Supreme Court allows prisoner's request to extend deadline for appeal judgment reasoning due to misleading court notification.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court granted the defendant's appeal, overturning the lower court's dismissal of his request to extend the deadline for receiving the appeal judgment's reasoning. The defendant argued he only learned of the new procedural rules and the correct deadline after receiving the lower court's refusal, having been misled by an initial notification. The court ruled that the defendant's delay was caused by the court's failure to properly inform him of his rights under changing laws, thereby justifying the extension of the deadline.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 126 § 1 k.p.k.; Art. 16 § 1, 2 k.p.k.: If a party fails to act within a prescribed deadline due to the court's failure to provide adequate information about their rights or the deadline itself, the deadline may be extended.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III KZ 56/17 POSTANOWIENIE Dnia 14 grudnia 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Szewczyk w sprawie Ł. K. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 grudnia 2017 r. zażalenia skazanego na pkt I postanowienia Sądu Okręgowego w S.z dnia 11 października 2017 r., o uznaniu za bezskuteczny wniosku skazanego Ł. K. o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem Sądu Okręgowego w S. z dnia 27 czerwca 2017 r. p o s t a n o w i ł zmienić postanowienie w zaskarżonej części przez uznanie, że:
a) wniosek o przywrócenie terminu jest skuteczny;
b) przywrócić skazanemu Ł. K. termin do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem Sądu Okręgowego w S. z dnia 17 czerwca 2017 r., sygn. akt II Ka …/17. UZASADNIENIEWyrokiem z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II Ka ../17, Sąd Okręgowy w S. zmienił wyrok Sądu Rejonowego w M. w sprawie między innymi Ł. K. Ł. K. prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy apelacyjnej i nie pozbawiony wolności nie stawił się na rozprawę apelacyjną. Odpis wyroku Sądu odwoławczego został mu doręczony dnia 4 lipca 2017 r.
W dniu 10 lipca 2017 r. skazany skierował do Sądu Okręgowego w S. wniosek o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. Zarządzeniem z dnia 18 lipca 2017 r. upoważniony sędzia Sądu Okręgowego w S. odmówił przyjęcia wniosku, wskazując na uchybienie terminu, który zaczął biec od dnia 27 czerwca 2017 r. i upłynął w dniu 4 lipca 2017 r.Na powyższe zarządzenie zażalenie (wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu) wniósł skazany.Postanowieniem z dnia 12 września 2017 r. (III KZ 43/17) Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie, uchylił zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazał do dalszego prowadzenia Sądowi Okręgowemu w S.Sąd Okręgowy w Si.postanowieniem z dnia 11 października 2017 r., wniosek Ł.K. o sporządzenie i doręczenie opisu wyroku wraz z uzasadnieniem Sądu Okręgowego w S.z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II Ka …/17, uznał za bezskuteczny.Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skazany, zarzucając orzeczeniu błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu, że oskarżony Ł.
K. nie dochował 7 dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, co skutkowało uznaniem wniosku za bezskuteczny, w sytuacji gdy oskarżony o upłynięciu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku dowiedział się dopiero po otrzymaniu zarządzenia Sądu o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia i wtedy dopiero, korzystając z pomocy prawnej podjął wiedzę o treści nowych przepisów k.p.k. dotyczących doręczenia orzeczeń sądowych w sprawach karnych, a nie jak błędnie przyjął Sąd w terminie przed złożeniem wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.Skarżący wniósł o zmianę zapadłego orzeczenia i przywrócenie mu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznanie Sądowi Okręgowemu w S.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.Postanowienie w zaskarżonym zakresie jest wewnętrznie sprzeczne.Jak wynika z części wstępnej powyższego orzeczenia Sąd Okręgowy rozpoznawał wniosek skazanego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, zaś rozstrzygnął o bezskuteczności wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem.
Następnie w uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że to nie wniosek o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem (jak rozstrzygnął) jest bezskuteczny, tylko wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku w wraz z uzasadnieniem jest bezskuteczny, gdyż niewątpliwie zgłoszenie wniosku w terminie zawitym, o jakim jest mowa w art. 126 § 1 k.p.k. jest warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Jeżeli termin ten nie został zachowany, to jak wskazano w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2012 r., V KZ 80/12, OSNKW 2013 nr 2 poz. 18, wniosek powinien być w drodze zarządzenia uznany za bezskuteczny.Nie był to jedyny błąd Sądu Okręgowego w tej sprawie.
Sąd odwoławczy bowiem zupełnie bezpodstawnie ustalił, twierdząc – iż na podstawie oświadczenia złożonego przez Ł. K. na posiedzeniu Sądu Okręgowego w S. w dniu 11 października 2017 r. – że przeszkoda w terminowym złożeniu wniosku o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem ustała najpóźniej w dniu 11 lipca 2017 r., gdyż tego dnia adwokat poinformował skazanego, że ma 7 dni na złożenie wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku Sądu Okręgowego w S. Należy zauważyć, iż skazany na wyżej wymienionym posiedzeniu oświadczył, że po pierwszej wizycie u adwokata, był w Sądzie Rejonowym w M. i osobiście „składałem tam jakieś pisma i pisałem też do Sądu Okręgowego” (k. 193).
Rzeczywiście w aktach sprawy znajduje się prośba Ł. K. o rozłożenie nawiązki na raty oraz wniosek o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia kasacji złożone w dniu 11 lipca 2017 r. osobiście przez skazanego w Sądzie Rejonowym w M. Tego samego dnia skazany przesłał do Sądu Okręgowego w S. wniosek o doręczenie mu omawianego odpisu wyroku z uzasadnieniem. Następnie w dniu 24 lipca 2017 r. E. K. (żona skazanego) otrzymała odpis zarządzenia o odmowie przyjęcia wniosku Ł. K. o sporządzenie na piśmie i doręczenie „uzasadnienia wyroku w sprawie II Ka …/11.” Sąd w toku posiedzenia nie odebrał oświadczenia skazanego, kiedy i dlaczego spotkał się po raz drugi z adwokatem.
Jednakże na podstawie treści zażalenia oraz kolejności pism procesowych złożonych w aktach sprawy należy przyjąć, iż odbyło się to w dniu 27 lipca 2017 r., czyli w dniu złożenia zażalenia na zarządzenie Sądu Okręgowego w S.z dnia 18 lipca 2017 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie o sygn. akt II Ka …/11.Na podstawie treści zażalenia, akt sprawy i doświadczenia życiowego należy więc przyjąć, iż o przekroczeniu terminu na złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem skazany dowiedział się w dniu 24.07.2017 r. (data odbioru odpisu zarządzenia).
Nie ma żadnych racjonalnych powodów, żeby uznać tak jak to zrobił Sąd Okręgowy, że było to podczas pierwszej wizyty u adwokata, po której niezwłocznie sporządził trzy pisma (k. 164, 170, 173) do Sądu Rejonowego (2) i Sądu Okręgowego nie dotyczące jednak przywrócenia terminu. Na podstawie powyższych faktów przyjąć należy, iż wniosek o przywrócenie terminu zawarty w piśmie z dnia 27 lipca 2017 r. (k. 182) został sporządzony w ciągu 3 dni od ustania przeszkody w rozumieniu art. 126 § 1 k.p.k. i został błędnie oceniony (tylko w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia) za bezskuteczny.
Biorąc pod uwagę art. 16 § 2 k.p.k. w zw. z art. 16 § 1 k.p.k., skazany nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji wynikających z uchybienia terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie na piśmie odpisu uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV KZ 5/17). Realizacja obowiązku stosownego pouczenia stanowić powinna dla stron gwarancję zabezpieczenia ich interesów w warunkach zmieniającego się zakresu ich uprawnień (uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2016 r., I KZP 10/16, OSNKW 2016, nr 12, poz. 79 – zasada prawna).
Zasada lojalności procesowej sądu względem uczestników postępowania wymaga poinformowania ich o przysługujących im uprawnieniach procesowych w taki sposób, który zapewniłby im realną możliwość skorzystania z nich, co jest szczególnie doniosłe w sytuacji zmiany ustawodawstwa istotnie wpływającego na sytuację prawną stron. Pouczenie o treści art. 100 § 3 k.p.k. powinno nastąpić w zawiadomieniu o terminie rozprawy odwoławczej, a nie po jej zakończeniu i wydaniu wyroku. Skazany został błędnie pouczony, iż w nieprzekraczalnym (zawitym) terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu wyroku ma prawo złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku (k. 159).
Jak wynika z karty 173 skazany zachował się zgodnie z pouczeniem. W doktrynie i orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, a więc takich których strona nie mogła usunąć, aby dokonać wymaganej przez prawo czynności we właściwym czasie miedzy innymi w sytuacji mylnego pouczenia uczestnika postępowania o prawie, terminie lub sposobie zaskarżenia czynności (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 15 czerwca 2011 r., II KZ 22/11, LEX nr 847149, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2012 r., III KK 122/12, OSNKW 2013, nr 1, poz. 9).Biorąc powyższe rozważania pod uwagę, Sąd Najwyższy zmienił postanowienie w zaskarżonej części przez uznanie, że wniosek o przywrócenie terminu jest skuteczny oraz przywrócił skazanemu Ł.
K. termin do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem Sądu Okręgowego w S. z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II Ka …/17. kc