Supreme Court dismisses appeals in competition case regarding housing cooperative telecom costs.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court rejected both cassation appeals filed by the Competition Authority and the housing cooperative against the appellate court's decision. The appellant argued that the court failed to interpret specific housing cooperative statutes regarding telecom infrastructure costs, while the cooperative contended that such fees represented commercial service charges rather than maintenance expenses. The court dismissed the appeals because the lower court's reasoning did not reveal an obvious legal violation warranting cassation review under the Civil Procedure Code.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 3989 § 2 k.p.c.; The Supreme Court may reject cassation appeals if the appellate court's judgment does not contain an obvious violation of law that would justify the appeal's admissibility.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III SK 63/13
POSTANOWIENIE
Dnia 20 lutego 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Maciej Pacuda
w sprawie z powództwa T. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł.
przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
z udziałem zainteresowanej Spółdzielni Mieszkaniowej w Ł.
o ochronę konkurencji,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw
Publicznych w dniu 20 lutego 2014 r.,
na skutek skarg kasacyjnych strony pozwanej i strony zainteresowanej od wyroku
Sądu Apelacyjnego
z dnia 18 marca 2013 r.,
1) odmawia przyjęcia obu skarg kasacyjnych do rozpoznania,
2) zasądza od pozwanego i od zainteresowanej na rzecz
powoda kwoty po 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem
kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 18 marca 2013 r., na skutek apelacji
wniesionej przez T. Sp. z o.o. z/s w Ł.(powód) od wyroku Sądu Okręgowego w W. z
30 kwietnia 2012 r., zmienił częściowo zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił
decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 17 września 2008
r.,
…/2008
w
części
umarzającej
jako
bezprzedmiotowe
postępowanie
antymonopolowe wszczęte na wniosek powoda, oddalił powództwo w pozostałym
zakresie, zniósł wzajemnie pomiędzy stronami koszty postępowania oraz oddalił
apelację w pozostałym zakresie i zniósł wzajemnie koszty postępowania
apelacyjnego.
Prezes Urzędu zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w
części, to jest w pkt I.1a) i b) (w zakresie zmiany wyroku Sądu Okręgowego) oraz w
pkt I.3 i pkt. III (dotyczących kosztów postępowania przed sądami obu instancji),
zarzucając temu wyrokowi naruszenie art. 4 ust. 1-4 ustawy z dnia 15 grudnia
2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, art. 46 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 16
września 1982 r. Prawo spółdzielcze oraz art. 4 pkt 9 i art. 8 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i
5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o chronię konkurencji i konsumentów.
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania Prezes Urzędu
powołał się na potrzebę wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości i
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. Prezes Urzędu podnosi, że zachodzi
konieczność
dokonania
wykładni
pojęć
„koszty
związane
z
eksploatacją
nieruchomości” i „eksploatacja i utrzymanie nieruchomości stanowiących mienie
spółdzielni”, o których mowa w przepisach art. 4 ust. 1-4 ustawy z dnia 15 grudnia
2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (j.t. Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze
zm.) celem rozstrzygnięcia, czy dopuszczalna jest działalność spółdzielni
mieszkaniowych polegająca na rozliczaniu wydatków ponoszonych na utrzymanie
własnej infrastruktury telekomunikacyjnej w opłatach za eksploatację lokalu.
Ponadto Prezes Urzędu powołuje się na potrzebę rozstrzygnięcia, czy podjęcie
przez organy spółdzielni mieszkaniowej uchwał w sprawie opłat ponoszonych przez
użytkowników lokali w zasobach spółdzielni – ze względu na regulację art. 4 ust. 8
ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych – podlega badaniu przez Prezesa Urzędu
w postępowaniu antymonopolowym, czy też sprawy te podlegają wyłącznej kontroli
sądowej.
Spółdzielnia Mieszkaniowa w Ł.(zainteresowany) zaskarżyła wyrok Sądu
Apelacyjnego skargą kasacyjną w części, to jest w zakresie pkt I.1.a., I.1.b., I.3.
oraz III. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenia art. 4 ust. 1-4 ustawy o
spółdzielniach mieszkaniowych w związku z art. 49 k.c., art. 4 pkt 9 w związku z art.
8 ust. 1 i 2 uokik z 2000 r.
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zainteresowany
powołał
się
na
oczywistą
zasadność
skargi
kasacyjnej.
W
przekonaniu
zainteresowanego Sąd Apelacyjny dopuścił się istotnych naruszeń prawa
materialnego,
dopuszczając
możliwość
prowadzenia
postępowania
antymonopolowego w odniesieniu do Spółdzielni, która zaspokajając potrzeby
swoich członków, w związku z instalacją i emisją telewizji kablowej i nie czerpiąc z
tego tytułu żadnych zysków została uznana za przedsiębiorcę w relacjach z jej
członkami. Ponadto, Sąd Apelacyjny błędnie nie uznał infrastruktury telewizji
kablowej wybudowanej przez Spółdzielnię za część składową nieruchomości
stanowiącej mienie spółdzielni.
Powód w odpowiedziach na obie skargi kasacyjne wniósł o wydanie
postanowienia o odmowie przyjęcia ich do rozpoznania oraz zasądzenie kosztów
zastępstwa procesowego.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Obie skargi kasacyjne nie kwalifikowały się do przyjęcia celem ich
merytorycznego rozpoznania.
Skarga kasacyjna nie jest zwykłym środkiem zaskarżenia. Jej rozpoznanie
następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 398 9 § 1 k.p.c.
Stąd w art. 3984 § 2 k.p.c. wśród istotnych wymagań skargi kasacyjnej
ustawodawca wymienił obowiązek złożenia wniosku o przyjęcie skargi do
rozpoznania
i
jego
uzasadnienie. Wypełnienie
tego
wymogu
polega
na
przedstawieniu wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym skarżący wykaże,
jakie występujące w sprawie okoliczności pozwalają na uwzględnienie wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jednocześnie uzasadnieniu, dlaczego
odpowiadają one ustawowemu katalogowi przesłanek. Na etapie przedsądu, kiedy
Sąd Najwyższy podejmuje decyzję o przyjęciu skargi do rozpoznania, ocenie i
analizie podlega, obok elementów konstrukcyjnych skargi, tylko wniosek o jej
przyjęcie i jego uzasadnienie. Ponadto, mając na względzie, że skarga kasacyjna
jest szczególnym środkiem zaskarżenia, realizującym przede wszystkim interes
publiczny
polegający
na
usuwaniu
rozbieżności
w
orzecznictwie
sądów
powszechnych oraz na wspomaganiu rozwoju prawa, uzasadnienie wniosku o
przyjęcie skargi do rozpoznania powinno koncentrować się na wykazaniu, iż takie
okoliczności w sprawie zachodzą (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 5
czerwca 2013 r., III SK 55/12 i powołane tam orzeczenia).
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania Prezes Urzędu
powołał się na tę przesłankę przedsądu, o której mowa w art. 398 9 § 1 pkt 2 k.p.c.
W przypadku powołania się na art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. skarżący ma obowiązek nie
tylko określić przepisy wymagające wykładni, ale także wskazać poważne
wątpliwości interpretacyjne związane z ich stosowaniem wraz z podaniem
doktrynalnego lub orzeczniczego źródła tych wątpliwości, bądź rozbieżności w
orzecznictwie sądów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 6 listopada 2012 r.,
III SK 17/12 i powołane tam orzecznictwo). Należy przy tym podkreślić, że chodzi o
rozbieżności w wykładni, a nie w stosowaniu prawa (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z 27 września 2012 r., III SK 8/12, LEX 1238131).
W ocenie Sądu Najwyższego w obecnym składzie, artykułowana w skardze
Prezesa Urzędu potrzeba rozstrzygnięcia, czy dopuszczalna jest działalność
spółdzielni mieszkaniowych polegająca na rozliczaniu wydatków ponoszonych na
utrzymanie własnej infrastruktury telekomunikacyjnej w opłatach za eksploatację
lokalu oraz czy podjęcie przez organy spółdzielni mieszkaniowej uchwał w sprawie
opłat ponoszonych przez użytkowników lokali w zasobach spółdzielni – ze względu
na regulację art. 4 ust. 8 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych – podlega
badaniu przez Prezesa Urzędu w postępowaniu antymonopolowym nie jest objęta
zakresem tej przesłanki przedsądu, o której mowa w art. 398 9 § 1 pkt 2 k.p.c.
Powyższy problem prawny nie dotyczy wykładni przepisów prawa, lecz co najwyżej
ich stosowania przez Prezesa Urzędu lub spółdzielnie mieszkaniowe. Uzasadnienie
wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie ujawnia w tym zakresie wątpliwości
lub rozbieżności wykładniczych w piśmiennictwie bądź orzecznictwie.
Ponadto,
kwestia
ewentualnej
eksploatacją
nieruchomości”
stanowiących
mienie
dopuszczalna
jest
i
„eksploatacja
spółdzielni”
działalność
wykładni
pojęć
i
„koszty
utrzymanie
związane
z
nieruchomości
celem
rozstrzygnięcia
problemu,
czy
spółdzielni
mieszkaniowych
polegająca
na
rozliczaniu
wydatków
ponoszonych
na
utrzymanie
własnej
infrastruktury
telekomunikacyjnej w opłatach za eksploatację lokalu, rozmija się z poglądami
prawnymi wyrażonymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i nie ma znaczenia
dla ewentualnej oceny jego prawidłowości.
Wyrok Sądu Apelacyjnego opiera się na założeniu, zgodnie z którym celem
spółdzielni mieszkaniowej jest zaspokajania potrzeb mieszkaniowych członków
oraz ich rodzin poprzez dostarczanie członkom samodzielnych lokali mieszkalnych
lub domów jednorodzinnych, a także lokali o innym przeznaczeniu. W ramach
zaspokajania innych potrzeb członków spółdzielni mieści się dostarczanie
programów telewizyjnych drogą telewizji kablowej. Potrzeby takie są jednak
zaspokajane w ramach prowadzonej przez spółdzielnię działalności gospodarczej.
Działalnością taką jest świadczenie usług telekomunikacyjnych, dlatego wraz z jej
rozpoczęciem wybudowana sieć telewizji kablowej przestała być, zdaniem Sądu
Apelacyjnego, częścią nieruchomości i weszła w skład przedsiębiorstwa, co
potwierdza
zaświadczenie
telekomunikacyjnych.
Koszty
o
wpisie
do
utrzymania
sieci
jak
rejestru
przedsiębiorców
i
związane
koszty
ze
świadczeniem usług telekomunikacyjnych stały się kosztami działalności tego
przedsiębiorstwa. Dostarczenie programów telewizyjnych przez spółdzielnię ma
charakter działalności rynkowej także w stosunku do odbiorców będących jej
członkami. Świadczenie usług odbywa się na podstawie umowy abonamentowej, a
nie w oparciu o regulacje prawa spółdzielczego. Uiszczana przez usługobiorców
opłata nie jest opłatą związaną z kosztami korzystania z lokalu, aczkolwiek na
podstawie uchwały Zebrania Przedstawicieli z dnia 20 maja 2006 r. pobierana jest
w ramach opłat za używanie lokali. Jednakże zgodnie ze statutem spółdzielni,
koszty związane z korzystaniem z usługi telewizji kablowej nie weszły w skład
kosztów związanych z utrzymaniem lokali. Nie są to także koszty związane z
utrzymaniem nieruchomości wspólnych. Opłata abonamentowa nie jest opłatą na
poczet
utrzymania
wybudowanej
infrastruktury,
lecz
wynagrodzeniem
za
dostarczane usługi przez spółdzielnię działającą w charakterze przedsiębiorcy
telekomunikacyjnego, a nie spółdzielnię mieszkaniową jako taką. W świetle
powyższych zapatrywań Sądu Apelacyjnego kwestia dopuszczalności rozliczania
wydatków ponoszonych na utrzymanie własnej infrastruktury telekomunikacyjnej w
opłatach za eksploatację lokalu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy.
Niezależnie bowiem od tego, czy opłaty takie rozliczane są w ramach opłat
eksploatacyjnych, czy też opłat abonamentowych, z uzasadnienia zaskarżonego
wyroku wynika, że nie wpływa to na rynkowy charakter działalności spółdzielni.
W odniesieniu do skargi kasacyjnej zainteresowanego Sąd Najwyższy
stwierdza z kolei, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania ze
względu na oczywistą zasadność nie ujawnia, aby Sąd Apelacyjny dopuścił się w
zaskarżonym wyroku ewidentnego, widocznego na pierwszy rzut oka naruszenia
przepisów prawa. Tylko takie naruszenie może zaś powodować oczywistą
zasadność skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. (por.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2013 r., III SK 11/13, LEX
nr 1380967 i powołane tam orzecznictwo).
Stwierdzając zatem, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia obu skarg
kasacyjnych do rozpoznania, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy na
podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., a w odniesieniu do kosztów zastępstwa prawnego w
postępowaniu kasacyjnym na podstawie art. 98 § 3 k.p.c. oraz § 13 ust. 4 w
związku z § 18 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września
2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb
Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, orzekł jak w
sentencji.