Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III RN 161/98 Generato dall'IA

VAT liability decision is declaratory, not constitutive, so the Supreme Court reversed the lower court's ruling.

Numero d'incarto III RN 161/98
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court reversed the lower court's finding that a VAT liability decision has a constitutive character. The court held that tax obligations arise by operation of law upon specific events, making the administrative decision merely declaratory. Consequently, the lower court's reasoning regarding the timing of debt and interest was deemed legally incorrect and the case was remanded.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym; Art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych: A decision determining VAT liability is declaratory because the obligation arises by operation of law, not by the issuance of the decision itself.

Parole chiave

Generato dall'IA
VAT liability decision declaratory vs constitutive operation of law tax obligation timing interest calculation period Supreme Court reversal administrative procedure

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 10 ust. 2 of the Act on VAT and Excise Duty
Decyzja określająca zobowiązanie w podatku na podstawie art. 10 ust.
Art. 5 ust. 1 and 2 of the Act on Tax Obligations
50 ze zm.) w związku z art. 5 ust.
Art. 22 ust. 1 pkt 1 of the Act on the Supreme Administrative Court
której zarzucił rażące naruszenie art. 22 ust.
Art. 6 ust. 1 of the Act on VAT and Excise Duty
art. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, który określa

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
NSA judgment of 9 October 1996, S.A./Sz 1932/96
NSA judgment of 11 August 1998, I SA/Wr 734/96

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Wyrok z dnia 25 marca 1999 r.

III RN 161/98

Decyzja określająca zobowiązanie w podatku na podstawie art. 10 ust. 2

ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku

akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) ma charakter deklaratoryjny.

Przewodniczący: SSN Andrzej Wasilewski, Sędziowie SN: Jerzy Kwaśniewski,

Andrzej Wróbel (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej Waldemara

Grudzieckiego, po rozpoznaniu w dniu 25 marca 1999 r. na rozprawie sprawy ze

skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Inwestycyjnego „B.” Sp. o.o. w G.K. na decyzję

Izby Skarbowej w T. z dnia 31 października 1996 r. [...] w przedmiocie określenia i

ustalenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 1994 r., na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie z dnia 12

marca 1998 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

Urząd Skarbowy w S. decyzją z dnia 23 lipca 1996 r. [...] określił i ustalił, po

dokonaniu wymiaru uzupełniającego, Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Inwestycyjnemu

„B.” Spółce z o.o. w G.K. wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za

1994 r. w łącznej kwocie 184.260, 90 zł.

Izba Skarbowa w T. decyzją z dnia 31 października 1996 r. [...] utrzymała w

mocy powyższą decyzję. W ocenie podatkowego organu odwoławczego Spółka nie

złożyła deklaracji w Urzędzie Skarbowym i nie ewidencjonowała obrotu od dnia 27

października 1994 r. do 31 grudnia 1994 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie-Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 12 marca 1998 r. [...] uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej. W ocenie Sądu z brzmienia art. 174 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika jednoznacznie, że nowa decyzja ma charakter uzupełniający, a nie charakter łączny, wymierzający zobowiązanie podatkowe na nowo. Ponadto przepis art.

10 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym statuuje

konstytutywny charakter decyzji podatkowej, także w części tzw. nie sankcyjnego

wymiaru tego podatku, a nie deklaratoryjny, jak to błędnie przyjęły organy podatkowe. Konsekwencją tego jest termin powstania zaległości podatkowej oraz termin i

obowiązek zapłaty odsetek inny niż to określono w decyzji wymiarowej.

Minister Sprawiedliwości zaskarżył powyższy wyrok rewizją nadzwyczajną, w

której zarzucił rażące naruszenie art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o

Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) i art. 10 ust. 2

ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) w związku z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 108,

poz. 486 ze zm.) . W ocenie Ministra Sprawiedliwości zobowiązanie podatkowe w

podatku od towarów i usług powstaje z mocy prawa, na co wskazuje treść przepisu

art. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, który określa

moment powstania obowiązku podatkowego. Z kolei z art. 10 ust. 2 ustawy wynika,

że o ile obowiązek powstaje z mocy prawa, to decyzja organu podatkowego ma jedynie charakter deklaratoryjny; konstytutywny charakter ma decyzja ustalająca tzw.

podatek sankcyjny.

Prokurator wniósł o uwzględnienie rewizja nadzwyczajnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.

W rozpoznawanej sprawie jest sporna kwestia charakteru prawnego decyzji

wydanej na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od

towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Przepis

ten stanowi, że zobowiązanie podatkowe lub kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że

urząd skarbowy określi je w innej wysokości. Rozstrzygnięcie kwestii, czy decyzja

określająca zobowiązanie w podatku od towarów i usług ma charakter konstytutywny,

jak przyjął Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, czy charakter deklaratoryjny,

jak twierdzi Minister Sprawiedliwości, wymaga wyjaśnienia odnośnie do sposobu powstania zobowiązania podatkowego. W świetle przepisu art. 6 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług stanowiącego, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą

wydania ( dostarczenia), przekazania, zamiany, darowizny towaru lub wykonania

usługi, nie budzi żadnych wątpliwości, że zobowiązanie w podatku od towarów i

usług powstaje z mocy prawa; pogląd ten jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie

Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. niepublikowany wyrok NSA z dnia 9 października 1996 r, S.A./Sz 1932/96). W piśmiennictwie i orzecznictwie sądowym

przyjmuje się zgodnie, że w sytuacji, gdy obowiązek publicznoprawny powstaje z

mocy prawa, to decyzja określająca ten obowiązek ma charakter decyzji deklaratoryjnej. Zasada ta znalazła odzwierciedlenie w uchylonej ustawie z dnia 19 grudnia

1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1993 r. Nr 108, poz.

486 ze zm.), która w przepisie art. 5 ust. 1 i 2 rozróżniała dwa sposoby powstania

zobowiązania podatkowego, a mianowicie z chwilą doręczenia stronie decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe (ust. 1) albo z chwilą zaistnienia okoliczności, z

którą przepisy prawa łączą powstanie zobowiązania podatkowego (ust. 2), czyli z

mocy prawa. Z przepisów tych wynika, że w pierwszym przypadku doręczenie decyzji

ustalającej zobowiązanie podatkowe jest konieczne dla powstania zobowiązania podatkowego, zaś w drugim przypadku jest zbędne wydanie decyzji, skoro zobowiązanie powstaje z mocy prawa. W sytuacji jednak, gdy podatnik nie wykonał zobowiązania podatkowego mimo zaistnienia okoliczności, z którymi przepisy prawa łączą

powstanie takiego zobowiązania, wówczas organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość tego zobowiązania. Z wykładni językowej i systemowej powyższych przepisów wynika, że organ podatkowy (urząd skarbowy) może wydać decyzję

określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług wtedy, gdy podatnik nieprawidłowo określił wysokość tego zobowiązania w deklaracji podatkowej. Decyzja

określająca zobowiązanie w podatku od towarów i usług na podstawie przepisu art.

10 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym ma charakter deklaratoryjny, skoro zobowiązanie w tym podatku powstaje z mocy prawa; również w tym zakresie piśmiennictwo i orzecznictwo są zgodne (por. np. niepublikowany wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1998 r., I SA/Wr 734/96). W związku z powyższym

należy stwierdzić, że Sąd przyjmując w zaskarżonym wyroku, że decyzja określająca

zobowiązanie w podatku od towarów i usług ma charakter konstytutywny , rażąco

naruszył przepis art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku

akcyzowym i bezpodstawnie odstąpił od utrwalonej linii orzecznictwa Naczelnego

Sądu Administracyjnego, zgodnie z którą decyzja o określeniu zobowiązania w tym

podatku ma charakter decyzji deklaratoryjnej.

Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.