Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KS 60/25 Generato dall'IA

Supreme Court dismissed appeal against acquittal, upholding appellate court's evidence assessment under ne peius rule.

Numero d'incarto III KS 60/25
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the defense's appeal against an appellate court decision that overturned a first-instance acquittal and remanded the case for retrial. The defense argued the appellate court erred in fact-finding regarding the defendant's intent during the pandemic and war, while the prosecution claimed the lower court violated procedural rules. The court ruled that the appellate court properly applied the ne peius principle by explicitly justifying why the original acquittal was untenable based on the evidence, thus satisfying constitutional standards of judicial independence.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 454 § 1 k.p.k.; Art. 438 pkt 1-3 k.p.k.: The appellate court may overturn an acquittal and remand the case only if it explicitly demonstrates, based on corrected evidence assessment, that the original acquittal is unjustified, rather than merely asserting the possibility of a conviction.

Parole chiave

Generato dall'IA
ne peius principle appellate review standard evidence assessment judicial independence acquittal reversal procedural error remand for retrial

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 454 § 1 k.p.k.
Sama tylko możliwość wydania takiego wyroku w ponownym postępowaniu przed sądem pierwszej instancji jest niewystarczająca dla przyjęcia wystąpienia reguły ne peius określonej w art. 454 § 1 k.p.k..".
Art. 438 pkt 1-3 k.p.k.
drugie k.p.k.) zachodzi dopiero wtedy, gdy sąd odwoławczy - w wyniku usunięcia stwierdzonych uchybień stanowiących jedną z podstaw odwoławczych określonych w art. 438 pkt 1-3 k.p.k. (czyli np.
Art. 7 k.p.k.
Art. 410 k.p.k.
art. 286 § 1 k.k
oskarżonego o czyny z art. 286 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 28 stycznia 2026 r., skargi obrońcy oskarżonego na wyrok Sądu Okręgowego w Przemyślu z 9 września 2025 r., sygn.
art. 410 k.p.k
art. 45 ust. 1 Konstytucji
o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw w wyniku uchwały nr […]/2024 z […] 2024 r., przez co doszło do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art.
art. 437 k.p.k
skargę jako nadzwyczajny środek zaskarżenia można wnieść na wyrok sądu odwoławczego, gdy wydanie na etapie postępowania apelacyjnego orzeczenie o charakterze kasatoryjnym narusza treść art. 437 k.p.k.
art. 439 § 1 k.p.k
lub też gdy przy wydaniu tego orzeczenia wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 k.p.k.
art. 454 k.p.k
lub na przeszkodzie dokonania korekty orzeczenia pierwszoinstancyjnego stoi dyrektywa wynikająca z treści art. 454 k.p.k., co wymaga dokonania analizy istniejącego materiału i wykazania wad w rozumowaniu sądu meriti albo zachodzi konieczność przeprowadzenia przewodu sądowego na nowo w całości.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III KS 60/25 POSTANOWIENIE Dnia 28 stycznia 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w sprawie K.D. oskarżonego o czyny z art. 286 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 28 stycznia 2026 r., skargi obrońcy oskarżonego na wyrok Sądu Okręgowego w Przemyślu z 9 września 2025 r., sygn. akt II Ka 174/25, uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Przemyślu z 16 stycznia 2025 r., sygn. akt II K 966/23 i przekazującego sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. p o s t a n o w i ł 1. oddalić skargę;

2. kosztami sądowymi postępowania skargowego obciążyć oskarżonego. K.D. wyrokiem Sądu Rejonowego w Przemyślu z 16 stycznia 2025 r., sygn. II K 966/23 został uniewinniony od popełnienia 13 zarzucanych mu czynów z art. 286 § 1 k.k.Od powyższego wyroku apelację wywiódł prokurator i pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego. Prokurator powyższemu orzeczeniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę, polegający na wyrażeniu poglądu, iż dowody ujawnione na rozprawie i ustalone na ich podstawie okoliczności wskazują, iż oskarżony K.D. nie popełnił zarzucanych mu przestępstw z art. 286 § 1 k.k., jakkolwiek dowody te i okoliczności ocenione we wzajemnym ze sobą powiązaniu prowadzą nieodparcie do przeciwnego wniosku.

Stawiając powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Przemyślu do ponownego rozpoznania. Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego wyrokowi Sądu Rejonowego ‎w Przemyślu zarzucił natomiast:1.obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na jego treść, tj. przepisów art. ‎7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k., polegającą na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów i nieuwzględnieniu okoliczności, które przemawiały na niekorzyść oskarżonego.2.błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść poprzez przyjęcie, że istnienie obiektywnych okoliczności takich jak epidemia COVID-19, wojna na Ukrainie i przerwanie ciągów dostaw doprowadziło do wyeliminowania możliwości przypisania oskarżonemu działania umyślnego z zamiarem bezpośrednim kierunkowym oraz wyeliminowało możliwość przypisania oskarżonemu skutku w postaci doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem pokrzywdzonego P.M., co skutkowało jego uniewinnieniem od popełnienia zarzuconego mu w pkt.

V aktu oskarżenia czynu, podczas gdy prawidłowa analiza zgromadzonego w sprawie całokształtu materiału dowodowego w tym w szczególności ustalenie, że oskarżony w chwili zawierania umowy z P.M. miał świadomość istniejących obiektywnych przeszkód w realizacji umowy zgodnie z jej treścią, co wynika m.in. z treści jego wyjaśnień prowadzi do wniosków odmiennych. Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku ‎w pkt. V poprzez uznanie oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu opisanego w pkt.

V i wymierzenie mu kary według uznania sądu orzekającego oraz orzeczenie wobec oskarżonego obowiązku naprawienia szkody na rzecz oskarżyciela posiłkowego P.M. w kwocie 29.783,53 zł. Wyrokiem z 9 września 2025 r., sygn. II Ka 174/25, Sąd Okręgowy w Przemyślu uchylił zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Przemyślu. Na powyższy wyrok skargę złożył obrońca oskarżonego, w której zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisu art. 439 pkt 1 i 2 k.p.k. poprzez brak wyłączenia od rozpoznania w niniejszej sprawie w II instancji SSO X.Y. powołanej na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw w wyniku uchwały nr […]/2024 z […] 2024 r., przez co doszło do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, wyrażającą się wpływem władzy wykonawczej na procedurę nominacji SSO X.Y., co spowodowało, że sąd był nienależycie obsadzony i co zaburzało bezstronność sędziego odczuwającego presję sprawujących władzę co do wyniku sprawy, a mianowicie zakończenia postępowania sądowego ustaleniem sprawcy i jego skazaniem, a przez to uwolnieniem „władzy” od niezręcznego zarzutu opinii społecznej – wyborców – uniewinnieniem oskarżonego od szeregu zarzutów oszustw, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Podnosząc powyższy zarzut autor skargi wniósł o wyznaczenie rozprawy i w wyniku rozpoznania skargi uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Przemyślu jako sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Wniesiona skarga jest bezzasadna i tym samym koniecznym było jej oddalenie. Zgodnie z art. 539a § 1 k.p.k. skargę jako nadzwyczajny środek zaskarżenia można wnieść na wyrok sądu odwoławczego, gdy wydanie na etapie postępowania apelacyjnego orzeczenie o charakterze kasatoryjnym narusza treść art. 437 k.p.k. lub też gdy przy wydaniu tego orzeczenia wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 k.p.k. Jednoznaczne brzmienie przepisu art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że sąd odwoławczy może uchylić wyrok sądu I instancji jedynie w sytuacji gdy wykaże, iż dotychczasowe rozstrzygnięcie jest dotknięte jedną z wad określonych w art. 439 § 1 k.p.k. lub na przeszkodzie dokonania korekty orzeczenia pierwszoinstancyjnego stoi dyrektywa wynikająca z treści art. 454 k.p.k., co wymaga dokonania analizy istniejącego materiału i wykazania wad w rozumowaniu sądu meriti albo zachodzi konieczność przeprowadzenia przewodu sądowego na nowo w całości.

W każdej z tych sytuacji, sąd odwoławczy jest zobowiązany do wskazania, która z okoliczności wymienionych w art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. stanowiła in concreto podstawę uchylenia wyroku sądu I instancji oraz przedstawić argumenty, które doprowadziły go do takiego wniosku (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 6 lutego 2019 r., IV KS 3/19).Biorąc pod uwagę treść zarzutu wskazać należy, że przepis art. 439 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, z uwagi na fakt, że zaistnienie jednej z taksatywnie wymienionych w nim przyczyn obliguje sąd do orzekania poza granicami zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz niezależnie od wpływu uchybienia na treść wyroku.

Niewątpliwie każde z uchybień wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k. narusza prawo do rzetelnego procesu. W niniejszej sprawie natomiast skarżący uchybienia rangi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. upatruje w udziale w rozpoznaniu sprawy przez sad II instancji sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3).Odnosząc się do tego rodzaju zarzutu kasacyjnego i towarzyszącej mu argumentacji, stwierdzić trzeba, że zaskarżony wyrok nie został wydany z obrazą przepisów skutkującą zaistnieniem sytuacji, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 1 lub 2 k.p.k.

Skarżący, odwołując się w tym zakresie do uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. sygn. akt BSA I-4110-1/20, nie wykazał istnienia podstawy do twierdzenia, że sąd, w którego składzie brała udział sędzia X.Y., był nienależycie obsadzony. Biorąc nawet pod uwagę treść przywołanej przez skarżącego uchwały wskazać należy, że sam tylko fakt powołania na urząd sędziego w sądzie powszechnym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w kwestionowanym przez skarżącego trybie nie powoduje, że sąd utworzony z udziałem sędziego powołanego w takim trybie jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Staje się nim wówczas, gdy wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Zarzut postawiony w skardze nie mógł zatem okazać się skuteczny, gdyż skarżący nie wskazał na istnienie jakiejkolwiek okoliczności uzasadniających wątpliwości, że proces powołania wymienionej wyżej sędzi prowadził in concreto do naruszenia konstytucyjnego i konwencyjnego standardu niezawisłości i bezstronności sądu.

Nie jest nim bowiem sam fakt udziału we wskazanej procedurze awansowej sędziego X.Y., jak i fakt jednoznacznej oceny materiału dowodowego – jaki został zaprezentowany w uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego. Wobec przewijającej się w uzasadnieniu skargi argumentacji o nazbyt stanowczym stanowisku sądu odwoławczego co do oceny materiału dowodowego, a który prowadzić ma do spełnienia określonych oczekiwań władzy wykonawczej wynikających - jak to ujął skarżący - z „żądzy krwi” wskazać należy, że zgodnie ze stanowiskiem zawartym w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2018 r., I KZP 10/18, które Sąd Najwyższy w niniejszym składzie podziela „możliwość uchylenia wyroku uniewinniającego, umarzającego albo warunkowo umarzającego postępowanie karne i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania związana z regułą ne peius określoną w art. 454 § 1 k.p.k. (art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k.) zachodzi dopiero wtedy, gdy sąd odwoławczy - w wyniku usunięcia stwierdzonych uchybień stanowiących jedną z podstaw odwoławczych określonych w art. 438 pkt 1-3 k.p.k. (czyli np. po uzupełnieniu postępowania dowodowego, dokonaniu prawidłowej oceny dowodów, poczynieniu prawidłowych ustaleń faktycznych) - stwierdza, że zachodzą podstawy do wydania wyroku skazującego czemu stoi na przeszkodzie zakaz określony w art. 454 § 1 k.p.k.

Sama tylko możliwość wydania takiego wyroku w ponownym postępowaniu przed sądem pierwszej instancji jest niewystarczająca dla przyjęcia wystąpienia reguły ne peius określonej w art. 454 § 1 k.p.k..". Oznacza to, że sąd odwoławczy zobligowany jest albo uzupełnić postępowanie dowodowe, by upewnić się, że rozstrzygnięcie uniewinniające jest niezasadne, lub wyraźnie uargumentować, iż na podstawie zgromadzonego w sposób prawidłowy materiału dowodowego nie ma możliwości wydania wyroku uniewinniającego (vide postanowienie Sądu Najwyższego z 8 stycznia 2025 r.

V KS 27/24). W niniejszej natomiast sprawie sąd odwoławczy precyzyjnie uzasadnił, dlaczego podzielił zarzuty apelacji dotyczące błędów w czynieniu ustaleń faktycznych i wyciągnął z tego odmienną od sądu I instancji ocenę zgromadzonych dowodów i z tego powodu trudno czynić mu zarzut braku bezstronności czy też niezawisłości – skoro ocena materiału dowodowego jest niezbędna z punktu widzenia obowiązujących przepisów prawa procesowego, jak i wynikających z nich jednolitej praktyki orzeczniczej – co do zakresu stosowania przepisu art. 454 § 1 k.p.k., na który to przepis powołuje się w swoim rozstrzygnięciu sąd odwoławczy.

W sprawie niniejszej Sąd Okręgowy jasno wywiódł, że jego zdaniem argumentacja sądu I instancji prowadząca do uniewinnienia oskarżonego nie może się ostać. Nie miał zatem innej możliwości jak uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarga nie zawiera żadnych argumentów, które mogłyby podważyć tego rodzaju decyzję sądu odwoławczego.Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej.[WB][a.ł]‎