 1 Konstytucji.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III ZS 2/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 maja 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Halina Kiryło

SSN Jerzy Kwaśniewski

Protokolant Ewa Wolna

w sprawie ze skargi Ministra Sprawiedliwości

na uchwałę Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 19 listopada 2011 r.,

w sprawie Regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej w zakresie § 1 ust. 2 lit. f, §

2 ust. 3 lit. c oraz § 17 ww. Regulaminu,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 18 maja 2012 r.,

1. uchyla § 2 ust. 3 lit. c i § 17 ust. 2 zaskarżonej uchwały w

części dotyczącej odbywania praktyk w sądzie i prokuraturze na

podstawie porozumień zawartych z nimi przez okręgowe rady

adwokackie i w tym zakresie sprawę przekazuje Naczelnej

Radzie Adwokackiej do ponownego rozpoznania,

2. oddala skargę w pozostałym zakresie.

UZASADNIENIE

Działając na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo

o adwokaturze (jednolity tekst: Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.) Minister

Sprawiedliwości wniósł o uchylenie uchwały nr 55/2011 z dnia 19 listopada 2011 r.

Naczelnej Rady Adwokackiej w sprawie

Regulaminu odbywania

aplikacji

adwokackiej w zakresie § 1 ust. 2 lit. f, § 2 ust. 3 lit. c oraz § 17 tego Regulaminu.

Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie :

1. art. 87 ust. 1 Konstytucji z uwagi na naruszenie wyrażonej w nim zasady,

zgodnie z którą źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej

Polskiej są Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz

rozporządzenia poprzez zawarcie w § 1 ust. 2 lit. f, § 2 ust. 3 lit. c oraz § 17

Regulaminu ustaleń niezgodnych z art. 76 ust. 1a Prawa o adwokaturze,

2. art. 76 ust. 1a Prawa o adwokaturze, poprzez nadanie przepisom § 1 ust.

2 lit. f, § 2 ust. 3 lit. c oraz § 17 Regulaminu brzmienia niezgodnego ze wskazanym

przepisem ustawy regulującym szkolenie aplikantów adwokackich z zakresu

działania sądownictwa powszechnego i prokuratury,

3. art. 2 Konstytucji z uwagi na naruszenie wynikającej z niego zasady

poprawnej legislacji, w tym dostatecznej określoności przepisów prawa poprzez

brak wyodrębnienia i jednoznacznego określenia szkolenia realizowanego na

podstawie art. 76 ust. 1a Prawa o adwokaturze, w § 1 ust. 2 lit. f, jak również

ze względu na niezgodne z tym przepisem używanie terminu „praktyka” w § 2 ust. 3

lit. c oraz w § 17 Regulaminu, a także wewnętrzną sprzeczność ust. 2 tego przepisu

Regulaminu i niejasną redakcję związaną z odniesieniem się w jego treści do trzech

przepisów prawa.

Naczelna Rada Adwokacka wniosła o oddalenie skargi.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona tylko w tej części § 2 ust. 3 lit. c oraz § 17 ust. 2,

która jest sprzeczna z art. 76 ust. 1a Prawa o adwokaturze. Przepisy te stanowią,

że: § 2 ust. 3 lit. c – realizacja celu aplikacji adwokackiej odbywa się poprzez –

między innymi – odbycie praktyki w sądzie, prokuraturze, kancelarii notarialnej lub

innej instytucji publicznej, w tym szkoleń organizowanych w trybie art. 76 ust. 1a

Prawa o adwokaturze; § 17 ust. 2 – w okresie aplikacji, ponad obowiązkową

praktykę ujętą w ust. 1 (chodzi tu o praktykę wynikającą z porozumienia zawartego

w trybie art. 76 ust. 1a Prawa o adwokaturze – przyp. SN), okręgowa rada

adwokacka może skierować aplikanta na praktykę do innych organów niż

wymienione w art. 76 ust. 1a Prawa o adwokaturze, o których mowa w § 2 ust. 3 lit.

c na mocy porozumień zawartych z nimi przez okręgowe rady adwokackie, o ile

takie są zawarte. Natomiast będący wzorcem do stwierdzenia sprzeczności z

prawem tych przepisów art. 76 ust. 1a Prawa o adwokaturze stanowi, że aplikanci

odbywają w trakcie pierwszego roku aplikacji szkolenie z zakresu działania

sądownictwa powszechnego i prokuratury. Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej

zawiera co roku z Dyrektorem Krajowego Centrum Szkolenia Kadr Sądów

Powszechnych i Prokuratury, porozumienie w sprawie odbywania przez aplikantów

szkolenia z zakresu działania sądownictwa powszechnego i prokuratury, w którym

ustala się plan szkolenia mając na uwadze zarówno praktyczne, jak i teoretyczne

zapoznanie aplikantów ze sposobem funkcjonowania sądownictwa powszechnego i

prokuratury, sposób jego odbywania i czas trwania, a także wysokość

wynagrodzenia za przeprowadzone szkolenia.

Uchylone niniejszym wyrokiem przepisy Regulaminu, w części odnoszącej

się do prowadzenia szkoleń (praktyk) aplikantów w sądzie i prokuraturze przez

okręgowe

rady

adwokackie,

stanowią

powtórzenie

regulacji

poprzedniego

Regulaminu, który w tej części został uchylony przez Sąd Najwyższy wyrokiem z

dnia 8 kwietnia 2010 r., III ZS 6/09 (OSNP 2011 nr 21-22, poz. 287). Sąd

Najwyższy podziela wyrażony w tym wyroku pogląd, że szkolenie zorganizowane

na podstawie art. 76 ust. 1a Prawa o adwokaturze jest wyłączną formą szkolenia

aplikantów adwokackich z zakresu działania sądownictwa powszechnego i

prokuratury. Okręgowe rady adwokackie nie mogą więc uzupełniać tego szkolenia

przez organizowanie dla aplikantów praktyk w sądach i prokuraturach.

Pozostałe zarzuty skargi są bezzasadne. Przepis § 1 ust. 2 lit. f Regulaminu

stanowi, że przez użyte w nim określenie „szkolenie” rozumie się zajęcia w formie

warsztatów, wykładów, ćwiczeń, wykładów stacjonarnych lub wyjazdowych, jak i

praktyki objęte programem aplikacji. Zarzut sprzeczności z prawem tego przepisu

należy rozpoznać łącznie z zarzutem odnoszącym się do § 17 Regulaminu. Ten

przepis w 8 ustępach szczegółowo reguluje organizację praktyk aplikantów

adwokackich w różnych instytucjach publicznych. Dotyczy to kancelarii notarialnych

oraz innych instytucji publicznych, z którymi okręgowa rada adwokacka zawarła

stosowne porozumienie lub które zostały wskazane przez aplikanta, który wraz z

wnioskiem o skierowanie go na praktykę przedstawi wystawioną przez daną

instytucję

promesę

przyjęcia

go

na

praktykę.

Główny

zarzut

Ministra

Sprawiedliwości związany jest z użyciem w tych przepisach (to jest w § 1 ust. 2 lit. f

oraz w § 17 Regulaminu) pojęcia „praktyka”. Skarżący twierdzi, że szkolenie

aplikantów dotyczące praktyki powinno odbywać się wyłącznie pod opieką patrona

– adwokata i tylko w ramach tych czynności, do których uprawnieni są adwokaci, do

czego

wystarczające

umiejętności

aplikant

uzyskuje

w

trakcie

szkolenia

prowadzonego na podstawie art. 76 ust. 1a Prawa o adwokaturze. Odmienne

uregulowanie stanowi zaś przekroczenie kompetencji nadanej samorządowi

adwokackiemu, co narusza art. 58 ust. 12 lit. b Prawa o adwokaturze (przepis ten

zalicza do zakresu działania Naczelnej Rady Adwokackiej uchwalenie regulaminów

dotyczących zasad odbywania aplikacji adwokackiej). Te twierdzenia skarżącego

nie mają uzasadnienia w Prawie o adwokaturze i są jedynie wyrazem jego

przekonań co do najlepszego sposobu szkolenia aplikantów adwokackich. Wbrew

jego poglądowi nie mają one oparcia w art. 76 ust. 1a Prawa o adwokaturze, który

reguluje wyłącznie szkolenie w zakresie działalności sądów i prokuratur i nie można

z tego wnosić o niedopuszczalności prowadzenia przez organy adwokatury innego

szkolenia o charakterze praktycznym. W tym zakresie samorząd adwokacki działa

w granicach swobody wyznaczonej przez art. 17 ust. 1 Konstytucji. Wydane na

podstawie tego przepisu Prawo o adwokaturze przewiduje nadzór państwa nad tym

samorządem tylko w zakresie zgodności z prawem jego uchwał, a nie z punktu

widzenia celowości (art. 14 ust. 1).

Naczelna Rada Adwokacka trafnie podniosła w odpowiedzi na skargę, że

zaskarżona uchwała nie narusza zasad prawidłowej legislacji, wynikających z art. 2

Konstytucji. Przepisy regulaminu są sformułowane jasno i komunikatywnie.

Powołany wyżej § 17 ust. 2 odsyła wprawdzie do trzech innych przepisów, ale

niezastosowanie tego odwołania prowadziłoby do nadmiernego rozbudowania tej

jednostki redakcyjnej Regulaminu. Nadto, przepisy mają być komunikatywne dla ich

adresatów, którymi w tym przypadku są osoby o wykształceniu prawniczym. Użycie

w § 17 ust. 1 Regulaminu określenia „szkolenie” zamiast zastosowanego wyrazu

„praktyka” (w odniesieniu do szkolenia prowadzonego na podstawie art. 76 ust. 1a

Prawa o adwokaturze) byłoby bardziej poprawne, jednakże nie jest to wada

uzasadniająca ingerencję Sądu Najwyższego. Oba określenia są bliskoznaczne, a

nadto w § 1 ust. 2 lit. f Regulaminu praktyka jest wymieniona jako jedna z form

szkolenia.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 14 ust. 2

Prawa o adwokaturze.