Supreme Court dismisses appeal on cassation rejection due to missing power of attorney and premature time restoration request.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appeal against the appellate court's rejection of a cassation complaint filed by agricultural insurance beneficiaries. The lower court rejected the complaint because the lawyer failed to submit a power of attorney covering the cassation proceedings within the statutory seven-day deadline, despite having paid the filing fee. The Supreme Court held that since the cassation complaint was already rejected, any request to restore the deadline for submitting the complaint itself was premature and without legal effect.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 398 § 2 k.p.c.; Art. 169 § 3 k.p.c.; Art. 168 k.p.c.: When a cassation complaint is rejected due to formal defects, a subsequent request to restore the deadline for filing the complaint is premature and inadmissible, as the procedural consequences of the rejection have already taken effect.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III UZ 1/15 POSTANOWIENIE Dnia 24 czerwca 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Romualda Spyt (przewodniczący)SSN Halina Kiryło (sprawozdawca)SSN Dawid Miąsik w sprawie z odwołania F. Ż.od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznegoz udziałem zainteresowanej G. Ż.o ustalenie istnienia obowiązku ubezpieczenia społecznego rolników,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 czerwca 2015 r.,zażalenia odwołującego się i zainteresowanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Lubliniez dnia 17 lutego 2015 r., sygn. akt III AUa 695/14, 1. oddala zażalenie, 2. przekazuje Sądowi Apelacyjnemu w Lublinie do rozpoznania wniosek pełnomocnika żalących się o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 17 lutego 2015 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie odrzucił skargę kasacyjną F. Ż. i G. Ż. od wyroku tego Sądu z dnia 3 grudnia 2014 r., zapadłego w sprawie z wniosku F. Ż. z udziałem zainteresowanej G. Ż. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o ustalenie istnienia obowiązku ubezpieczenia społecznego rolników. W uzasadnieniu postanowienia podano, że wyrokiem z dnia 3 grudnia 2014 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił apelację wnioskodawcy F.Ż. i zainteresowanej G.Ż. od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 30 maja 2014 r.
W sprawie przysługiwała skarga kasacyjna. Odpis wyroku z uzasadnieniem wnioskodawca i zainteresowana otrzymali w dniu 9 stycznia 2015 r. W dniu 29 stycznia 2015 r. do Sądu Apelacyjnego w Lublinie wpłynęła skarga kasacyjna od powyższego wyroku, którą sporządziła i wniosła pełnomocnik zainteresowanej i wnioskodawcy w osobie adwokat J. P.. Pełnomocnik skarżących zobowiązana do usunięcia braków formalnych skargi przez jej opłacenie oraz przedłożenie pełnomocnictwa obejmującego postępowanie kasacyjne, w terminie 7 dni (który upłynął w dniu 9 lutego 2015 r.) pod rygorem odrzucenia skargi - uiściła jedynie opłatę od skargi kasacyjnej.
Nie przedłożyła natomiast pełnomocnictwa obejmującego postępowanie kasacyjne. Znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwa procesowe, udzielone adwokat J. P. przez wnioskodawcę i zainteresowaną, nie obejmują postępowania przed Sądem Najwyższym. W związku z powyższym, Sąd Apelacyjny z mocy art. 3986 § 2 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną.Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez ubezpieczonego i zainteresowaną zażaleniem połączonym z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa do reprezentowania strony skarżącej w postępowaniu kasacyjnym.
Postanowieniu zarzucono: 1/ błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że pełnomocnik ubezpieczonego i uczestniczki nie usunęła braków formalnych wniesionej skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy przedmiotowe pełnomocnictwo omyłkowo zostało podpięte do innego pisma, co powoduje niemożność wyciągania jakichkolwiek negatywnych konsekwencji wobec ubezpieczonego i uczestniczki; 2/ naruszenie przepisu prawa procesowego - art. 3984 § 1 i 3 k.p.c., przez nieuprawnione przyjęcie, że w niniejszej sprawie skarga nie czyniła zadość wymaganiom pisma procesowego i miała braki uniemożliwiające nadanie jej dalszego bieg.
Wskazując na powyższy zarzuty, żalący się wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.W motywach zażalenia pełnomocnik skarżących wskazała, że w dniu 12 grudnia 2014 r. w trybie nagłym została przyjęta do szpitala w L., a następnego dnia urodziła syna. Po opuszczeniu szpitala, w dniu 10 stycznia 2015 r. jej stan zdrowia pogorszył się, w związku z czym po raz kolejny trafiła do szpitala. Od tego czasu wszystkie czynności administracyjne w Kancelarii, wykonywała umocowana przez nią M.K..
Mimo takiego umocowania, w niniejszej sprawie doszło do niewłaściwego podłączenia załączników do pisma w przedmiocie uzupełnienia braków formalnych skargi. Pełnomocnik żalących się przyznała, że zdaję sobie sprawę z tego, iż ponosi odpowiedzialność za działanie Kancelarii podczas swej niedyspozycji. Opisana sytuacja zdarzyła się jednak po raz pierwszy i miała z całą pewnością związek z drugą operacją przeprowadzoną w trybie nagłym w dniu 18 stycznia 2015 r. i niedyspozycją pełnomocnika skarżących, trwającą do dnia złożenia przedmiotowego zażalenia.
Pełnomocnik żalących się załączeniu złożyła oryginał pełnomocnictwa, wnosząc o nadanie sprawie dalszego biegu, wobec uzupełnienia braku formalnych skargi kasacyjnej.W dalszej części uzasadnienia podkreślono, że skarga kasacyjna podlegająca odrzuceniu przez sąd drugiej instancji z mocy art. 3984 § 3 k.p.c., to skarga kasacyjna wniesiona po terminie, niespełniająca wymagań z art. 3984 § 1 k.p.c., nieopłacona, z innych przyczyn niedopuszczalna lub skarga, której braków formalnych nie usunięto w tygodniowym terminie. Gdy mimo zajścia jednej z tych okoliczności sąd drugiej instancji nie odrzucił skargi kasacyjnej, uczyni to Sąd Najwyższy.
Sąd Najwyższy kontroluje na tym etapie zasadność postanowień wydanych przez sąd drugiej instancji po wniesieniu skargi kasacyjnej, w szczególności kontroluje zasadność przywrócenia terminu do wniesienia skargi, do jej opłacenia lub do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. W razie stwierdzenia, że sąd drugiej instancji bezzasadnie przywrócił termin, Sąd Najwyższy odrzuci skargę kasacyjną.W konkluzji wskazano, że w związku z zaistnieniem opisanych, całkowicie niezależnych od pełnomocnika przyczyn, należy uznać za dokonane w terminie złożenie pełnomocnictwa do reprezentowania ubezpieczonego i zainteresowanej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Analizę prawidłowości zaskarżonego postanowienia rozpocząć wypada od przypomnienia, że skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej uzależnione jest od zachowania przez skarżącego określonych w art. 3984 k.p.c. wymagań konstrukcyjnych wynikających z § 1 tego przepisu (których niedopełnienie ma charakter nieusuwalnych wad skargi i powoduje jej odrzucenie bez wzywania do ich sanacji) oraz dodatkowego elementu konstrukcyjnego, jakim w świetle § 2 przepisu jest wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie, a także wymagań przewidzianych dla pisma procesowego wraz z oznaczeniem wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o prawa majątkowe i złożeniem dwóch odpisów skargi (§ 3 przepisu).
W razie niedopełnienia wymagań skargi kasacyjnej wymienionych w art. 3984 § 2 i § 3 k.p.c., sąd drugiej instancji - zgodnie z art. 3986 § 1 k.p.c. - wzywa skarżącego do usunięcia braku w terminie tygodniowym pod rygorem odrzucenia skargi. Zawarte w 3984 § 3 k.p.c. odesłanie do wymagań przewidzianych dla pisma procesowego oznacza, że do skargi kasacyjnej – w myśl art. 126 § 3 k.p.c. – powinno być dołączone pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który wcześniej nie złożył pełnomocnictwa. Jak zaś przyjął Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07 (OSNC 2008 nr 11, poz. 122), do wniesienia skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym konieczne jest odrębne od pozwowego pełnomocnictwo.
Nie ulega wątpliwości, że skarga kasacyjna wniesiona przez wnioskodawcę i zainteresowaną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 3 grudnia 2014 r., III AUa 695/14, zawierała brak formalny w postaci niedołączonego pełnomocnictwa dla reprezentującej skarżących adwokat J.P. a sama pełnomocnik w wyznaczonym przez sąd drugiej instancji tygodniowym terminie, upływającym w dniu 9 lutego 2015 r., nie uzupełniła tego braku. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, ewentualne zaniedbania pełnomocnika strony nie wyłączają negatywnych dla strony konsekwencji procesowych (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2009 r., II UZ 35/09, z dnia 28 listopada 2007 r., V CZ 105/07, z dnia 30 maja 2007 r., II CSK 167/07, niepublikowane).
W przedmiotowej sprawie istniały zatem podstawy do odrzucenia skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym z mocy art. 3986 § 2 k.p.c. Należy stwierdzić, że w niniejszym przypadku rozpoznaniu podlega jedynie zażalenie na postanowienie Sądu drugiej instancji o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Nie trzeba szerzej argumentować, że czynność procesowa odbywa się w określonym czasie, stąd albo zachowuje wymagany termin albo jest spóźniona. Zatem zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, której braków nie uzupełniono w terminie, jak i wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności ją warunkującej, wyłączają się wzajemnie (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1998 r., III CKN 874/98 i z dnia 15 listopada 1999 r., I CZ 174/99, niepublikowane).
Do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do czynności procesowej właściwy jest sąd, w którym czynność ta miała być dokonana. W konsekwencji, po wniesieniu przez stronę pisma zawierającego zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej oraz wniosku o przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej czynności procesowej, zażalenie i wniosek powinny zostać wyłączone do odrębnego rozpoznania. Stąd zawarte w punkcie drugim postanowienia orzeczenie o przekazaniu Sądowi Apelacyjnemu wniosku strony o przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej czynności procesowej.
Na marginesie warto podkreślić, że procedura zmierzająca do przywrócenia terminu, któremu strona uchybiła, może być wdrożona po stwierdzeniu, że czynność procesowa jest bezskuteczna z powodu uchybienia terminowi, które to stwierdzenie może - i tak było w sprawie niniejszej - wynikać z postanowienia sądu o odrzuceniu środka zaskarżenia. Termin do złożenia wniosku otwiera się w chwili dowiedzenia się, że orzeczenie o odrzuceniu środka uprawomocniło się. Wniesienie przez skarżącą jednocześnie dwóch wzajemnie wykluczających się i opartych na tych samych twierdzeniach, środków, jest oczywiście nieprawidłowe, przy czym wniosek o przywrócenie terminu jest w takich przypadkach przedwczesny.
Złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej następuje albo przed jej podjęciem, gdy strona zdaje sobie sprawę z uchybienia terminowi, albo już po jej dokonaniu, gdy sąd środek z powodu przekroczenia terminu odrzucił. W tym drugim wypadku, a o taki chodziło w niniejszej sprawie, skutki procesowe związane z wniesieniem środka odwoławczego zostają zniweczone z chwilą prawomocnego jego odrzucenia. Ma to istotne znaczenie także z punktu widzenia właściwego określenia treści i przedmiotu wniosku o przywrócenie terminu.
Z tego, że odrzucenie środka zaskarżenia (środka odwoławczego) niweczy związane z nim skutki procesowe, wynika, iż wniosek o przywrócenie terminu może dotyczyć wniesienia tego środka, a nie uzupełnienia jego braku. Także przez czynność procesową, której należy dopełnić wraz z wnioskiem, o której mowa wart. 169 § 3 k.p.c., należy rozumieć wniesienie środka wolnego od braków formalnych i fiskalnych. Jednocześnie, skoro przepisy art. 168 in. k.p.c. przewidują możliwość przywrócenia terminu dokonania czynności procesowej, to w razie uchybienia terminowi do usunięcia braku strona może wnosić o przywrócenie terminu do dokonania czynności, czyli wniesienia tego środka, a nie do spełnienia wymagania formalnego lub fiskalnego.
Wniosek o przywrócenie jedynie terminu do uzupełnienia braków środka zaskarżenia (odwoławczego) jest w takiej sytuacji wnioskiem bezprzedmiotowym, a przywrócenie terminu w takim tylko zakresie nie umożliwiałoby skutecznego wniesienia środka zaskarżenia (odwoławczego) uprzednio prawomocnie odrzuconego. Wskazane kwestie znalazły szczegółowe wyjaśnienie w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 31 maja 2000 r., III ZP 1/00, OSNC 2001 nr 1, poz. 11 oraz postanowienia z dnia 7 czerwca 2002 r., IV CZ 92/02, z dnia 27 stycznia 2005 r., II UZ 48/04, z dnia 22 lutego 2006 r., III CZ 4/06, z dnia 11 stycznia 2008 r., V CZ 121/07, niepublikowane oraz z dnia 9 lipca 2008 r., V CZ 44/08, OSNC-ZD zeszyt B, poz. 55).Procesowo rozpoznanie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej jest więc niezależne od wyniku rozpoznania złożonego równocześnie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej.
Nie wyklucza to późniejszej kontroli postanowienia rozstrzygającego o wniosku o przywrócenie terminu w trybie art. 380 k.p.c. w związku z kontrolą przez Sąd Najwyższy postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 39321 k.p.c.). Wobec prawidłowości zaskarżonego postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej, z mocy art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.