Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III SZ 2/00 Generato dall'IA

Teacher's disciplinary dismissal upheld despite criminal conviction; professional autonomy ensures separate liability for dignity breaches.

Numero d'incarto III SZ 2/00
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court upheld the disciplinary commission's decision to dismiss the teacher from the profession for sexual misconduct. The teacher argued that his criminal conviction included a suspended sentence and that the disciplinary body ignored mitigating factors and the Rector's request for a lesser penalty. The court ruled that disciplinary liability for violating professional dignity exists independently of criminal liability, granting commissions full autonomy to impose sanctions based on the specific breach of professional standards.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 77 ust. 5 Karty Nauczyciela; Art. 13 pkt 5 ustawy o Sądzie Najwyższym: Teachers are subject to disciplinary liability for breaches of professional dignity or duties independently of criminal liability, and disciplinary commissions possess autonomy in determining appropriate sanctions.

Parole chiave

Generato dall'IA
disciplinary liability professional dignity teacher dismissal criminal conviction independent sanction professional autonomy sexual misconduct

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 77 ust. 5 of the Teachers' Charter of 26 January 1982
W uzasadnieniu swego odwołania, powołując się na art. 77 ust.
Art. 13 pkt 5 of the Act of 20 September 1984 on the Supreme Court
200 § 1 KK oraz z art. 13 § 1 KK w związku z art.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Orzeczenie z dnia 11 maja 2000 r.

III SZ 2/00

Nauczyciele podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za uchybienia

obowiązkom lub godności zawodu niezależnie od odpowiedzialności karnej.

Przewodniczący: SSN Andrzej Wasilewski (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Jerzy Kwaśniewski, Jacek Sobczak.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2000 r. sprawy z odwołania

Sławomira S. od orzeczenia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli

przy Ministrze Edukacji Narodowej w Warszawie z dnia 14 stycznia 2000 r. [...] w

przedmiocie wydalenia z zawodu nauczycielskiego

u t r z y m a ł w mocy zaskarżone orzeczenie.

Uzasadnienie

Sławomir S. - nauczyciel wniósł odwołanie od orzeczenia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Ministrze Edukacji Narodowej z dnia 14 stycznia 2000 r. [...], którym utrzymane zostało w mocy orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej

dla Nauczycieli przy Wojewodzie W. z dnia 8 października 1999 r. uznające skarżącego winnym molestowania seksualnego poddanych jego opiece uczennic, czym

uchybił on godności zawodu nauczyciela oraz na podstawie art. 76 ust. 1 pkt 4

ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (jednolity tekst: Dz.U. z 1997

r. Nr 56, poz. 357 ze zm.) wymierzając mu karę wydalenia z zawodu nauczycielskiego. W uzasadnieniu swego odwołania, powołując się na art. 77 ust. 5 Karty Nauczyciela, skarżący podniósł, że: po pierwsze – wyrokiem Sądu Rejonowego w Słupcy

[...] został on uznany winnym zarzucanych mu czynów i wymierzono mu karę pozbawienia wolności na okres dwóch lat, z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na

okres czterech lat, karę grzywny oraz orzeczono zakaz wykonywania zawodu nauczyciela na okres trzech lat; po drugie – z akt sprawy karnej wynika przy tym, że zachowanie obwinionego nie było brutalne; po trzecie – niesłuszne są, zdaniem obwi-

nionego, ustalenia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej, że „opinie biegłych psychologa i psychiatry wskazują na to, że postawa i osobowość obwinionego nie daje

pełnej gwarancji, że czyny popełnione przez obwinionego nie powtórzą się w przyszłości”; po czwarte - Rzecznik Dyscyplinarny na rozprawie odwoławczej nie domagał się wydalenia obwinionego z zawodu nauczycielskiego; oraz po piąte – w wypadku obniżenia kary obwiniony miałby możliwość podjęcia pracy w zakładach poprawczo-wychowawczych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Nauczyciele podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za uchybienia godności zawodu nauczyciela lub jego obowiązkom niezależnie od odpowiedzialności karnej i w tym zakresie komisje dyscyplinarne dla nauczycieli korzystają z autonomii także przy orzekaniu o stosowanych

karach dyscyplinarnych. W rozpoznawanej sprawie postępowanie dyscyplinarne

przeciwko skarżącemu prowadzone było niezależnie od prowadzonego przeciwko

niemu jako oskarżonemu z tytułu popełnienia tych samych czynów postępowania

karnego przed Sądem Rejonowym w Słupcy, w którym został on uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 200 § 1 KK oraz z art. 13 § 1 KK w związku z art. 200 §

1 KK i w konsekwencji wyrokiem z dnia 5 października 1999 r. skazany na dwa lata

pozbawienia wolności z równoczesnym warunkowym zawieszeniem jej wykonania na

okres czterech lat, a ponadto na karę grzywny oraz na karę zakazu wykonywania

zawodu nauczyciela na okres trzech lat [...] - przy czym wobec braku stosownego

żądania oskarżonego i niezłożenia przez niego apelacji, wyrok ten uprawomocnił się i

nie zostało sporządzone jego pisemne uzasadnienie. Równocześnie, przed Komisją

Dyscyplinarną dla Nauczycieli przy Wojewodzie W. prowadzone było przeciwko Sławomirowi S., jako obwinionemu o te same czyny, postępowanie dyscyplinarne, które

zakończone zostało orzeczeniem z dnia 8 października 1999 r. [...] wymierzającym

mu karę wydalenia z zawodu nauczycielskiego (art. 76 ust. 1 pkt 4 Karty Nauczyciela). Kara ta została następnie utrzymana w mocy orzeczeniem Odwoławczej Komisji

Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Ministrze Edukacji Narodowej z dnia 14 stycznia

2000 r. [...], bowiem Komisja Dyscyplinarna: po pierwsze – „nie dała wiary zapewnieniom obwinionego, że działał nieświadomie i nie zdawał sobie sprawy z konsekwencji

własnego postępowania”, tym bardziej, że również prawomocnym wyrokiem Sądu

Rejonowego w Słupcy Sławomir S. uznany został winnym zarzucanych mu czynów

przestępnych z winy umyślnej; po drugie – wzięła ona pod uwagę to, iż obwiniony był

nie tylko nauczycielem, ale też od wielu lat sprawował funkcje dyrektora szkoły, a

pomimo to wobec powierzonych jego opiece uczennic dopuścił się popełnienia zarzucanych mu czynów naruszających godność uczennic i powodujących u nich poczucie lęku, wstydu i zagrożenia; po trzecie – wzięła pod uwagę również postawę i

oświadczenia obwinionego w toku postępowania dyscyplinarnego przed Komisjami

Dyscyplinarnymi obu instancji, a także treść włączonych na wniosek pełnomocnika

obwinionego do akt sprawy dyscyplinarnej, a sporządzonych na zlecenie Prokuratury

Rejonowej w S., dwóch opinii sądowych – „opinii sądowo-psychiatrycznej” oraz „opinii sądowo-psychologicznej”, w której między innymi stwierdza się, że u obwinionego:

„obserwuje się u niego częściowe obniżenie dojrzałości społecznej i emocjonalnej.

Pomimo znajomości reguł życia społecznego nie zawsze dla badanego stanowią one

regulatory zachowania. Wykazuje obniżenie refleksyjności – skłonność do działań

impulsywnych, nieprzemyślanych, bez uwzględniania ich konsekwencji; obniżenie

funkcji przewidywania skutków podejmowanych działań. Kontrola emocjonalna jest

nieco obniżona – reakcje emocjonalne niewspółmiernie silne do sytuacji. Samoocena

nieadekwatna. Stwierdza się u niego cechy osobowości niedojrzałej”. Dlatego w

konkluzji Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna stanęła na stanowisku, że: po pierwsze – „nie znalazła istotnych okoliczności łagodzących, które mogłyby wpłynąć na

obniżenie wymierzonej kary”; a po wtóre – „że stworzenie możliwości pozostania obwinionego w zawodzie byłoby świadectwem nieuzasadnionej tolerancji ze strony

społeczności nauczycielskiej dla nieetycznych i naruszających prawo zachowań”. W

tej sytuacji, zmiana orzeczonej kary dyscyplinarnej wymagałaby zakwestionowania

przytoczonej w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia argumentacji, w tym także

sformułowanego w jego konkluzji, a mającego na uwadze dobro młodzieży powierzonej opiece i wychowaniu nauczycieli, standardu wymagań stawianych przez społeczność zawodu nauczycielskiego osobom pragnącym wykonywać ten zawód. W

rozpoznawanej sprawie Sąd Najwyższy nie znalazł jednak podstaw dla uwzględnienia odwołania.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 77 ust. 5

ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (jednolity tekst: Dz.U. Nr 56,

poz. 357 ze zm. – w brzmieniu obowiązującym w dniu 14 stycznia 2000 r., tzn. w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Nau-

czycieli przy Ministrze Edukacji Narodowej) w związku z art. 13 pkt 5 ustawy z dnia

20 września 1984 r. o Sądzie Najwyższym (jednolity tekst: Dz.U. Nr 13, poz. 48 ze

zm.) orzekł, jak w sentencji.