Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III SK 46/11 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses cassation appeal on abuse of contract clauses where factual subsumption lacks obvious legal error.

Numero d'incarto III SK 46/11
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeals filed by both the construction company and the competition authority regarding alleged violations of consumer collective interests. The core dispute involved whether specific contract clauses regarding price adjustments based on construction index fluctuations were identical to abusive clauses registered in the official registry. The court ruled that the appellate court correctly distinguished the parties' clauses from the registered abusive ones, noting that the specific conditions and calculation methods differed significantly. Consequently, the Supreme Court found no obvious legal error justifying cassation and rejected the appeals.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 398 § 1 pkt 4 k.p.c.; Art. 398 § 2 k.p.c.; The Supreme Court holds that a cassation appeal based on the claim of an obvious legal error is inadmissible when the lower court correctly distinguished the specific contractual terms from registered abusive clauses through a substantive analysis of their content and legal consequences.

Parole chiave

Generato dall'IA
abuse of contract clauses consumer collective interests price adjustment mechanism cassation appeal admissibility obvious legal error contractual subsumption competition law enforcement

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów
konsumentów, o której mowa w art. 24 ust.
art. 398 § 1 pkt 4 k.p.c.
ujawnia istotnego zagadnienia prawnego sprawy w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1
art. 398 § 2 k.p.c.
ujawnia istotnego zagadnienia prawnego sprawy w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1
art. 102 k.p.c.
kasacyjnego Sąd Najwyższy postanowił na podstawie art. 102 k.p.c.
art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c
ujawnia istotnego zagadnienia prawnego sprawy w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1
art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c
zostały objęte podstawą skargi określoną w art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.
art. 3853 k.c
skargi nie zarzuca się naruszenia przepisu art. 385 1 k.c. oraz art. 3853 k.c. Zgodnie
art. 39813 § 1 k.p.c
zaś z przepisem art. 39813 § 1 k.p.c.
art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c
zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) wymagałoby
art. 102 k.p.c
kasacyjnego Sąd Najwyższy postanowił na podstawie art. 102 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2010 r., III UK 95/10
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08
III UK 95/10
Polish Supreme Court dismisses appeal for admitting cassation when it challenges factual findings under social insurance law.
II UK 38/08
Najwyższego z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08 – LEX nr 494134; z dnia 9 maja
II PK 11/08
2008 r., II PK 11/08 – LEX nr 490364).

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III SK 46/11

POSTANOWIENIE

Dnia 22 maja 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kwaśniewski

w sprawie z powództwa J.W.Construction Holding Spółki Akcyjnej w Z.

przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

o naruszenie zbiorowych interesów konsumentów i nałożenie kary pieniężnej,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 22 maja 2012 r.,

na skutek skarg kasacyjnych strony powodowej i strony pozwanej od wyroku Sądu

Apelacyjnego

z dnia 28 marca 2011 r.,

1. odmawia przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej strony

powodowej i skargi kasacyjnej strony pozwanej,

2. znosi wzajemnie między stronami koszty postępowania

kasacyjnego.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 28 listopada 2008 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i

Konsumentów między innymi: uznał za praktykę naruszającą zbiorowe interesy

konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy z 16 lutego 2007 r. o

ochronie konkurencji i konsumentów działania J.W. Construction Holding S.A. w Z.

polegające na stosowaniu we wzorcach umów:

„Ł.”, „L.”, „K.-J.”, „Osiedle C.-T.”, „L.”, „B. Osiedle”, „O. W.”

§ 7 ust. 2 o treści: „Strony ustalają, że cena podlega zwiększeniu w oparciu o

„wskaźnik” cen produkcji budowlano-montażowej GUS (wskaźnik wyliczony miesiąc

do miesiąca) począwszy od dnia zawarcia umowy, licząc od kwoty jaka pozostała

do zapłaty do pełnej wartości umowy. W przypadku, gdy w analogicznym okresie

wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS będzie wyższy niż wskaźnik

cen produkcji budowlano-montażowej GUS wówczas cena zostanie zwaloryzowana

według wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS. Cena wskazana w

par. 5 ust. 1 będzie waloryzowana miesięcznie według zasad określonych w

niniejszym ustępie, nie dłużej niż do terminu wskazanego w § 6 ust. 1. Kwotę

waloryzacji nabywca zobowiązuje się wpłacić nie później niż przed odbiorem lokalu.

Spółka poinformuje nabywcę o wysokości kwoty waloryzacji.”

- „Z.”, „G. P.”, „W. A.”

§ 5 ust. 4(1) o treści: „Strony ustalają, iż cena podlega zwiększeniu w oparciu o

„wskaźnik” cen produkcji budowlano-montażowej GUS (wskaźnik wyliczony miesiąc

do miesiąca) począwszy od dnia zawarcia umowy, licząc od kwoty jaka pozostała

do zapłaty do pełnej wartości umowy. W przypadku, gdy w analogicznym okresie

wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS będzie wyższy niż wskaźnik

cen produkcji budowlano-montażowej GUS wówczas cena zostanie zwaloryzowana

według wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS. Cena wskazana w §

5 ust. 1 będzie waloryzowana miesięcznie według zasad określonych w niniejszym

ustępie, nie dłużej niż do terminu wskazanego w § 6 ust. 1 z zastrzeżeniem § 6 ust.

4. Kwotę waloryzacji nabywca zobowiązuje się wpłacić w ciągu 14 dni po uzyskaniu

pisemnych wezwań Spółki. Wezwania Spółki następować będą w terminach 45 dni

po osiągnięciu poszczególnych zdarzeń wymienionych ust. 6 n/n §. Kwota

waloryzacji za zdarzenie określone w pkt 1 i 2 ust. 6 n/n § wymagana będzie po

zdarzeniu określonym w pkt 3 ust. 6 n/n §. Nabywca może zapłacić waloryzację do

dnia odbioru lokalu. W takim wypadku kwota waloryzacji powiększona będzie o

odsetki ustawowe pomniejszone o 3 punkty procentowe, liczone od dnia

wymagalności każdej z kwot waloryzacji do dnia zapłaty.” oraz § 5 ust. 4 (2

PROGRAM) o treści: „Strony ustalają, iż cena podlega zwiększeniu w oparciu o

„wskaźnik” cen produkcji budowlano-montażowej GUS (wskaźnik wyliczony miesiąc

do miesiąca) począwszy od dnia zawarcia umowy, licząc od kwoty jaka pozostała

do zapłaty do pełnej wartości umowy. W przypadku, gdy w analogicznym okresie

wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS będzie wyższy niż wskaźnik

cen

produkcji

budowlano-

montażowej

GUS

wówczas

cena

zostanie

zwaloryzowana według wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS.

Cena wskazana w par. 5 ust. 1 będzie waloryzowana miesięcznie według zasad

określonych w niniejszym ustępie, nie dłużej niż do terminu wskazanego w § 6 ust.

1. Kwotę waloryzacji nabywca zobowiązuje się wpłacić nie później niż przed

odbiorem lokalu. Spółka poinformuje nabywcę o wysokości kwoty waloryzacji.” i § 5

ust. 5 o treści: „Cena określona w niniejszym paragrafie jest ceną całkowitą za

przedmiot umowy i może ulec zmianie wyłącznie w następujących wypadkach: a)

wystąpienia różnicy rzeczywistego pomiaru powierzchni zgodnie z § 3 ust. 1 w

stosunku do odpowiednich wymiarów powierzchni wskazanych w § 2 ust. 1;(...) c) w

przypadkach opisanych w ust. 4 powyżej.”

- „Przedwstępna umowa sprzedaży Nr.”

§ 5 ust. 4 o treści: „Strony ustalają, iż cena podlega zwiększeniu w oparciu o

„wskaźnik” cen produkcji budowlano-montażowej GUS (wskaźnik wyliczony miesiąc

do miesiąca), nie więcej niż o 0, 25% miesięcznie, począwszy od dnia zawarcia

umowy, licząc od kwoty jaka pozostała do zapłaty do pełnej wartości umowy. Cena

wskazana w par. 5 ust. 1 będzie waloryzowana miesięcznie według zasad

określonych w niniejszym ustępie, nie dłużej niż do terminu wskazanego w § 6 ust.

1. Kwotę waloryzacji nabywca zobowiązuje się wpłacić nie później niż przed

odbiorem lokalu. Spółka poinformuje nabywcę o wysokości kwoty waloryzacji.

Aktualnie informacje odnośnie wysokości wskaźnika GUS znajdują się na stronie

internetowej - www.stat.gov.pl” i § 5 ust. 5 o treści: „Cena określona w niniejszym

paragrafie jest ceną całkowitą za przedmiot umowy i może ulec zmianie wyłącznie

w następujących wypadkach: a) wystąpienia różnicy rzeczywistego pomiaru

powierzchni zgodnie z § 3 ust. 1 w stosunku do odpowiednich wymiarów

powierzchni wskazanych w § 2 ust. 1;(...) c) w przypadkach opisanych w ust. 4

powyżej.”

- jako postanowień wpisanych do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych

za niedozwolone i nakazał zaniechanie jej stosowania (pkt I.). Prezes UOKiK na

podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów

nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 1.680.003 zł (pkt II.).

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. W. Construction S.A. w Z.

zaskarżając decyzję w zakresie jej pkt I. i II.

Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony

Konkurencji i Konsumentów oddalił odwołanie.

Wyrok Sądu Okręgowego powodowa Spółka zaskarżyła apelacją.

Wyrokiem z dnia 28 marca 2011 r. Sąd Apelacyjny: zmienił zaskarżony

wyrok w ten sposób, że nadał mu następującą treść: „1. zmienia decyzję Prezesa

Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 28 listopada 2008 r. nr DDK

29/2008 w punkcie I w ten sposób, że nie uznaje za praktykę naruszającą zbiorowe

interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego

2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów działania J.W. Construction Holding

S.A. z siedzibą w Z. polegającego na stosowaniu we wzorcach umów postanowień

o treści „§ 5 ust. 5 „Cena określona w niniejszym paragrafie jest ceną całkowitą za

przedmiot umowy i może ulec zmianie wyłącznie w następujących wypadkach: a)

wystąpienia różnicy rzeczywistego pomiaru powierzchni zgodnie z § 3 ust. 1 w

stosunku do odpowiednich wymiarów powierzchni wskazanych w § 2 ust. 1; (...) c)

w przypadkach opisanych w ust. 4 powyżej.” oraz w punkcie II w ten sposób, że

nałożoną karę pieniężną obniżył z kwoty 1.680.003 zł do kwoty 1.008.002 zł; 2. w

pozostałym zakresie odwołanie oddala; 3. znosi wzajemnie między stronami koszty

postępowania.” (pkt I.); w pozostałym zakresie apelację oddalił (pkt II.); zniósł

wzajemnie między stronami koszty postępowania apelacyjnego (pkt III.).

Od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego skargi kasacyjne wniosły

obydwie strony postępowania – powodowa Spółka oraz pozwany Prezes UOKiK.

Strona powodowa we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

wskazała, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne: „Czy dopuszczalne

jest, aby w świetle art. 3851 kodeksu cywilnego oraz art. 3853 kodeksu cywilnego, w

zawieranych z konsumentami umowach dotyczących sprzedaży nieruchomości

oznaczać cenę poprzez określenie podstaw do jej obliczenia w rozumieniu art. 536

§ 1 kodeksu cywilnego?”.

W skardze kasacyjnej pozwanego Prezesa UOKiK – w jej wniosku o

przyjęcie do rozpoznania – wskazano, że skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona, „co wynika z faktu nieuwzględnienia przez Sąd II instancji, przy

ocenie tożsamości treści postanowienia stosowanego przez pozwanego z klauzulą

abuzywną wpisaną do Rejestru pod poz. 227, przyczyn uznania jej za

niedozwolone postanowienie umowne, na które wskazał sąd I instancji.”. Ponadto w

sprawie występuje istotne zagadnienie prawne „przejawiające się potrzebą

dalszego doprecyzowania wykładni art. 24 ust. 2 pkt 1 uokik w przedmiocie

tożsamość klauzuli stosowanej przez przedsiębiorcę z tą wpisaną do Rejestru, o

której to tożsamości jest mowa w uchwale SN z dnia 13 lipca 2006 r. (III SZP

3/06)”.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną strony powodowej pozwany Prezes

UOKiK wniósł o: 1. odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, ewentualnie o: 2.

oddalenie skargi kasacyjnej oraz o: 3. zasądzenie od strony powodowej na rzecz

pozwanego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według

norm przepisanych prawem.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwanego Prezesa UOKiK strona

powodowa wniosła o nieprzyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej strony powodowej nie

ujawnia istotnego zagadnienia prawnego sprawy w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1

k.p.c. Postawione w tym wniosku pytanie jest nieadekwatne do podstaw

zaskarżonego rozpatrywaną skargą kasacyjną wyroku Sądu Apelacyjnego w

Warszawie. W sprawie nie chodziło bowiem o umowne ustalenie ceny sprzedaży

nieruchomości, ale o określenie we wzorcach umowy określonego mechanizmu

weryfikacji umówionej ceny. Postawione pytanie dotyczy przepisów, które nie

zostały objęte podstawą skargi określoną w art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c. W podstawie

skargi nie zarzuca się naruszenia przepisu art. 385 1 k.c. oraz art. 3853 k.c. Zgodnie

zaś z przepisem art. 39813 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną

w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw.

Także wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pozwanego

Prezesa UOKiK nie przedstawia zagadnienia prawnego sprawy w rozumieniu art.

3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Skarżący niezasadnie oczekuje od Sądu Najwyższego jakiejś

kazuistycznej

konkretyzacji

normy

prawnej

dotyczącej

tożsamości

klauzul

umownych z zarejestrowanymi klauzulami abuzywnymi. Ujęte w ten sposób

zagadnienie ujawnia raczej tylko problem zastosowania normy prawnej do

wyjaśnionego w sprawie, skonkretyzowanego stanu faktycznego. Sąd Najwyższy

wyjaśniał już, że kwestia subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod określoną

normę prawną nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2010 r., III UK 95/10 – LEX nr 694244).

Z kolei wykazanie – podnoszonej w skardze pozwanego – oczywistej

zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) wymagałoby

przedstawienia tego, w czym wyraża się „oczywista zasadność” skargi oraz

argumentacji wykazującej, że rzeczywiście skarga jest oczywiście uzasadniona.

Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub

procesowego polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy

wykorzystaniu

podstawowej

wiedzy

prawniczej

(por.

postanowienie

Sądu

Najwyższego z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08 – LEX nr 494134; z dnia 9 maja

2008 r., II PK 11/08 – LEX nr 490364). W niniejszej sprawie stan taki nie występuje.

Skarżący upatruje “oczywistej zasadności” skargi w twierdzeniu, że Sąd Apelacyjny

popełnił błąd polegający na „nieuwzględnieniu przyczyn" rejestracji porównywanej

w sprawie klauzuli abuzywnej. Nie ma racji skarżący w swoim twierdzeniu. Sąd

Apelacyjny

przeprowadził

bowiem

będącego

przedmiotem sprawy

porównanie

z klauzulą

analityczne

wpisaną

wzorca

umowy

do Rejestru

klauzul

abuzywnych pod pozycją 227. Sąd Apelacyjny dokonując analizy porównawczej

uwzględnił treści analizowanych postanowień i rozważył także konsekwencje

prawne (skutki). Istotne jest w szczególności ustalenie, że klauzula wpisana do

rejestru jako zasadę wprowadza zmianę ceny lokalu w każdym wypadku zmiany

powierzchni lokalu wynikającej z inwentaryzacji powykonawczej określając, że

zmiana ta będzie odpowiadała wartości wynikającej z pomnożenia różnicy w

powierzchni lokalu przez cenę jednego metra kwadratowego ustaloną w umowie.

Tymczasem stosowane przez stronę powodową (w niniejszej sprawie) klauzule

określają, że cena lokalu może ulec zmianie tylko w ściśle określonych wypadkach,

w tym wystąpienia różnicy rzeczywistego pomiaru powierzchni, nie określając

żadnych zasad zmiany ceny. Przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku

ustalenie

wskazujące

wprowadzeniu

jako

na

to,

zasady

że

postanowienia

automatycznej

umowne

zmiany

polegające

na

wynikającej

z

ceny

przemnożenia aktualnej powierzchni lokalu z ustaloną za metr kwadratowy

(klauzula wpisana do rejestru klauzul niedozwolonych pod pozycją 227) nie są

tożsame z klauzulą obowiązywania ceny określonej w umowie z możliwością jej

zmiany w wypadku wystąpienia różnicy w pomiarach powierzchni - postanowienia

stosowane przez stronę powodową w niniejszej sprawie – w żadnym razie nie

może być kwalifikowane według kategorii oczywistej wadliwości, na którą powołuje

się skarżący.

Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art.

398 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 398 9 § 2 k.p.c. O

wzajemnym zniesieniu pomiędzy stronami kosztów niniejszego postępowania

kasacyjnego Sąd Najwyższy postanowił na podstawie art. 102 k.p.c.