Supreme Court allows appeal dismissed for formal defects because it still requests disability pension. The court held that missing formalities do not block appeal progress if the core claim remains clear. The decision clarifies that appeals without specific procedural complaints can still proceed if the substantive request is evident. The court ruled that formal defects must prevent proper appeal progression to be grounds for dismissal. The court emphasized that appeals without specific procedural complaints can still proceed if the substantive request is evident. The court held that formal defects must prevent proper appeal progression to be grounds for dismissal.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court allowed the appellant's appeal against the appellate court's dismissal, ruling that the appeal was not formally defective. Although the appellant failed to list specific procedural complaints and their justifications, the court found the appeal still clearly requested a disability pension based on unchanged health conditions. The court decided that formal defects only justify dismissal if they prevent the appeal from proceeding properly, which was not the case here as the substantive claim remained evident.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 368 § 1 k.p.c.; Art. 370 k.p.c.; Art. 373 k.p.c.: Formal defects in an appeal only justify dismissal if they prevent the appeal from proceeding properly, provided the substantive request remains clear.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Postanowienie z dnia 28 stycznia 2005 r.
III UZ 29/04
Odrzucenie apelacji z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie
jej braków może dotyczyć tylko takich braków formalnych, które uniemożliwiają nadanie apelacji prawidłowego biegu (art. 370 i 373 k.p.c.).
Przewodniczący SSN Jerzy Kwaśniewski, Sędziowie: SN Katarzyna Gonera,
SA Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca)
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia
2005 r. sprawy z wniosku Leszka B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń SpołecznychOddziałowi w R. o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, na skutek zażalenia
wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 22 listopada
2004 r. [...]
u c h y l i ł zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 listopada 2004 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie odrzucił apelację Leszka B. od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w Radomiu z dnia 5 listopada 2003 r., którym oddalono odwołanie
wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w R. odmawiającej mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.
Sąd Apelacyjny wskazał, że apelacja wnioskodawcy nie spełniała wymogów
określonych w art. 368 § 1 k.p.c., a mianowicie nie zostały w niej przedstawione zarzuty i ich uzasadnienie oraz nie został sformułowany wniosek apelacyjny. Wezwanie
do usunięcia w terminie tygodniowym wskazanych braków formalnych wnioskodawca
otrzymał w dniu 9 listopada 2004 r., zaś w dniu 15 listopada 2004 r. złożył pismo procesowe, w którym opisał stan zdrowia oraz trudności, z jakimi spotyka się w procesie
leczenia. Z treści pisma można co prawda wyprowadzić wniosek, iż wnioskodawca
domaga się zmiany zaskarżonego wyroku i uwzględnienia odwołania od decyzji or-
ganu rentowego, jednakże nie zawiera ono przedstawienia zarzutów i ich uzasadnienia. Przez zarzuty apelacyjne należy przy tym rozumieć zastrzeżenia dotyczące postępowania i wyrokowania przez sąd pierwszej instancji, czyli przyczyny, ze względu
na które skarżący uważa, iż zaskarżony wyrok jako wadliwy nie powinien się ostać.
Zarzuty powinny być przedstawione przez stronę w sposób konkretny i precyzyjny
oraz na tyle szczegółowo, aby sąd drugiej instancji mógł przeprowadzić postępowanie w odpowiednim kierunku, a nadto żeby zarzucane przez skarżącego wadliwości
postępowania lub wyroku stanowiły właściwe uzasadnienie wniosków apelacyjnych.
Tymczasem treść apelacji i pisma wnioskodawcy z dnia 15 listopada 2004 r. nie zawiera zarzutów apelacyjnych i ich uzasadnienia, co uniemożliwia kontrolę instancyjną
zaskarżonego wyroku w takim stopniu, że apelacji nie można nadać dalszego biegu i
w konsekwencji skutkuje jej odrzuceniem stosownie do art. 373 zdanie 2 i 3 k.p.c.
W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawca, reprezentowany
przez pełnomocnika będącego adwokatem, zarzucając naruszenie prawa procesowego poprzez niezastosowanie art. 5 k.p.c., wniósł o jego uchylenie.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż analiza apelacji i pisma procesowego sporządzonych osobiście przez wnioskodawcę, wskazuje na jego nieporadność
procesową, brak znajomości terminologii prawniczej i właściwego zrozumienia dokonywanych czynności procesowych oraz wypływających zeń skutków prawnych.
Zgodnie z przepisem art. 5 k.p.c. rzeczą Sądów obu instancji było zatem udzielenie
mu takich pouczeń, które pozwoliłyby na rzeczywiste zrozumienie ciążących na nim
obowiązków i przysługujących uprawnień oraz aby podejmowane i nie podjęte
wskutek niewiedzy czynności procesowe nie przynosiły ujemnych skutków procesowych. Skarżący podkreślił nadto, iż Sąd drugiej instancji uznał, że z treści pisma złożonego przez wnioskodawcę w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków
apelacji można wywieść wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jest uzasadnione. Postępowanie apelacyjne nie jest sformalizowane, skoro odmiennie od istniejącej uprzednio instytucji rewizji nie są w przepisach
prawa wymienione konkretne podstawy apelacji, a przepis art. 368 k.p.c. wymaga,
aby apelacja przytaczała zarzuty i ich uzasadnienie, co w orzecznictwie Sądu Najwyższego traktowane jest jako każdy przejaw niezadowolenia strony z orzeczenia
sądu pierwszej instancji. W doktrynie zgodne jest stanowisko, że uregulowanie apelacji uprawnia do twierdzenia, iż w obowiązującym systemie prawnym postępowanie
apelacyjne jest dalszym stadium postępowania przed sądem pierwszej instancji.
Oczywiście w interesie strony wnoszącej apelację jest sprecyzowanie zarzutów i ich
uzasadnienie, jednakże po pierwsze - zarzut apelacyjny może wynikać pośrednio z
treści apelacji, a po drugie - sąd apelacyjny nie jest związany zarzutami podniesionymi w apelacji, a jedynie jej wnioskami (art. 378 § 1 k.p.c.). Wiąże się to z przyjęciem założenia, że w postępowaniu apelacyjnym sąd rozpoznaje sprawę w pełnym
zakresie i o treści rozstrzygnięcia, w tym jego podstawie faktycznej i prawnej, decydują ustalenia poczynione w tym postępowaniu. Obowiązujące przepisy nie przewidują również zakazu zmiany zarzutów apelacyjnych, co uzasadnia dopuszczalność
ich zmian w toku postępowania apelacyjnego (por. uchwałę z dnia 17 marca 1998 r.,
III ZP 1/98, OSNAPiUS 1998 nr 16, poz. 483). Z tego też względu orzecznictwo Sądu
Najwyższego przyjmuje, że jeżeli żądanie pozwu (odwołania) było precyzyjne, a
apelacja od wyroku sądu pierwszej instancji nie wskazywała konkretnych zarzutów i
wyrażała tylko niezadowolenie z oddalenia powództwa (odwołania) brak jest podstaw
do zastosowania art. 373 k.p.c. w zw. z art. 368 k.p.c. (por. wyrok z dnia 14 maja
1999 r., I PKN 61/99 - OSNAPiUS 2000 nr 15, poz. 578). Przepisy art. 370 i 373
k.p.c. o odrzuceniu apelacji, której strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie,
należy bowiem rozumieć w ten sposób, że dotyczą one tylko takich braków formalnych apelacji, które uniemożliwiają nadanie jej prawidłowego biegu.
W niniejszej sprawie wnioskodawca odwołał się od decyzji organu rentowego,
odmawiającej mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Tym samym, skoro
jego odwołanie zostało oddalone wyrokiem Sądu pierwszej instancji, przeto nie ulega
wątpliwości, iż nadal domaga się przyznania świadczenia rentowego. Zarówno w
apelacji, jak i w piśmie procesowym z dnia 15 listopada 2004 r., skarżący podnosi, iż
stan jego zdrowia nie uległ żadnej poprawie od czasu przyznania renty w 2000 r., nie
może podjąć żadnej pracy zarobkowej z uwagi na bóle nasilające się przy chodzeniu
i każdym wysiłku, zaś opinia biegłego została wydana bez przeprowadzenia aktualnych badań. W tej sytuacji błędnie Sąd Apelacyjny ocenił, iż apelacja wnioskodawcy
jest dotknięta brakami formalnymi, uniemożliwiającymi nadanie jej prawidłowego
biegu, tym bardziej że - jak trafnie zarzuca skarżący - wnioskodawca działał bez
profesjonalnego pełnomocnika, zaś treść apelacji, podobnie jak pisma procesowego
zawierającego uzupełnienie jej braków, dostosowana jest do poziomu jego rozumienia pojęcia „przedstawienia zarzutów i ich uzasadnienia”.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy z mocy przepisów art. 393 18 § 3
k.p.c. w związku z art. 397 k.p.c. i art. 39319 k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia, co oznacza konieczność nadania apelacji wnioskodawcy dalszego biegu.