Appeal delay complaint dismissed as four months elapsed since appeal filing, deemed insufficient for procedural delay.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed Mirosław C.'s complaint alleging unreasonable delay in the Warsaw Court of Appeal's proceedings. The appellant argued the court's inactivity violated his right to a timely trial, while the court noted the appeal was filed on May 23, 2005, and the complaint was submitted on November 29, 2005. The court determined that a period of slightly over four months did not constitute a procedural delay under the relevant statute, as the proceedings had not yet reached a substantive decision.
Regesto Legislator
Generato dall'IAUstawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki; Skarga na przewlekłość postępowania jest nieuzasadniona, gdy upłynął czas niewiele dłuższy niż konieczny do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Postanowienie z dnia 14 lutego 2006 r.
III SPP 7/06
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu apelacyjnym bez nieuzasadnionej zwłoki jest nieuzasadniona, jeżeli w
dniu jej sporządzenia upłynęło niewiele ponad 4 miesiące od wniesienia apelacji.
Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Zbigniew Hajn
(sprawozdawca), Andrzej Wróbel.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lutego
2006 r. skargi Mirosława C. na przewlekłość postępowania Sądu Apelacyjnego w
Warszawie [...]
o d d a l i ł skargę.
Uzasadnienie
Mirosław C. 29 listopada 2005 r. złożył do Sądu Apelacyjnego w Warszawie
skargę na przewlekłość postępowania w sprawie [...], wnosząc na podstawie art. 2 w
związku z art. 1 ust. 1 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa
strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
(Dz.U. Nr 179, poz. 1843) o stwierdzenie, że w postępowaniu tym nastąpiło naruszenie prawa skarżącego do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki z uwagi na
bezczynność sądu; wydanie sądowi rozpoznającemu sprawę zalecenia podjęcia w
wyznaczonym terminie odpowiednich czynności; zasądzenie na rzecz skarżącego od
Skarbu Państwa odszkodowania w wysokości 10.000 zł; zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o zasądzenie od strony pozwanej
Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń SA 75.000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami
w związku z trwałym niewywiązywaniem się z obowiązku wypłaty odszkodowania
wynikającego z zawartej 1 lipca 1999 r. umowy ubezpieczenia komunikacyjnego
AC/NW nr polisy [...], samochodu marki Mercedes-Benz [...]. Strona pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości. Pozwana nie zakwestionowała faktu zawarcia z powodem przedmiotowej umowy ubezpieczenia, podniosła jednak, że odszkodowanie powodowi nie przysługuje z uwagi na fakt, że pojazd
został odnaleziony na terenie Rosji i tym samym nie doszło do „utraty pojazdu
wskutek jego kradzieży".
Sąd Okręgowy w Warszawie [...] wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2001 r. oddalił
powództwo Mirosława C. stwierdzając, że na obecnym etapie sprawy jest ono
przedwczesne. Sąd podniósł ponadto, iż oczywista jest ewentualna odpowiedzialność PZU w przypadku niemożności wydania auta, szkody poniesionej w związku z
uszkodzeniami pojazdu, jak też kosztów jego sprowadzenia.
Powód wniósł apelację od przedmiotowego orzeczenia, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, tj. art. 805 i 817 k.c. oraz 5 i 354 k.c. oraz sprzeczność
istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że działanie powoda było przedwczesne oraz że powód pomimo
zgłoszenia szkody oraz dostarczenia kompletu dokumentów i kluczy pozostał właścicielem pojazdu.
Sąd Apelacyjny po rozpoznaniu sprawy w dniu 31 października 2002 r. doszedł do przekonania, że zachodzi konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia i
przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W ocenie Sądu Apelacyjnego wyniki postępowania karnego prowadzonego przez
Prokuraturę Rejonową dla W.P. oraz wyniki współpracy tej Prokuratury z prokuraturą
rosyjską w ramach międzynarodowej pomocy sądowej wskazywały bowiem na niewielkie prawdopodobieństwo odzyskania pojazdu.
W wyniku zgodnego wniosku obu stron mającego na celu zawarcie porozumienia, postanowieniem z 7 lutego 2003 r. Sąd Okręgowy zawiesił postępowanie,
jednak 2 października 2003 r. powód wniósł kolejny wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania, skutkiem czego Sąd 9 października 2003 r. podjął postępowanie.
Po raz kolejny Sąd Okręgowy zawiesił postępowanie na podstawie art. 177 §
1 pkt. 4 k.p.c., argumentując to toczącym się w Prokuraturze Rejonowej postępowaniem przygotowawczym, którego wynik ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia
sporu. Na to postanowienie powód złożył zażalenie.
Postanowieniem z 27 października 2004 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie,
uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd Apelacyjny podniósł, że przed zawieszeniem
postępowania Sąd Okręgowy powinien zbadać jaki jest stan sprawy karnej, od której
uzależnia rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, gdyby zaś to zrobił ustaliłby, że dotychczasowe wyniki postępowania karnego pozwalają na kontynuowanie przedmiotowej sprawy.
Wnoszący skargę zwrócił uwagę na okoliczność, że bezzasadność zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie spowodowała dodatkowe przedłużenie postępowania o okres prawie 5 miesięcy.
W dniu 8 lutego 2005 r. Sąd Okręgowy w Warszawie wydał wyrok, zasądzając
od Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń SA w W. na rzecz powoda kwotę 75.000,00
zł. W dniu 15 lutego 2005 r. powód wniósł o sporządzenie uzasadnienia tego orzeczenia. Uzasadnienie wyroku zostało mu doręczone 4 maja 2005 r. Nadto Sąd przez
okres ponad 1 miesiąca nie wzywał powoda do uiszczenia wpisu od apelacji.
Od przedmiotowego wyroku pozwany w dniu 17 maja 2005 r. wywiódł apelację
zarzucając orzeczeniu Sądu błędną wykładnię przepisu art. 805 k.c., niewyjaśnienie
wszystkich okoliczności oraz naruszenie przepisu art. 233 § 1 k.p.c. i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku.
Wnoszący skargę podniósł zarzut, że pomimo upływu ponad 4 miesięcy od
złożenia przez skarżącego odpowiedzi na apelację strony pozwanej i dopełnienia
wszelkich formalności z tym związanych (złożenia odpisu odpowiedzi na apelację)
termin posiedzenia sądu nie został do dnia dzisiejszego wyznaczony. Zdaniem skarżącego strony w swoich pismach podniosły wszelkie zarzuty, jakie mogą mieć wpływ
na wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie oraz dołączyły wszelkie dokumenty, jakie zostały sporządzone w trakcie trwania współpracy stron. Z uwagi na
znaczną długotrwałość postępowania w przedmiotowej sprawie (od wniesienia pozwu minęło 5 lat), w dniu 25 sierpnia 2005 r. skarżący wniósł o niezwłoczne wyznaczenie terminu posiedzenia, jednakże bez rezultatu.
Przedstawiciel Skarbu Państwa Prezes Sądu Okręgowego w Warszawie zgłosił swój udział w sprawie w trybie art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. i
wniósł o oddalenie skargi.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 powołanej ustawy strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy nastąpiło naruszenie jej prawa
do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej spra-
wie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i
prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia. Zdaniem Prezesa Sądu Okręgowego
w sprawie [...] przesłanki do stwierdzenia przewlekłości nie zachodzą. Od momentu
zwrotu akt z Sądu Apelacyjnego 18 grudnia 2002 r. po rozpoznaniu apelacji sprawa
toczyła się bez zbędnej zwłoki. Terminy rozpraw wyznaczane były niezwłocznie, a
odroczenia uzasadnione były bądź to wnioskami obu stron wobec możliwości ugodowego zakończenia sporu (rozprawa 21 listopada 2003 r.), bądź też złożonymi
wnioskami dowodowymi (rozprawy 19 grudnia 2003 r. i 2 lutego 2004 r.). Nie można
zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że postanowienie o zawieszeniu postępowania doprowadziło do przewlekłości postępowania, choć w ramach kontroli międzyinstancyjnej zostało uchylone. Wszystkie czynności związane z nadaniem biegu
zażaleniu na to postanowienie podejmowane były przez Sąd niezwłocznie. Zażalenie
złożone przez profesjonalnego pełnomocnika było tylko częściowo opłacone, dlatego
też konieczne było wezwanie do uzupełnienia wpisu. W odpowiedzi na to zobowiązanie powód złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który po uzupełnieniu jego braków rozpoznany został 9 sierpnia 2004 r. Przedstawienie akt Sądowi
Apelacyjnemu nastąpiło 24 sierpnia 2004 r.- bezpośrednio po dołączeniu do akt
sprawy zwrotnych potwierdzeń odbioru postanowienia w przedmiocie wniosku o
zwolnienie od kosztów. Odroczenie publikacji orzeczenia do 8 lutego 2005 r. miało
miejsce na rozprawie przeprowadzonej 25 stycznia 2005 r. Tak więc zarzut wielokrotnego odraczania publikacji orzeczenia jest bezzasadny. Uzasadnienie wyroku
istotnie nastąpiło z przekroczeniem terminu określonego w art. 329 k.p.c., jednakże
sporządzenie przez sędziego obszernych motywów wydanego orzeczenia i przesłanie go stronie wnioskującej w terminie 2 miesięcy od złożenia wniosku nie można
uznać za doprowadzenie do przewlekłości postępowania w rozumieniu wyżej wskazanej ustawy. Wobec powyższego skarga powoda nie jest uzasadniona, co w konsekwencji może prowadzić jedynie do jej oddalenia, o co Prezes Sądu Okręgowego w
Warszawie wniósł.
Postanowieniem z 30 grudnia 2005 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił
skargę w zakresie dotyczącym zakończonego w chwili jej wniesienia postępowania
przed Sądem pierwszej instancji w sprawie [...]. Natomiast drugim postanowieniem z
tej samej daty uznał się niewłaściwym do rozpoznania skargi na naruszenie prawa
do rozpoznania bez nieuzasadnionej zwłoki sprawy [...] i przekazał skargę Sądowi
Najwyższemu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Najwyższy jest właściwy wyłącznie do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania przed sądem apelacyjnym (ewentualnie Sądem Najwyższym) i
nie jest właściwy do rozpoznania skargi dotyczącej postępowania przed sądem okręgowym, choćby obejmowała ona także uprzednie postępowanie przed sądem apelacyjnym (postanowienie Sądu Najwyższego z 18 lutego 2005 r., III SPP 14/05, OSNP
2005 nr 16, poz. 261). W zakresie przekazanym do rozpoznania Sądowi Najwyższemu skarga dotyczy przewlekłości w trwającym w chwili jej wniesienia postępowaniu
przed Sądem Apelacyjnym. Z treści art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o
skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. Nr 179, poz. 1843, powoływanej dalej, jako
„ustawa”) wynika, że skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga
dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się do sądu w toku postępowania w sprawie, a Sądem właściwym do jej rozpoznania jest sąd przełożony nad sądem, przed którym toczy się postępowanie (art. 4 ust. 1 ustawy), przy czym Sąd
Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi dotyczącej przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym (art. 4 ust. 2 ustawy).
Przedmiotowa skarga w zakresie, w jakim zarzuca przewlekłość w postępowaniu Sądu Apelacyjnego w Warszawie jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 ust. 1
ustawy, reguluje ona zasady i tryb wnoszenia oraz rozpoznawania skargi strony, której prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na
skutek działania lub bezczynności sądu. Stosownie do art. 2 ustawy, strona może
wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło
naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności
faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (ust. 1), przy
czym dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy
w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd
w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do istoty (ust. 2). Oznacza to, iż celem
skargi na przewlekłość w toku postępowania jest przeciwdziałanie trwającej przewlekłości, zaś jej funkcją przede wszystkim wymuszenie nadania sprawie odpowiedniego, sprawnego biegu procesowego. Służy temu zarówno samo stwierdzenie wy-
stąpienia przewlekłości w postępowaniu (art. 12 ust. 2 ustawy), jak i możliwość zalecenia podjęcia przez sąd rozpoznający sprawę co do istoty odpowiednich czynności
w wyznaczonym terminie (art. 12 ust. 3 ustawy).
Analiza akt wskazuje, iż apelacja pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego
wpłynęła do Sądu Okręgowego 23 maja 2005 r. Sąd Apelacyjny otrzymał akta
sprawy 21 lipca 2005 r. W dniu 27 lipca 2005 r. powód (wnoszący niniejszą skargę)
złożył odpowiedź na apelację, 29 sierpnia 2005 r. wystąpił z wnioskiem o niezwłoczne wyznaczenie rozprawy, a 29 listopada 2005 r. wpłynęła do Sądu Apelacyjnego
rozpatrywana skarga o stwierdzenie, że nastąpiło naruszenie prawa do rozpoznania
sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Sąd Apelacyjny do dnia otrzymania przedmiotowej skargi nie wyznaczył terminu rozprawy.
Należy wskazać, że art. 2 ust. 1 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki stanowi, że strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w
postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które
są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Tymczasem w sprawie, której dotyczy skarga
czas między wniesieniem apelacji a dniem sporządzenia rozpoznawanej skargi wynosi niewiele ponad 4 miesiące. W ocenie Sądu Najwyższego nie można w tej sytuacji uznać, że w dniu sporządzenia skargi wystąpiła przewlekłość postępowania przed
Sądem Apelacyjnym (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 12 maja 2005 r.,
III SPP 78/05, OSNP 2005 nr 21, poz. 347; postanowienie Sądu Najwyższego z 8
marca 2005 r., III SPP 34/05, niepublikowane; postanowienie Sądu Najwyższego z
22 marca 2005 r., III SPP 52/05, niepublikowane).
Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak
w sentencji.