Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KS 87/22 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal, allowing judge withdrawal due to impartiality doubts from KRS appointment process.

Numero d'incarto III KS 87/22
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court granted the defense's request to withdraw Judge Mark Siwek from the case, ruling the withdrawal justified. The defense argued that Siwek's appointment by the newly reformed National Council of the Judiciary (KRS) violated standards of judicial independence and impartiality under EU law. The court agreed, citing recent ECJ and ECHR precedents that such appointment procedures create reasonable doubts about the judge's neutrality.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 41 § 1 k.p.k.; Art. 6 ust. 1 EKPC; Art. 47 Karty Praw Podstawowych UE; Art. 19 ust. 1 TUE; Art. 45 Konstytucji RP: A judge appointed by a reformed National Council of the Judiciary, which lacks independence from the executive and legislative branches, creates reasonable doubts regarding the impartiality of the court, necessitating the judge's withdrawal to ensure an independent and impartial tribunal.

Parole chiave

Generato dall'IA
judicial independence impartiality doubts National Council of Judiciary ECJ precedent judge withdrawal Art 6 ECHR constitutional court

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 41 § 1 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 maja 2024 r., wniosku obrońcy oskarżonego o wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. i art.
Art. 42 § 1 k.p.k.
i art. 42 § 1 k.p.k., postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Marka Siwka od udziału w sprawie o sygn.
Art. 6 ust. 1 EKPC
47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 EKPC.
Art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej
1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art.
Art. 19 ust. 1 TUE
Art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
Oznacza to, że wykładnia ta powinna umożliwiać także kontrolę tego, czy w konkretnej sprawie nie dochodzi do naruszenia standardu niezależności i bezstronności gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art.
art. 41 § 1 k.p.k
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 maja 2024 r., wniosku obrońcy oskarżonego o wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
art. 42 § 1 k.p.k
i art. 42 § 1 k.p.k., postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Marka Siwka od udziału w sprawie o sygn.
art. 45 ust. 1 Konstytucji
Oznacza to, że wykładnia ta powinna umożliwiać także kontrolę tego, czy w konkretnej sprawie nie dochodzi do naruszenia standardu niezależności i bezstronności gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k
Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, z której wynika, że nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III KS 87/22 POSTANOWIENIE Dnia 15 maja 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek w sprawie J. B. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 maja 2024 r., wniosku obrońcy oskarżonego o wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. i art. 42 § 1 k.p.k., postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Marka Siwka od udziału w sprawie o sygn. akt III KS 87/22.

UZASADNIENIE

Obrońca oskarżonego J. B. wniósł o wyłączenie sędziego Marka Siwka od rozpoznania skargi na wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 21 czerwca 2022 r., II AKa 110/22.W uzasadnieniu wniosku podniesiono udział sędziego Marka Siwka w procedurze nominacyjnej prowadzonej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz.

3) oraz powołanie go do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego.Podnosząc te okoliczności, wnioskodawca odwołał się do dotyczącego tej kwestii orzecznictwa Sądu Najwyższego – a w szczególności uchwały połączonych Izb z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020, a także orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (sprawa Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga nr 43447/19) i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej - wyrok z dnia 21 grudnia 2023 r., C-718/21).Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.Wniosek jest zasadny.

Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Mając w polu widzenia okoliczności podniesione we wniosku stwierdzić trzeba, że sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie. W aktualnym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się bowiem, że wykładni art. 41 § 1 k.p.k. należy dokonywać w taki sposób, aby zapewnić skuteczną ochronę prawa strony do rozpoznania konkretnej sprawy przez niezależny i bezstronny sąd.

Oznacza to, że wykładnia ta powinna umożliwiać także kontrolę tego, czy w konkretnej sprawie nie dochodzi do naruszenia standardu niezależności i bezstronności gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 EKPC. Podkreśla się też, iż w sytuacji wystąpienia ryzyka nieprawidłowej obsady sądu uzasadnione jest zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 25 marca 2024 r., IV KK 566/23; z dnia 5 marca 2024 r., III KK 437/23; z dnia 8 czerwca 2022 r., V KO 43/22; z dnia 23 czerwca 2022 r., II KO 48/22; z dnia 28 lipca 2022 r., V KO 69/22; z dnia 25 listopada 2021 r., I CSKP 524/21; z dnia 16 września 2022 r., III KK 339/22).Nie budzi wątpliwości, że sędzia Marek Siwek został powołany przez Prezydenta RP do pełnienia urzędu sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.

Następnie, decyzją Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego został przeniesiony do orzekania w Izbie Karnej Sądu Najwyższego. Na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego sędzia Marek Siwek został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w składzie określonym przywołaną wcześniej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Na wadliwość procedury nominacyjnej prowadzonej na podstawie znowelizowanej ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, Trybunału Sprawiedliwości UE oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w tym w wymienionej we wniosku obrońcy uchwale składu połączonych Izb:

Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, z której wynika, że nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.Podzielając pogląd wyrażany wielokrotnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, zauważyć trzeba, że „zgodnie z wyrokiem ETPC z dnia 22 lipca 2021 r. w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce (skarga nr 43447/19), interpretującym standard «niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą» w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC, udział w procesie powoływania w Polsce sędziów takiego organu, jakim jest Krajowa Rada Sądownictwa, w składzie ukształtowanym nowelą z 2017 r. (w efekcie czego organ ten nie jest niezależny od władzy wykonawczej i ustawodawczej) powoduje, że skład orzekający, w który wchodzi osoba tak powołana na urząd sędziego, nie stanowi w konkretnej sprawie niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC” (tak postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2024 r., III KK 568/23; zob. też np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 marca 2024 r., III KK 437/23; z dnia 21 lutego 2024 r., II KK 393/23; z dnia 4 października 2023 r., II KK 483/22).

W wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 21 grudnia 2023 r., C-718/21, stwierdzono natomiast, że „rozpatrywane łącznie wszystkie elementy zarówno systemowe, jak i dotyczące konkretnych okoliczności faktycznych (…) które charakteryzowały powołanie do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych trzech sędziów tworzących organ odsyłający w niniejszej sprawie, skutkują tym, że ten organ nie ma statusu niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy w rozumieniu art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w związku z art. 47 akapit drugi karty praw podstawowych.

Całokształt owych elementów może bowiem budzić w przekonaniu jednostek uzasadnione wątpliwości co do niepodatności zainteresowanych i składu orzekającego, w którym zasiadają, na czynniki zewnętrzne, w szczególności bezpośrednie lub pośrednie wpływy krajowej władzy ustawodawczej i wykonawczej, oraz co do ich neutralności względem ścierających się przed nimi interesów. Tego rodzaju elementy mogą prowadzić do braku widocznych oznak niezawisłości lub bezstronności tych sędziów i tego organu, co mogłoby podważyć zaufanie, jakie sądownictwo powinno budzić w tych jednostkach w społeczeństwie demokratycznym i w państwie prawnym”.Skoro zatem strona, kierując się powyższym, dostrzega wady w procedurze powołania sędziego objętego wnioskiem o wyłączenie na urząd sędziego Sądu Najwyższego, które mogą prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC, a w konsekwencji również ryzyko uznania w przyszłości, że w jej sprawie wystąpiło uchybienie w postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej ze względu na nieprawidłową obsadę sądu, należało uznać złożony wniosek o wyłączenie sędziego za zasadny.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.[J.J.][ms] ‎