Supreme Court dismisses appeal on termination of employment due to job position liquidation.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland dismissed the plaintiff's cassation appeal against a lower court ruling regarding the termination of an employment contract. The plaintiff argued that the employer failed to prove the liquidation of the job position and improperly shifted the burden of proof. The court held that transferring duties to another employee objectively constitutes the liquidation of the position, satisfying the employer's obligation to cite a valid reason for termination.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 30 § 4 k.p.; Art. 45 § 1 k.p.: The transfer of duties from a liquidated position to another employee constitutes the objective liquidation of that position, fulfilling the employer's duty to cite a valid reason for termination.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III PK 122/14 POSTANOWIENIE Dnia 5 lutego 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Romualda Spyt w sprawie z powództwa P. Z.przeciwko G. Spółce Komandytowej w G..o odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 5 lutego 2015 r.,na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G.z dnia 29 września 2014 r., sygn. akt VI Pa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Powód P.Z. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 19 listopada 2013 r.Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego: art. 45 § 1 k.p. w związku z art. 30 § 4 k.p. w związku z art. 6 k.c. w związku z art. 300 k.p. - przez błędną wykładnię i przyjęcie, że zawarte w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę z dnia 2 grudnia 2008 r. stwierdzenie „z uwagi na likwidację stanowiska pracy” jest wystarczającym uzasadnieniem wypowiedzenia, dość jasnym i oczywistym dla pracownika, skoro w miejsce zlikwidowanego stanowiska nie powstało nowe, pomimo że obowiązki powoda przejął inny pracownik, a powodowi nie udało się udowodnić, że do likwidacji stanowiska nie doszło (nieuprawnione przerzucenie ciężaru dowodu z pracodawcy na pracownika).W skardze zarzucono także naruszenie prawa procesowego przez: nierzetelne ustalenie stanu faktycznego w sprawie i oparcie wyroku na przesłankach sprowadzających się do kwestii stosowanych przez pozwaną nazw stanowisk pracy, bez należytego ustalenia i porównania zakresów czynności na przedmiotowych stanowiskach - w konsekwencji - uznanie pozornych zmian za rzeczywiste, a także bezpodstawne (i enigmatyczne) przywołanie opinii biegłej sądowej w sytuacji, gdy ten środek dowodowy należało pominąć jako zbędny, a także z powodu jego wad, w tym wynikających z naruszenia art. 285 § 1 k.p.c. oraz naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. - przez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku, które nie spełnia wymogów określonych w tym przepisie, gdyż nie zawiera własnych ustaleń Sądu Okręgowego, a jedynie powiela argumenty Sądu Rejonowego, które nie wyjaśniają kryteriów selekcji dowodów i ich wartościowania, a przez to jest nazbyt teoretyczne i ogólnikowe, a także naruszenie art. 233 k.p.c. - przez dowolną w miejsce swobodnej oceny dowodów, a tym samym przyjęcie dowolnych wniosków sprzecznych z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania; brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego.Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazując, że „istnieje potrzeba dokonania wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości, art. 45 § 1 k.p. w związku z art. 30 § 4 k.p. zawierających wymóg wskazania przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie stosunku pracy oraz przesłankę rzeczywistości i prawdziwości przyczyn wypowiedzenia, które w świetle okoliczności tej sprawy zostały przez sądy powszechne ewidentnie zignorowane wraz z dotychczasowym orzecznictwem Sądu Najwyższego, nakazującym konkretyzację tych przyczyn”, w sytuacji gdy lakoniczne stwierdzenie, zawarte w oświadczeniu pracodawcy z dnia 2 grudnia 2008 r. o wypowiedzeniu nowy o pracę, „z uwagi na likwidację stanowiska pracy” nie spełnia powyższych wymogów, jest niejasne dla pracownika, nie poddaje się weryfikacji merytorycznej, a w związku z tym uniemożliwia też kontrolę zasadności wypowiedzenia umowy o pracę.
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, albowiem Sąd drugiej instancji wydał wyrok, którego podstawą była błędnie dokonana wykładnia przepisów prawa materialnego, tj. art. 45 k.p. w związku z art. 30 § 4 k.p. w związku z art. 6 k.c. w związku z art. 300 k.p. - przez przyjęcie, że zawarte w oświadczeniu pracodawcy z dnia 2 grudnia 2008 r. o wypowiedzeniu umowy o pracę stwierdzenie „z uwagi na likwidację stanowiska pracy" jest wystarczającym uzasadnieniem wypowiedzenia, dość jasnym i oczywistym dla pracownika, skoro w miejsce zlikwidowanego stanowiska nie powstało nowe, pomimo że obowiązki powoda przejął inny pracownik; a powodowi nie udało się udowodnić, że do likwidacji stanowiska nie doszło (nieuprawnione przerzucenie ciężaru dowodu z pracodawcy na pracownika).”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.Gdy idzie o potrzebę wykładni przepisu budzącego poważne wątpliwości lub wywołującego rozbieżności w orzecznictwie sądów, to ta przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania sformułowana w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. zachodzi wtedy, gdy niejednolita wykładnia wskazanego przepisu wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie bądź kiedy przepis ten nie doczekał się wykładni w kierunku wskazywanym przez skarżącego (por. postawienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, LEX nr 42436, z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, LEX nr 57231).
Skarżący wskazuje że „istnieje potrzeba dokonania wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości art. 45 § 1 k.p. w związku z art. 30 § 4 k.p.”, ale ma ona wynikać z tego, że sądy obu instancji ewidentnie zignorowały dotychczasowe orzecznictwo Sądu Najwyższego, nakazujące konkretyzację przyczyn wypowiedzenia umowy o pracę w oświadczeniu pracodawcy. W rzeczywistości więc skarżącemu nie chodzi o rozbieżność w orzecznictwie sądów, ale oczywistą zasadność skargi, która wynika zwykle z oczywistego, widocznego prima facie naruszenia przepisów prawa polegającego na sprzeczności wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr 453107, z dnia 25 lutego 2008 r., I UK 339/07, LEX nr 453109, z dnia 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, OSNAPiUS 2002 nr 20, poz. 494, z dnia 17 października 2001 r., I PKN 157/01, OSNP 2003 nr 18, poz. 437, z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004 nr 6, poz. 100, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616).
Ta właśnie przesłanka (oczywista zasadność skargi) – w odniesieniu do tych samych przepisów, a przede wszystkim z tą samą argumentacją - została również powołana przez skarżącego. Nie sposób też nie zauważyć, że oczywista zasadność skargi zakładająca oczywistą sprzeczność interpretacji określonego przepisu z jego brzmieniem lub jednolitą wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie nie może iść w parze z koniecznością usunięcia występujących w judykaturze rozbieżności w wykładni tego samego przepisu. W tym przypadku występuje alternatywa rozłączna, albo przepis jest powszechnie jednolicie pojmowany, albo jego wykładnia budzi wątpliwości, czego dowodem są rozbieżne orzeczenia.Zatem przyjęcie niniejszej skargi do rozpoznania można oceniać w kontekście zarzucanego kwalifikowanego naruszenia „art. 45 k.p. w związku z art. 30 § 4 k.p. w związku z art. 6 k.c. w związku z art. 300 k.p.” w którym skarżący kontestuje stanowisko Sądu, że podanie w wypowiedzeniu umowy o pracę przyczyny - „z uwagi na likwidację stanowiska pracy” - jest wystarczającym uzasadnieniem wypowiedzenia, dość jasnym i oczywistym dla pracownika, skoro w miejsce zlikwidowanego stanowiska nie powstało nowe.
Argumentacja ta idzie zatem w dwóch kierunkach, po pierwsze, przyczyna wypowiedzenia nie została dostateczne skonkretyzowania (nie wiadomo, o jakie stanowisko chodzi), po drugie, wskazana przyczyna była pozorna (nie wystąpiła w rzeczywistości).Dorobek judykatury na tle art. 30 § 4 k.p. jest bogaty. Przyjmuje się, że w przepisie tym ustawodawca wprowadził obowiązek wskazania przez pracodawcę w oświadczeniu o wypowiedzeniu umowy o pracę przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie (por. np. wyroki z dnia 5 listopada 1979 r., I PRN 133/79, OSNCP 1980 nr 4, poz. 77; z dnia 4 grudnia 1997 r., I PKN 419/97, OSNAPiUS 1998 nr 20, poz. 598 i z dnia 6 grudnia 2001 r., I PKN 715/2000, Prawo Pracy 2002 nr 10, s. 34).
Formalny, informacyjny charakter tego obowiązku, ogranicza się do podania pracownikowi przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę skonkretyzowanej i rzeczywistej tylko w przekonaniu pracodawcy (por. wyrok z dnia 26 sierpnia 1999 r., I PKN 182/99, OSNAPiUS 2000 nr 23, poz. 858 i wyrok z dnia 28 lipca 2003 r., I PK 233/02, niepubl.). Naruszeniem tego obowiązku jest więc brak wskazania przyczyny, ujęcie jej w sposób zbyt ogólnikowy, niewystarczająco jasny i konkretny, a także podanie innej przyczyny niż ta, która pracodawcę motywowała, a więc wskazanie przyczyny „nierzeczywistej” (por. wyrok z dnia 7 kwietnia 1999 r., I PKN 645/98, OSNAPiUS 2000 nr 11, poz. 420).
Wskazanie skonkretyzowanej przyczyny wypowiedzenia jest ściśle związane z zakresem oceny jego zasadności, która powinna być dokonywana przez sąd w granicach przyczyn podanych pracownikowi przez pracodawcę (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1998 r., I PKN 434/98, OSNAPiUS 1999 nr 21, poz. 688 i z dnia 21 listopada 2000 r., I PKN 99/00, OSNAPiUS 2002 nr 12, poz. 287; z dnia 21 listopada 2000 r., I PKN 99/00, OSNAPiUS 2002 nr 12, poz. 287). Konsekwencją tego jest stanowisko, że pracodawca, który podał jako przyczynę wypowiedzenia likwidację stanowiska pracy, która - w jego ocenie - legła u podstaw tej decyzji, spełnił wymagania co do formy wypowiedzenia.
To natomiast, czy podane fakty istniały obiektywnie i czy uzasadniały wypowiedzenie umowy o pracę, stanowi przedmiot oceny między innymi w płaszczyźnie zastosowania art. 45 § 1 k.p. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2005 r., II PK 103/05, LEX nr 448052).Biorąc to pod uwagę, nie może być mowy o oczywistej zasadności skargi w zakresie naruszenia art. 30 § 4 k.p., gdyż powołanie się w wypowiedzeniu umowy o pracę na likwidację stanowiska pracy wypełnia obowiązek wskazania przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie umowy o pracę wynikający z art. 30 § 4 k.p., przy czym oczywiste też jest, że jeśli jest to uzasadnienie dokonanego wypowiedzenia, to taką treść informacji należy odnieść do stanowiska zajmowanego przez pracownika, któremu wypowiadana jest umowa o pracę.
Jeśli natomiast chodzi o prawdziwość (rzeczywistość) podanej przez pracodawcę przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę, ocenianej w kontekście jego zasadności (art. 45 § 1 k.p.), to przekazanie innemu pracownikowi lub innym pracownikom obowiązków przypisanych do likwidowanego stanowiska (co ustalił Sąd) stanowi o likwidacji tego stanowiska pracy. Taki pogląd jest jednolicie przyjmowany w orzecznictwie Sadu Najwyższego (por. np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 20 maja 2013 r., I PK 271/13, LEX nr 1483570 oraz z dnia 3 września 2013 r., I PK 41/13, OSNP 2014 nr 8, poz. 116).
Kwestia zaś, czy rzeczywiście obowiązki powoda rozdzielone zostały między pozostałych pracowników, nie może być zwalczana na podstawie zarzutu naruszenia prawa materialnego – art. 45 § 1 k.p., gdyż mieści się ona w sferze ustaleń faktycznych, a nie wykładni lub stosowania prawa (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 2010 r., I PK 93/10, LEX nr 707852).Skarżący nie zdołał zatem wykazać, że zachodzi potrzeba rozpoznania jego skargi przez Sąd Najwyższy, wobec czego z mocy art. 3989 k.p.c. należało postanowić jak w sentencji.