Supreme Court dismisses appeal against transfer of NSA judge to lower court, ruling it is not an administrative decision.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the judge's appeal against the President's decision transferring her from the Supreme Administrative Court to a regional court. The judge argued the transfer violated her constitutional rights and deprived her of specific privileges without proper procedure. The court held that such transfers are not administrative decisions subject to the Administrative Code and that the transfer legally extinguished any prior delegation without violating her acquired rights.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 94 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Art. 95 ust. 1 przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: Decisions transferring a judge of the Supreme Administrative Court to a regional court are not administrative decisions and do not require the opinion of the Collegium of the Supreme Administrative Court.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III PO 34/04
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 marca 2006 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący)
SSN Herbert Szurgacz (sprawozdawca)
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
Protokolant Edyta Jastrzębska
w sprawie z odwołania sędziego A.L.
od decyzji Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego
w przedmiocie przeniesienia na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu
administracyjnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] ,
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw
Publicznych w dniu 8 marca 2006 r.,
oddala odwołanie.
UZASADNIENIE
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzją z dnia 1 marca 2004
r., wydaną na podstawie art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy
wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271
ze zm.), przeniósł sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego A.L. na
stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego do Wojewódzkiego
Sądu Administracyjnego w [...].
W odwołaniu od tej decyzji sędzia A.L. zarzuciła naruszenie art. 94 § 1 i art.
95 wyżej wymienionej ustawy przez rozstrzygnięcie o przeniesieniu bez wymaganej
opinii Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz jego błędną wykładnię i
niewłaściwe zastosowanie. W przedmiotowej sprawie Prezes Naczelnego Sądu
Administracyjnego przyznał bowiem przywilej pozostania w NSA określonej grupie
sędziów, stosując zamiast indywidualnych ocen kryterium pozaprawne, eliminujące
co do zasady możliwość pozostania w NSA osoby zamieszkałe poza Warszawą.
Jej zdaniem skarżona decyzja narusza także art. 107 § 3 k.p.a., gdyż nie zawiera
uzasadnienia faktycznego i prawnego odpowiadającego indywidualnej sprawie, o
której rozstrzyga a jedynie informację o dokonanej reformie ustroju sądownictwa
administracyjnego. Poza tym wskazała na naruszenie art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 i
art. 180 ust. 1, 2 i 5 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej wyrażające się w
rozstrzygnięciu o przeniesieniu w niedopuszczalnym trybie (bez uwzględnienia woli
osoby przenoszonej). Zastosowanie formy przeniesienia do sądu niższej instancji
zamiast delegacji z możliwością przeniesienia w stan spoczynku przeczy zasadzie
proporcjonalności, wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji, wykładanym w ten
sposób, że przy ograniczeniu konstytucyjnych uprawnień obywatela (zasada
nieusuwalności sędziego) należy stosować mniej uciążliwe dla uprawnionego
środki ingerencji w ograniczane prawo. W ocenie odwołującej w wyniku
przeniesienia została ona pozbawiona nabytych uprawnień, takich jak np. prawa
przechodzenia w stan spoczynku na zasadach przewidzianych dla sędziego Sądu
Najwyższego, prawa do prawa do korzystania ze świadczeń zdrowotnych
przewidzianych w art. 5a ustawy z dnia 31 lipca 1981 r. o wynagrodzeniu osób
zajmujących kierownicze stanowiska państwowe (Dz. U. Nr 81, poz. 20 ze zm.).
Narusza to zasadę ochrony tych praw wywodzącą się z art. 2 Konstytucji RP.
W tym kontekście odwołująca domagała się uchylenia skarżonej decyzji i
przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Prezesowi Naczelnego Sądu
Administracyjnego, względnie o jej uchylenie i umorzenie postępowania przed
organem pierwszej instancji.
W odpowiedzi na odwołanie, Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego
wniósł o jego oddalenie, podkreślając, że zmiany ustroju sądów administracyjnych
wymusiły przeniesienia niektórych sędziów NSA na stanowiska sędziów sądów
administracyjnych, z pozostawieniem im tytułu i wynagrodzenia sędziego
Naczelnego Sądu Administracyjnego, co odpowiada art. 180 ust. 5 Konstytucji.
Takie decyzje o przeniesieniu nie naruszały żadnych zasad konstytucyjnych, ale
były konieczne i zmierzały do realizacji reformy sądownictwa administracyjnego, a
przy tym zostały podjęte po wypracowaniu zasadniczych kryteriów przenoszenia
sędziów przez Kolegium NSA. Zostały one zaakceptowane przez Zgromadzenie
Ogólne tego Sądu w sposób, który umożliwiał każdemu sędziemu zgłoszenie
wniosków odrębnych lub propozycji odmiennych oraz odniesienia się do każdego
indywidualnego przypadku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Odwołanie zostało oparte przede wszystkim na zarzutach niezgodności art.
94 § 1 ustawy reformującej sądownictwo administracyjne z art. 2, 32, 178 i 180
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Badanie zgodności przepisów ustaw z
Konstytucją należy do Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 7
listopada 2005 r., P 20/04, uznał, że art. 94 § 1 ustawy reformującej sądownictwo
administracyjne
jest
zgodny
z
powoływanymi
wyżej
regulacjami
ustawy
zasadniczej. Sąd Najwyższy nie może więc kwestionować orzeczenia Trybunału
Konstytucyjnego o zgodności przepisów ustawowych z Konstytucją, zważywszy że
również odwołująca zasadniczo zmierzała do poddania tego zakresu jej sprawy
osądowi Trybunału Konstytucyjnego i wskutek wydania powołanego wyroku
uzyskała jednoznaczne wyjaśnienie swoich wątpliwości. Z tego też powodu nie ma
potrzeby powtarzania przez Sąd Najwyższy zawartych tam wywodów.
Zgodna z Konstytucją ustawowa kompetencja Prezesa Naczelnego Sądu
Administracyjnego do skutecznego przeniesienia sędziego NSA na stanowisko
sędziego wojewódzkiego w miejscowości, w której pełnił służbę, z pozostawieniem
mu prawa do wynagrodzenia i tytułu przysługującego sędziemu Naczelnego Sądu
Administracyjnego (art. 94 § 1 zdanie pierwsze ustawy), wymagała zatem jedynie
zasięgnięcia opinii Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego, co zostało
dochowane przez wskazany w odpowiedzi na odwołanie proces wypracowywania
reguł przenoszenia sędziów NSA do wojewódzkich sądów administracyjnych. Był
on przedmiotem kilku posiedzeń Kolegium NSA, a także spotkań odbywanych
przez prezesa i wiceprezesów NSA z zainteresowanymi sędziami wydziałów NSA
w Warszawie i ośrodkach zamiejscowych NSA. Zasady te zostały następnie
zaakceptowane przez Kolegium, a także Zgromadzenie Ogólne NSA w dniu 9
lutego 2004 r. Oparcie się na tych regułach spełnia ustawowe wymagania
zasięgnięcia opinii Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego koniecznej dla
skutecznego przeniesienia sędziego w trybie art. 94 § 1 zdanie pierwsze ustawy,
zważywszy że regulacja ta nie ustanawia żadnych innych kryteriów lub warunków
przenoszenia sędziów NSA na stanowiska sędziów wojewódzkich sądów
administracyjnych,
w
szczególności
uzyskania
lub
zapytania
o
zgodę
przenoszonego sędziego. Zgoda taka jest wymagana wyłącznie w razie
przeniesienia do wojewódzkiego sądu administracyjnego w miejscowości innej niż
ta, w której sędzia dotychczas pełnił służbę (zdanie drugie art. 94 § 1 ustawy), bądź
w razie ponownego przeniesienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, po
zasięgnięciu opinii Kolegium tego Sądu (art. 94 § 2 ustawy).
W konsekwencji niezasadny okazał się zawarty w uzasadnieniu odwołania
zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w zaskarżonej decyzji
indywidualnych motywów, jakimi kierował się organ decyzyjny przy podejmowaniu
konkretnego rozstrzygnięcia, a powoływanie się jedynie na pozaustawową regułę.
Została ona wypracowania przez Kolegium i zaakceptowana przez Zgromadzenie
Ogólne Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto trafne jest
zaprezentowane w odpowiedzi na odwołanie przez Prezesa Naczelnego Sądu
Administracyjnego stanowisko, że rozstrzygnięcia w kwestii przeniesienia lub
delegowania sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego do wojewódzkiego
sądu administracyjnego – jako rozstrzygnięcia indywidualne podejmowane w
ramach istniejącego już i trwającego nadal stosunku służbowego – nie są
decyzjami administracyjnymi, a to oznacza, że nie stosuje się do nich przepisów
Kodeksu postępowania administracyjnego.
W tym kontekście należało uznać, że nie ma przeszkód prawnych do
podjęcia decyzji o przeniesieniu bez wcześniejszego uchylenia decyzji o
delegowaniu. W takiej sytuacji decyzja o przeniesieniu znosi delegowanie (czyni go
bezprzedmiotowym).
Ustawodawca,
wprowadzając
zmianę
ustroju
sądów
administracyjnych przyjął rozwiązanie, że sprawy sądowoadministracyjne będą
rozpoznawane do dnia 31 grudnia 2003 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny, a z
dniem 1 stycznia 2004 r. wejdzie w życie nowy ustrój sądów administracyjnych i z
tym dniem rozpoczną działalność orzeczniczą w tych sprawach wojewódzkie sądy
administracyjne. Oznacza to przyjęcie założenia, że wprowadzenie zmiany ustroju
sądów administracyjnych nie powinno spowodować przerw i zakłóceń w
rozpoznawaniu spraw przez sądy administracyjne. Wykonanie tego założenia w
okresie przejściowym, w sytuacji gdy przepisy ustawy wchodzą w życie z dniem 1
stycznia 2004 r., było możliwe jedynie dzięki skorzystaniu z przepisu art. 95 § 1
przepisów wprowadzających, który pozwalał delegować sędziów NSA do pełnienia
obowiązków w wojewódzkich sądach administracyjnych. Dlatego też przyjęto, że
delegowanie sędziów NSA do wojewódzkich sądów administracyjnych na
podstawie art. 95 § 1 przepisów wprowadzających, które ma służyć zapewnieniu
sprawności postępowania, poprzedzi podejmowanie decyzji o przenoszeniu
sędziów do tych sądów. W takiej sytuacji delegowanie sędziego do pełnienia
obowiązków w określonym wojewódzkim sądzie administracyjnym nie może
stanowić przeszkody do podjęcia decyzji o przeniesieniu sędziego w okresie
delegowania i gdy przeniesienie następuje przed upływem okresu delegowania. W
konsekwencji powyższego Sąd Najwyższy uznał legalność zaskarżonej decyzji o
przeniesieniu odwołującego się na podstawie art. 94 § 1 zdanie pierwsze
omawianej ustawy, która nie naruszała jego nabytych uprawnień do tytułu i
wynagrodzenia przysługującego sędziemu NSA.
Co się tyczy zaś zarzutu pozbawienia odwołującej się innych uprawnień (w
szczególności
prawa
przechodzenia
w
stan
spoczynku
na
zasadach
przewidzianych dla sędziów Sądu Najwyższego czy prawa do korzystania ze
świadczeń zdrowotnych na podstawie ustawy o wynagrodzeniu osób zajmujących
kierownicze stanowiska państwowe), to nie poddaje się on weryfikacji w
postępowaniu
z
odwołania
się
od
decyzji
Prezesa
Naczelnego
Sądu
Administracyjnego o przeniesieniu w trybie art. 94 ustawy. Wyklucza to możliwość
badania przez Sąd Najwyższy innych niż ustawowo określone następstw prawnych
decyzji o przeniesieniu (art. 49 ustawy w związku z art. 8 § 1 ustawy o Sądzie
Najwyższym i art. 75 § 4 Prawa o ustroju sądów powszechnych).
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.