Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds, ruling full retrial not needed for supplementary expert evidence.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appeal filed by the victim's counsel against the appellate court's decision to remand the case. The appellate court had ordered a full retrial based on the need for new expert accounting evidence, which the Supreme Court found insufficient to justify such a drastic procedural measure. The court ruled that the lower court should have conducted a reformatory trial to incorporate the new evidence rather than voiding the entire previous proceedings.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 437 § 2 k.p.k.; The necessity of conducting a full retrial arises only when procedural violations render the first-instance proceedings unreliable, not merely when additional evidence is required for clarification.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KS 61/24 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 marca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Tomasz ArtymiukSSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie J. J. oskarżonej o czyn z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 marca 2025 r. skargi pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 26 czerwca 2024 r, sygn. akt II AKa 216/23 uchylającego wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 27 marca 2023 r., sygn. akt III K 329/20 i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, 2. zarządza zwrot małoletnim oskarżycielom posiłkowym opłat wniesionych od skargi w kwotach po 750 zł. [J.J.] Tomasz Artymiuk Paweł Wiliński Małgorzata Wąsek-Wiaderek
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 27 marca 2023 r., sygn. akt III K 329/20, Sąd Okręgowy w Dzierżoniowie uznał oskarżoną J. J. za winną czynu z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k., wymierzając jej za to karę 5 lat pozbawienia wolności. Orzekł ponadto przepadek korzyści majątkowej uzyskanej z przestępstwa w wysokości 1.374.734,26 zł oraz obowiązek naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonych w kwotach 57.791,62 zł i 3.000 zł.Po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonej i pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych, Sąd Apelacyjny w Szczecinie, wyrokiem z dnia 26 czerwca 2024 r, sygn. akt II AKa 216/23, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę J.
J. przekazał do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.Skargę od wyroku Sądu odwoławczego wniósł pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych, zarzucając:„naruszenie art. 437 § 2 k.p.k., poprzez błędne przyjęcie przez Sąd II instancji, że koniecznym jest przeprowadzenie w całości, ponownie postępowania dowodowego w sprawie podczas gdy nie jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu sądowego w całości, a jedynie jego ewentualne uzupełnienie w zakresie wskazanym przez Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu swojego wyroku”.Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania.W odpowiedziach na skargę, Prokurator Rejonowy Szczecin-Śródmieście w Szczecinie wniósł o uznanie skargi za zasadną, uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania, a obrońca oskarżonej wniósł o oddalenie skargi.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Skarga pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych jest zasadna, co spowodowało konieczność uchylenia wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Analiza uzasadnienia zaskarżonego skargą wyroku Sądu II instancji nie potwierdziła, aby podstawą wydania orzeczenia kasatoryjnego była którakolwiek z podstaw wskazanych w art. 437 § 2 k.p.k., w tym powołana jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości. Sąd Najwyższy orzekający w niniejszym składzie opowiada się za ścisłą wykładnią podstawy uchylenia orzeczenia, jaką jest "konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości". W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2019 r., I KZP 3/19 (OSNK 2019, z. 6, poz. 31), stwierdzono, że „konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, o której mowa w art. 437 § 2 zdanie drugie in fine k.p.k., jako powód uchylenia przez sąd odwoławczy zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zachodzi wówczas, gdy orzekający sąd pierwszej instancji naruszył przepisy prawa procesowego, co skutkowało, w realiach sprawy, nierzetelnością prowadzonego postępowania sądowego, uzasadniającą potrzebę powtórzenia (przeprowadzenia na nowo) wszystkich czynności procesowych składających się na przewód sądowy w sądzie pierwszej instancji”.
Tymczasem z uzasadnienia orzeczenia Sądu odwoławczego wynika, że powodem uchylenia wyroku Sądu I instancji jest konieczność dopuszczenia dowodu z uzupełniającej opinii biegłej z zakresu księgowości po uprzednim przedstawieniu jej niezbędnego materiału źródłowego, co zdaniem tego Sądu „nie było utrudnione czy też skomplikowane”. Sąd II instancji wskazał także na potrzebę „poszukiwania dowodów”, w tym uzupełniającego przesłuchania oskarżonej i przeprowadzenia „wielu nowych” dowodów zgłoszonych we wnioskach dowodowych obrony.
Nadto, Sąd Apelacyjny enigmatycznie wskazał, że odmienne rozstrzygnięcie skutkowałoby „zaistnieniem komplikacji procesowych”, a także, że „słusznie postąpiłby Sąd Okręgowy orzekający ponownie gdyby zapoznał się z zarzutami określonymi przez obrońcę oskarżonej, a szczególnie tymi, których podstawą był art. 439 k.p.k. (…)”.Lektura uzasadnienia Sądu odwoławczego wskazuje więc co najwyżej na potrzebę przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i próbę przerzucenia oceny zarzutów apelacyjnych na Sąd I instancji, nie zaś konieczność ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego.
Sąd Apelacyjny nie zanegował bowiem prawidłowości przeprowadzenia i oceny wszystkich, licznych dowodów zgromadzonych przez Sąd I instancji, a jedynie dostrzegł potrzebę przeprowadzenia dodatkowych dowodów w celu doprecyzowania stanu faktycznego. W obecnym stanie prawnym Sąd odwoławczy ma obowiązek reformatoryjnego orzekania, a nie jedynie kontrolowania trafności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Biorąc pod uwagę merytoryczny charakter postępowania odwoławczego i wynikające z tego obowiązki Sądu II instancji, Sąd Okręgowy zobowiązany był wskazane w uzasadnieniu swojego wyroku wytyczne samodzielnie zrealizować.
Dopiero, gdyby w wyniku tak przeprowadzonego postępowania ujawniła się jedna z podstaw uchylenia wyroku wskazana w art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k., otwierałoby to drogę do wydania takiego orzeczenia. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku [J.J.][a.ł] Tomasz Artymiuk Paweł Wiliński Małgorzata Wąsek-Wiaderek