Supreme Court dismisses cassation appeal for lack of precedent conflict regarding termination notice periods.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by an employee against a labor court judgment terminating his employment. The appellant argued that the lower court failed to resolve conflicting judicial interpretations of the notice period requirements under Article 52 of the Labor Code. The court rejected this claim, finding no actual divergence in case law and noting that the existing jurisprudence clearly establishes when the notice period begins to run.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3989 § 1 pkt 1, 2 k.p.c.; The cassation appeal fails to establish a ground for preliminary review if the Supreme Court's existing case law does not exhibit a genuine conflict of interpretation regarding the statutory provisions in question.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III PK 131/14 POSTANOWIENIE Dnia 23 kwietnia 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z powództwa J. R.przeciwko […] Handel […] Spółce Jawnej w S.o odszkodowania,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 23 kwietnia 2015 r.,na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w R.z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt VI Pa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w R. wyrokiem z 24 kwietnia 2014 r. oddalił apelację skarżącego powoda J. R. od wyroku Sądu Rejonowego w R. z 24 września 2013 r., którym oddalono jego powództwo o odszkodowania po rozwiązaniu umowy o prace w trybie art. 52 § 1 k.p.We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. „ze względu na potrzebę wykładni art. 52 § 2 k.p., którego treść wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, w ramach której jawią się również zagadnienie prawne wymagające rozstrzygnięcia a mianowicie:
a) czy termin, o którym mowa w art. 52 § 2 k.p., rozpoczyna swój bieg w momencie, w którym pracodawca mógł sprawdzić informacje o ciężkim naruszeniu przez pracownika jego podstawowych obowiązków pracowniczych, czy też w momencie zakończenia weryfikacji tych informacji;
b) czy termin, o którym mowa w art. 52 § 2 k.p. może rozpocząć swój bieg przed zaistnieniem ostatniego z zachowań pracownika składających się łącznie na ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych mające charakter tzw. czynu ciągłego;
c) czy bieg terminu, o którym mowa w art. 52 § 2 k.p. rozpoczyna się w momencie podjęcia przez pracodawcę oceny faktów dotyczących danego pracownika, czy też w chwili uzyskania przez pracodawcę wiadomości o okoliczności uzasadniającej zastosowanie art. 52 § 1 k.p.”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawia zasadnej podstawy przedsądu i dlatego nie został uwzględniony.Zasadnicza wadliwość wynika z braku właściwego rozróżnienia podstaw przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Wniosek niezasadnie je kumuluje, podając, że „w ramach” podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. „jawią się również zagadnienia prawne wymagające rozstrzygnięcia …”. Nie jest to prawidłowe, gdyż podstawy przedsądu są odrębne funkcjonalnie i znaczeniowo, co wynika z wyraźnego rozróżnienia ich przez ustawodawcę.O negatywnej ocenie wniosku decyduje jednak dalsza ocena.
Podstawa przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. nie spełnia się dlatego, gdyż wniosek nie wykazuje rozbieżności w orzecznictwie sądów na tle wykładni art. 52 § 2 k.p. Gdyby taka rozbieżność występowała to niejako z urzędu wywołałaby uchwałę składu powiększonego Sądu Najwyższego celem ujednolicenia orzecznictwa. Orzeczenia Sądu Najwyższego wskazane w uzasadnieniu pytania z punktu „a” (I PKN 5/98, I PK 44/09, I PKN 96/98, I PKN 5/98, I PKN 578/99) nie świadczą o rozbieżności w orzecznictwie. Zachowania stanowiące ciężkie naruszenie przez pracowników podstawowych obowiązków są różne co uzasadnia też wykładnię prawa w poszczególnych sprawach.
Niewątpliwie jednak wspólny mianownik nie pomija przepisu art. 52 § 2 k.p., który stanowi, że rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika nie może nastąpić po upływie 1 miesiąca od uzyskania przez pracodawcę wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy. Oczywiście punktem wyjścia i odniesienia jest moment uzyskania przez pracodawcę wiadomości o okolicznościach uzasadniających rozwiązanie umowy. Nie wymaga się aby pracodawca pochopnie podejmował decyzję, która wszak musi być poprzedzona uzyskaniem wiadomości dostatecznie sprawdzonych.
Nie powinno być zwłoki w sprawdzeniu tych informacji. Nie ma więc żadnej sprzeczności skoro racjonalne jest prawo pracodawcy do dostatecznie sprawdzonych informacji, z drugiej strony pracodawca nie powinien uczynić to „na ślepo i bezrefleksyjnie”, wszak ponosi odpowiedzialność za naruszenie art. 52 k.p. Regulacja uwzględnia więc interes pracownika i pracodawcy. Bieg terminu liczy się od zakończenia procesu sprawdzającego wiadomość. Zgodna jest z tym jest teza, że gdy pracodawca ma możliwość sprawdzenia informacji o niewłaściwym postępowaniu pracownika a tego nie czyni, to termin rozpoczyna bieg od powstania możliwości sprawdzenia informacji.W zakresie pytania z punktu 2 według wniosku znaczenie miałby tzw. czyn ciągły.
Rzecz jednak w tym, że przepis art. 52 k.p. nic nie mówi o czynie ciągłym. Pracodawca na podstawie tej regulacji nie rozwiązuje umowy o pracę za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych w warunkach czynu ciągłego lecz za konkretne zachowanie (zdarzenie) stanowiące ciężkie naruszenie obowiązków. W tej regulacji nie ma prawnej konstrukcji „czynu ciągłego”. Ciężkie naruszenie obowiązków to zdarzenie wyraźnie kotwiczone w czasie - np. spożywanie alkoholu w pracy, kradzież mienia pracodawcy, nieobecność nieusprawiedliona.
Zachowania takie same mogą być czasowo bliskie (ciągłe, powtarzalne), co wcale nie oznacza, że wyłączony jest tryb z art. 52 § 1 pkt 1 k.p. do każdego z tych zdarzeń i z drugiej strony, że termin z art. 52 § 2 k.p. miałby wyłączać rozwiązanie umowy w tym trybie za ostatnie zdarzenie tylko dlatego, że pracodawca wiedział wcześniej o pierwszym lub poprzednim zdarzeniu i nie reagował. Innymi słowy problem rozbieżności w orzeczeniach Sądu Najwyższego wskazanych w pytaniu z pkt 2 (I PK 112/10, I PK 202/97, II PK 332/07 i I PK 443/97) byłby aktualny, gdyby w akceptowano w nich dopuszczalność objęcia art. 52 § 1 pkt 1 k.p. czynów (zachowań) wykraczających poza okres 1 miesiąca przed rozwiązaniem umowy o pracę w tym trybie, czyli poza okres swoistego przedawnienia odpowiedzialności z art. 52 § 2 k.p.c. Takie sytuacje (przypadki) w zestawionych w pytaniu orzeczeniach Sądu Najwyższego nie wystąpiły.
Wyraźnie zwraca się uwagę na tę zasadę w tych orzeczeniach. Na tym tle pytanie czy termin z art. 52 § 2 k.p. może rozpocząć swój bieg przed ostatnim zachowaniem pracownikiem nie ma rangi istotnego zagadnienia prawnego. To od pracodawcy zależy, które zachowanie uzna (wybierze) za podstawę art. 52 § 1 pkt 1 k.p. Ono stanowi też przedmiot sporu (art. 30 § 4 k.p. w związku z art. 52 § 1 pkt 1 k.p.). Według niego określa się też upływ terminu z art. 52 § 2 k.p. Wcale nieuprawnione jest zapatrywanie stawiające prymat tzw. czynu ciągłego, który nie jest konstrukcją prawa pracy i twierdzenie, że skoro pracodawca wcześniej wiedział i zaniechiwał stosowania art. 52 § 1 pkt 1 k.p. w odniesieniu do określonego zachowania, to pozbawiony jest możliwości stosowania tego trybu do kolejnego czy następnego zachowania.
Nie ma takiej normy w tej regulacji. W szczególności w sprawie I PKN 202/97 wcale nie stwierdzono, że termin z art. 52 § 2 k.p.c. rozpoczyna się od dowiedzenia się o ostatnim „z zachowań składających się na tzw. czyn ciągły”. W tej sprawie wyodrębniono to, co dotyczyło 11 sierpnia 1995 r. i rozwiązanie w trybie art. 52 k.p. nastąpiło 11 września 1995 r. Syntetycznie ujęto to w tezie publikacyjnej tego orzeczenia - jeżeli okoliczności uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę w trybie art. 52 k.p. wystąpiły w kilku kolejnych dniach, to termin z art. 52 § 2 k.p. rozpoczyna bieg od dowiedzenia się przez pracodawcę o ostatniej z tych okoliczności.
Nie ma więc w tym orzeczeniu mowy o naruszeniu obowiązków przez pracownika w czynie ciągłym. Nie inaczej jest również orzeczeniach II PK 332/07 i I PK 443/97, w których również nie decydował czyn ciągły lecz stwierdzenie, że jeżeli okoliczności uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę w trybie art. 52 k.p. wystąpiły w kilku kolejnych dniach, to termin z art. 52 § 2 k.p. rozpoczyna bieg od dowiedzenia się przez pracodawcę o ostatniej z tych okoliczności. W sprawie I PKN 443/97 znaczenie miały dwa zdarzenia z 2 i 9 września 1996 r. a rozwiązanie umowy nastąpiło 18 września 1996 r.Istotnego novum nie ma też w pytaniu z punktu 3, gdyż decyduje ocena faktów a nie sama wiedza o faktach.
Bieg miesięcznego terminu rozpoczyna się dopiero od chwili w której pracodawca uzyskał w dostatecznym stopniu wiarygodne informacje uzasadniające jego przekonanie, że pracownik dopuścił się czynu nagannego w stopniu usprawiedliwiającym niezwłoczne rozwiązanie umowy o pracę (wyrok Sądu Najwyższego z 21 października 1999 r., I PKN 318/99, OSNAPiUS 2001 nr 5, poz. 155). W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że „uzyskanie przez pracodawcę wiadomości” - w rozumieniu art. 52 § 2 k.p. - oznacza wiadomości na tyle sprawdzone, aby pracodawca mógł nabrać uzasadnionego przekonania o nagannym postępowaniu danego pracownika (por. wyroki Sąd Najwyższego z 28 października 1976 r., I PRN 74/76; z 28 kwietnia 1997 r., I PKN 111/97).
Chodzi o moment, w którym pracodawca miał możność sprawdzenia i przekonania się o słuszności obciążających pracownika zarzutów (por. orzeczenia Sądu Najwyższego: z 30 stycznia 1936 r., I C 2410/35; z 7 stycznia 1938 r., I C 703/37; z 17 października 1945 r., III C 698/45; z 13 maja 1998 r., I PKN 96/98). Bieg miesięcznego terminu z art. 52 § 2 k.p. rozpoczyna się dopiero od chwili, w której pracodawca uzyskał w dostatecznym stopniu wiarygodne informacje uzasadniające jego przekonanie, że pracownik dopuścił się czynu nagannego w stopniu usprawiedliwiającym niezwłoczne rozwiązanie umowy o pracę (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 21 października 1999 r., I PKN 318/99), czyli od zakończenia, podjętego niezwłocznie i sprawnie przeprowadzonego, wewnętrznego postępowania, sprawdzającego uzyskane przez pracodawcę wiadomości o niewłaściwym zachowaniu pracownika (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 26 marca 1998 r., I PKN 5/98).Wszystko to wykracza ponad potrzebę argumentacji, gdy nie spełnia się podstawa przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Wystarcza zwykła wykładnia i stosowania prawa.
Konsekwentnie, skoro nie ma rozbieżności w orzecznictwie sądów, to nie spełnia się również podstawa przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., gdyż przy właściwej analizie orzecznictwo wystarczająco klarownie wyjaśnia również kwestie prawne. Z tych motywów orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 3989 § 2 k.p.c. l.n