Supreme Court upheld the validity of the 2000 Polish presidential election despite minor procedural irregularities found in protests.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court declared the presidential election valid after reviewing 96 protests and the Electoral Commission's report. While the court acknowledged minor violations such as unauthorized campaigning and unsealed envelopes, it determined these did not affect the election results. Consequently, the court rejected all protests and confirmed Aleksander Kwaśniewski's victory based on the lack of material impact on the outcome.
Regesto Legislator
Generato dall'IAUstawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej art. 75 ust. 1; art. 76 ust. 1; Ustawa Konstytucyjna art. 129 ust. 1: Procedural irregularities in an election do not invalidate the result if they did not materially affect the outcome.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
UCHWAŁA SĄDU NAJWYŻSZEGO
z dnia 6 listopada 2000 r.
III SW 87/00
w sprawie ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
dokonanego dnia 8 października 2000 r.
Przewodniczący: Prezes SN Jan Wasilewski, Sędziowie SN: Krystyna
Bednarczyk, Teresa Flemming-Kulesza, Katarzyna Gonera, Beata Gudowska, Józef
Iwulski, Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Roman Kuczyński, Jerzy Kuźniar,
Jerzy Kwaśniewski, Zbigniew Myszka, Teresa Romer, Walerian Sanetra, Jadwiga
Skibińska-Adamowicz, Stefania Szymańska, Maria Tyszel, Barbara Wagner, Andrzej
Wasilewski, Andrzej Wróbel.
Sąd Najwyższy w składzie całej Izby Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych z udziałem Zastępcy Prokuratora Generalnego Stefana Śnieżki i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej Ferdynanda Rymarza, po rozpoznaniu
sprawy na posiedzeniu jawnym w dniu 6 listopada 2000 r., miał na uwadze, co następuje:
1. Zgodnie z ustawą z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (jednolity tekst: Dz.U. z 2000 r. Nr 47, poz. 544) Sąd Najwyższy rozstrzyga o ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie sprawozdania z wyborów przedstawionego przez Państwową Komisję Wyborczą
oraz opinii wydanych przez ten Sąd po rozpoznaniu protestów (art. 75 ust. 1 i art. 76
ust. 1).
2. Sprawozdanie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 23 października 2000
r. informuje o prawidłowym przeprowadzeniu wyborów w 68 okręgowych komisjach
wyborczych i 24.681 obwodowych komisjach wyborczych oraz o nielicznych przypadkach naruszenia prawa wyborczego. Ze sprawozdania wynika, że nieprawidłowości dotyczyły spisów wyborców, zwłaszcza w szpitalach (w jednym z nich pominięto
kilkudziesięciu wyborców, czego następstwem była konieczność sporządzenia dodatkowego wykazu osób uprawnionych do głosowania w tym obwodzie zamkniętym).
Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła kilkakrotne naruszenie art. 77 ust. 1
ustawy, wprowadzającego zakaz agitacji w dniu głosowania i na 24 godziny przed
tym dniem. Podała także, iż grupy anarchistyczne zakłóciły głosowanie w trzech obwodach. Wynikłe stąd przeszkody w głosowaniu zostały niezwłocznie usunięte przez
siły porządkowe. O incydentalnym charakterze tych dwóch naruszeń prawa świadczy
okoliczność, iż z tego powodu nie wpłynął do Sądu Najwyższego żaden protest wyborczy.
W konkluzji Państwowa Komisja Wyborcza nie stwierdziła takich naruszeń
prawa wyborczego, które mogły wywrzeć wpływ na wyniki głosowania i wynik wyboru
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
3. Do Sądu Najwyższego wpłynęło 96 protestów. Rozpatrując je Sąd Najwyższy w trzech sprawach wydał opinie uznające zasadność zarzutów. W dwóch opiniach stwierdził naruszenie art. 2 ustawy. Naruszenie to polegało w jednej sprawie na
bezpodstawnym skreśleniu wyborcy ze spisu wyborców, a w drugiej na uniemożliwieniu głosowania niepełnosprawnym uczestnikom pielgrzymki w Rzymie. W obu
sprawach zasadnie przyjęto, że z uwagi na liczbę osób pozbawionych możliwości
głosowania, naruszenia art. 2 ustawy nie miały wpływu na wynik wyborów. W trzeciej
opinii ustalono naruszenie art. 65 ust. 1 ustawy, polegające na przesłaniu przez 10
obwodowych komisji wyborczych protokołów głosowania w zaklejonych, lecz nie
opatrzonych pieczęcią kopertach. Nie miało to wpływu na wynik wyborów, gdyż
podstawą ustalenia wyników głosowania jest prawidłowo sporządzony protokół
głosowania.
W jedenastu sprawach Sąd Najwyższy wydał opinie o bezzasadności protestu
(art. 75 ust. 1 i 1a). W sprawach tych postawiono zarzuty przekroczenia granic dozwolonej pomocy w głosowaniu osobom niepełnosprawnym (art. 54), niezapewnienia
tajności głosowania ( art. 6), błędnego liczenia głosów wyborców (art. 61),
naruszenia przepisów o kampanii wyborczej, w tym art. 77 ust. 1 i art. 79 ust. 1
ustawy, głosowania poza lokalem wyborczym (art. 49). Zarzuty te nie zostały
udowodnione lub wynikały z błędnego rozumienia przez wnoszącego protest
przepisów ustawy.
W 71 sprawach Sąd Najwyższy pozostawił protesty bez dalszego biegu na
podstawie art. 74 ust. 1 i 2 ustawy, zaś w 10 sprawach uznał, że pismo wyborcy nie
jest protestem w rozumieniu art. 72 ust. 1 ustawy. Podstawami do wydania tych
orzeczeń było: wniesienie protestu przed terminem (3 sprawy) lub po terminie (21
spraw) określonym w art. 73 ust. 1 i 2 ustawy; wniesienie protestu przez podmiot nie-
uprawniony do tego na mocy art. 72 ust. 2 i 3 ustawy (3 sprawy); niezawiadomienie o
ustanowieniu pełnomocnika zamieszkałego w kraju przez wyborcę wnoszącego protest z zagranicy – art. 72 ust. 2 ustawy (3 sprawy); niewskazanie dowodów, na których oparte były zarzuty protestu, co stanowi naruszenie art. 73 ust. 3 ustawy (14
spraw); postawienie zarzutów wykraczających poza przewidziane w art. 72 ust. 1
ustawy podstawy protestu (24 sprawy); wniesienie protestu w sprawie, w której była
możliwość wniesienia skargi lub odwołania do sądu lub Państwowej Komisji Wyborczej przed dniem głosowania – art. 74 ust. 2 ustawy (10 spraw) oraz wniesienie protestu dotyczącego osoby, która nie została wybrana na Prezydenta RP – art. 72 ust.
1 ustawy (3 sprawy).
W jednej sprawie postępowanie zostało umorzone wobec cofnięcia protestu.
4. Prokurator Generalny wniósł o podjęcie uchwały stwierdzającej ważność
wyboru.
Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej wniósł o podjęcie uchwały
stwierdzającej ważność wyboru.
Sąd Najwyższy, po rozważeniu sprawozdania Państwowej Komisji Wyborczej oraz
opinii w sprawach protestów wyborczych stwierdził nieliczne naruszenia ustawy o
wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, które - przy uwzględnieniu obwieszczenia Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 9 października 2000 r. o wynikach głosowania i wyniku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na
dzień 8 października 2000 r. (Dz.U. Nr 85, poz. 952) - nie miały wpływu na wynik wyboru, a także biorąc pod uwagę wnioski Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego, na podstawie art. 129 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 76 ust. 1 i 2 ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, podjął następującą uchwałę:
wybór Aleksandra Kwaśniewskiego na Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej, dokonany dnia 8 października 2000 r., jest ważny.