Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KZ 27/25 Generato dall'IA

Supreme Court allows personal cassation appeal by convict despite formal defects, mandating lawyer appointment for proper review.

Numero d'incarto III KZ 27/25
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court overturned the lower court's refusal to accept a personal cassation appeal filed by the convicted defendant. Although the defendant argued the sentence was disproportionately harsh, the lower court rejected the appeal because it lacked formal representation and did not cite specific statutory grounds. The Supreme Court ruled that personal appeals serve as a signal to initiate the cassation procedure and that the court must first appoint a lawyer to properly evaluate the appeal's merits without requiring the defendant to prove absolute grounds immediately.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 438 § 1 k.p.k.; Art. 530 § 2 k.p.k.: A personal cassation appeal filed by a convicted party, even if formally defective, must be accepted by the court, which is then obligated to appoint a lawyer to conduct a substantive review of the appeal's merits.

Parole chiave

Generato dall'IA
personal cassation appeal formal defects in appeal appointment of defense counsel absolute grounds for appeal procedural fairness in cassation disproportionate sentence challenge Supreme Court cassation procedure azione civile

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 437 § 1 and 2 k.p.k.
akt VII K 258/24 na podstawie art. 437 § 1 i 2 k.p.k.
Art. 466 § 1 and 2 k.p.k.
z art. 466 § 1 i 2 k.p.k.
Art. 518 k.p.k.
z art. 518 k.p.k. oraz art.
Art. 530 § 3 k.p.k.
oraz art. 530 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł : uchylić zaskarżone zarządzenie i przekazać sprawę Sądowi Okręgowemu w Koszalinie w celu podjęcia dalszych czynności związanych z wniesieniem kasacji.
Art. 530 § 2 k.p.k.
akt V WKK 7/25, na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw.
Art. 523 § 1 k.p.k.
439 § 1 k.p.k., względnie na innym rażącym naruszeniu prawa, o którym mowa w art. 523 § 1 k.p.k.
Art. 438 k.p.k.
Art. 439 § 1 k.p.k.
Nie został również uwzględniony wniosek skazanego o wyznaczenie obrońcy z urzędu do wniesienia kasacji, gdyż skazany nie powoływał się na zaistnienie uchybień o których mowa w art. 439 § 1 k.p.k. (k.
Art. 78 § 1 k.p.k.
do merytorycznego rozpoznania wniosku w oparciu o przepis art. 78 § 1 k.p.k.
Art. 93 § 2 k.p.k.
Wniesienie osobistej kasacji przez skarżącego wraz z wnioskiem o wyznaczenie obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym obligowało zatem prezesa sądu lub inną osobę wskazaną w art. 93 § 2 k.p.k. do merytorycznego rozpoznania wniosku w oparciu o przepis art.
Art. 120 § 1 k.p.k.
Kasacja taka, jako dotknięta brakami formalnymi, wymagałaby bowiem wezwania skazanego do ich usunięcia na podstawie art. 120 § 1 k.p.k., dając możliwość ustanowienia obrońcy z wyboru.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie SN z dnia 30 września 1996 r., V KZ 47/96
postanowienie SN z dnia 30 września 1996 r., V KZ 47/96, OSNKW 1996, nr 11-12, poz.
postanowienie SN z dnia 30 stycznia 2025 r., II KZ 60/24
Ostateczna ocena czy kasacja oparta została na bezwzględnych przyczynach odwoławczych, czy też na innych naruszeniach prawa możliwa jest dopiero w razie jej złożenia przez podmiot profesjonalny (vide postanowienie SN z dnia 30 stycznia 2025 r., II KZ 60/24).
postanowienie SN z dnia 11 marca 2015 r., V KZ 4/15
bezwzględnych przyczyn odwoławczych (vide postanowienie SN z dnia 11 marca 2015 r., V KZ 4/15, OSNKW 2015, nr 8, poz.
postanowienie SN z dnia 25 marca 2009 r., V KZ 8/09
postanowienie SN z dnia 25 marca 2009 r., V KZ 8/09, OSNKW 2009, nr 8, poz.
III KZ 109/98
postanowienie SN z dnia 20 października 1998 r., III KZ 109/98, OSNKW 1998, nr 11-12, poz.
IV KK 385/04
57; postanowienie SN z dnia 27 stycznia 2005 r., IV KK 385/04, OSNwSK 2005, nr 1, poz.
IV KZ 73/10
217; postanowienie SN z dnia 15 grudnia 2010 r., IV KZ 73/10, OSNwSK 2010, nr 1, poz.
IV KZ 23/22
Supreme Court dismisses cassation appeal for personal submission due to procedural defects and lack of legal basis.
V KZ 47/96
postanowienie SN z dnia 30 września 1996 r., V KZ 47/96, OSNKW 1996, nr 11-12, poz.
II KZ 60/24
Supreme Court dismisses appeal against rejection of personal appeal due to lack of absolute grounds, remanding for formal correction.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III KZ 27/25 POSTANOWIENIE Dnia 14 sierpnia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski w sprawie Z. H. skazanego z art. 279 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 sierpnia 2025 r. zażalenia skazanego na zarządzenie Przewodniczącego V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 9 czerwca 2025 r., sygn. akt V WKK 7/25 o odmowie przyjęcia kasacji sporządzonej przez skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 17 kwietnia 2025 r., sygn. akt V Ka 57/25, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Białogardzie z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt VII K 258/24 na podstawie art. 437 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 466 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. oraz art. 530 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł : uchylić zaskarżone zarządzenie i przekazać sprawę Sądowi Okręgowemu w Koszalinie w celu podjęcia dalszych czynności związanych z wniesieniem kasacji.

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Białogardzie VII Zamiejscowy Wydział Karny w Świdwinie z dnia 17 grudnia 2024 r. w sprawie o sygn. akt VII K 258/24 Z. H. został skazany za zarzucone mu przestępstwo z art. 279 § 1 k.k. na karę 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności (k. 262-262v).Po rozpoznaniu apelacji wywiedzionej osobiście przez ww., Sąd Okręgowy w Koszalinie wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2025 r. w sprawie o sygn. akt V Ka 57/25, zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Białogardzie utrzymał w mocy (k. 301).Od niniejszego orzeczenia kasację wniósł osobiście skazany Z.

H., w której zakwestionował poczynione ustalenia faktyczne, przyjętą kwalifikację prawną, a także wymiar kary podkreślając, że sąd powinien orzec wobec niego karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania lub karę ograniczenia wolności (k. 2-2v, akt V WKK 7/25). Skazany wniósł także o zwolnienie z opłaty za kasację oraz zwrócił się o wyznaczenie obrońcy z urzędu do wniesienia tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia (3-4v, akt V WKK 7/25).Przewodniczący V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Koszalinie zarządzeniem z dnia 9 czerwca 2025 r., sygn. akt V WKK 7/25, na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 523 § 1 k.p.k. odmówił przyjęcia kasacji wskazując, że nie może być ona wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary, a jedynie tę skazany kwestionował, jako rażąco surową w złożonej przez siebie apelacji, nie podnosząc w tym środku odwoławczym żadnych innych zarzutów określonych w art. 438 pkt 1-3 k.p.k., a nadto w kasacji nie powoływał się na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, ograniczając się w zasadzie do podważania ustaleń faktycznych.

Z tych względów odstąpiono od wzywania do uzupełnienia braków formalnych polegających na braku sporządzenia i podpisania kasacji przez adwokata lub radcę prawnego. Nie został również uwzględniony wniosek skazanego o wyznaczenie obrońcy z urzędu do wniesienia kasacji, gdyż skazany nie powoływał się na zaistnienie uchybień o których mowa w art. 439 § 1 k.p.k. (k. 9, akt V WKK 7/25).W ustawowym terminie zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł skazany wskazując, że nie zgadza się zarówno z odmową wyznaczenia mu obrońcy z urzędu, celem sporządzenia i wniesienia kasacji, jak i orzeczeniami sądów obu instancji.

Podniósł również, że sądy nie wzięły pod uwagę dowodów jego niewinności, a w toku postępowania nie powołano biegłych psychiatrów mimo, iż po próbie samobójczej przebywał na obserwacji w zakładzie psychiatrycznym w Gdańsku, gdzie stwierdzono u niego poważne zaburzenia psychiczne. Podkreślił również, że ze względu na stan zdrowia psychicznego oraz brak obrońcy nie był w stanie samodzielnie się bronić (k. 18-18v akt V WKK 7/25).Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie okazało się zasadne i jako takie zasługiwało na uwzględnienie, choć nie z powodów w nim wskazanych.

Odmowa przyjęcia osobistej kasacji skazanego była bowiem przedwczesna. Stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym zarządzeniu oparte zostało na błędnym założeniu, że skoro skazany w osobistej kasacji sformułował wyłącznie niedopuszczalne zarzuty rażącej niewspółmierności kary oraz błędnych ustaleń faktycznych, to jego obrońca – w razie jego ustanowienia, czy to z urzędu, czy też z wyboru – również będzie nimi związany i nie będzie mógł oprzeć tego nadzwyczajnego środka odwoławczego na jednym z uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k., względnie na innym rażącym naruszeniu prawa, o którym mowa w art. 523 § 1 k.p.k.

Podkreślić należy, że konwalidacja braku formalnego, o którym mowa w art. 526 § 2 k.p.k. nie polega na podpisaniu przez podmiot fachowy skargi sporządzonej przez samą stronę. Przepis mówi bowiem o „sporządzeniu i podpisaniu”, co wskazuje na konieczność wniesienia określonego wkładu intelektualnego do treści pisma (por. postanowienie SN z dnia 20 października 1998 r., III KZ 109/98, OSNKW 1998, nr 11-12, poz. 57; postanowienie SN z dnia 27 stycznia 2005 r., IV KK 385/04, OSNwSK 2005, nr 1, poz. 217; postanowienie SN z dnia 15 grudnia 2010 r., IV KZ 73/10, OSNwSK 2010, nr 1, poz. 2532; postanowienie SN z dnia 22 września 2022 r., IV KZ 23/22).

Oznacza to, że adwokat lub radca prawny nie są związani treścią kasacji mandanta, a co za tym idzie mogą podnieść – w porozumieniu z nim – zarzuty diametralnie odmienne od pierwotnie sygnalizowanych przez klienta. Przymus adwokacko-radcowski przy sporządzeniu i podpisaniu kasacji (nie pochodzącej od prokuratora) ustanowiony został m.in. po to, aby decyzja o zaskarżeniu kasacją prawomocnego orzeczenia podejmowania była przez osobę kompetentną, mającą odpowiedni zasób wiedzy i mogącą ocenić istnienie lub brak podstaw do jej wniesienia – a ponadto po to, aby skarga kasacyjna została sporządzona fachowo i poprawnie pod względem merytorycznym i formalnym, a w konsekwencji aby możliwe było jej rozpoznanie we właściwie wskazanych granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów (zob. postanowienie SN z dnia 30 września 1996 r., V KZ 47/96, OSNKW 1996, nr 11-12, poz. 88).

Mimo zatem, że kasacja osobista strony jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia obarczonym brakiem formalnym, to de facto stanowi ona sygnał co do zamiaru uruchomienia procedury przewidzianej w rozdziale 55 k.p.k. Ostateczna ocena czy kasacja oparta została na bezwzględnych przyczynach odwoławczych, czy też na innych naruszeniach prawa możliwa jest dopiero w razie jej złożenia przez podmiot profesjonalny (vide postanowienie SN z dnia 30 stycznia 2025 r., II KZ 60/24). Wniesienie osobistej kasacji przez skarżącego wraz z wnioskiem o wyznaczenie obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym obligowało zatem prezesa sądu lub inną osobę wskazaną w art. 93 § 2 k.p.k. do merytorycznego rozpoznania wniosku w oparciu o przepis art. 78 § 1 k.p.k.

Jednocześnie niedopuszczalnym było oczekiwanie, aby skazany już na tym etapie wykazał zaistnienie jednej z tzw. bezwzględnych przyczyn odwoławczych (vide postanowienie SN z dnia 11 marca 2015 r., V KZ 4/15, OSNKW 2015, nr 8, poz. 69). Przerzucałoby to bowiem ciężar oceny orzeczenia drugoinstancyjnego pod kątem zaistnienia podstaw kasacyjnych na podmiot nie będący profesjonalistą, podważając w istocie celowość wprowadzonego w tym zakresie przymusu adwokacko-radcowskiego. Pozbawiałoby tym samym osoby, których nie stać na obrońcę z wyboru prawa do skutecznego wywiedzenia kasacji.

Co istotne, w realiach niniejszej sprawy nawet w razie stwierdzenia braku podstaw do uwzględnienia wniosku skazanego o wyznaczenie obrońcy z urzędu, uprawniony sędzia nie mógł odmówić przyjęcia jego kasacji osobistej. Kasacja taka, jako dotknięta brakami formalnymi, wymagałaby bowiem wezwania skazanego do ich usunięcia na podstawie art. 120 § 1 k.p.k., dając możliwość ustanowienia obrońcy z wyboru. Przy podejmowaniu powyższych decyzji niedopuszczalna jest bowiem antycypacja możliwych dalszych czynności obrońcy (por. postanowienie SN z dnia 25 marca 2009 r., V KZ 8/09, OSNKW 2009, nr 8, poz. 66).W tym stanie rzeczy zaskarżone zarządzenie jako rażąco błędne musiało zostać uchylone, a sprawę należało przekazać Sądowi Okręgowemu w Koszalinie w celu podjęcia dalszych czynności związanych z wniesioną kasacją.

W ponownym procedowaniu prezes sądu, bądź inna osoba wskazana w art. 93 § 2 k.p.k. będzie miała na uwadze zaprezentowane w niniejszym postanowieniu stanowisko. Z tych też względów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [J.J.][r.g.] ‎