Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KS 50/24 Generato dall'IA

Supreme Court dismissed cassation against acquittal, ruling lower court could not convict due to ne bis in idem ban.

Numero d'incarto III KS 50/24
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Data della decisione
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the defense's cassation appeals against the Regional Court's decision to overturn an acquittal and remand the case. The defense argued the appellate court erred by finding sufficient evidence for conviction despite the first-instance court's correct assessment. The court ruled that the appellate court's decision was legally sound because it was compelled by the statutory prohibition on convicting defendants previously acquitted in the same proceedings.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 454 § 1 k.p.k.; Art. 437 § 1 k.p.k.: The appellate court's decision to remand a case for retrial due to the prohibition on convicting a previously acquitted defendant is valid, and the Supreme Court cannot substitute its own assessment of evidence to overturn such a decision.

Parole chiave

Generato dall'IA
prohibition of double jeopardy acquittal in first instance appellate court remand cassation appeal dismissal ne bis in idem ban reformatio in peius riapertura della pratica revisione in materia penale

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 454 § 1 k.p.k.
Sąd II instancji wskazał na zakaz ne peius uregulowany w art. 454 § 1 k.p.k., podnosząc iż wadliwa ocena dowodów doprowadziła do niezasadnego uniewinnienia oskarżonych.
Art. 437 § 1 k.p.k.
Skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, bowiem wbrew twierdzeniu obrońcy, Sąd odwoławczy, wydając wyrok kasatoryjny, nie naruszył przepisu art. 437 § 2 k.p.k.
Art. 437 § 2 in fine k.p.k.
przeszkody do wydania wyroku zmieniającego, względnie czy jest konieczne przeprowadzenie w całości przewodu sądowego (art. 437 § 2 in fine k.p.k.).
Art. 439 § 1 k.p.k.
Zgodnie z treścią pierwszego z tych przepisów uchylenie orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w przepisach art. 439 § 1 k.p.k. i art.
art. 217 § 1 k.k
‎oskarżonych z art. 217 § 1 k.k.
art. 157 § 2 k.k
o czyn z art. 157 § 2 k.k.
art. 454 § 1 k.p.k
Sąd II instancji wskazał na zakaz ne peius uregulowany w art. 454 § 1 k.p.k., podnosząc iż wadliwa ocena dowodów doprowadziła do niezasadnego uniewinnienia oskarżonych.
art. 437 § 1 k.p.k
Skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, bowiem wbrew twierdzeniu obrońcy, Sąd odwoławczy, wydając wyrok kasatoryjny, nie naruszył przepisu art. 437 § 2 k.p.k.
art. 437 § 2 k.p.k
Skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, bowiem wbrew twierdzeniu obrońcy, Sąd odwoławczy, wydając wyrok kasatoryjny, nie naruszył przepisu art. 437 § 2 k.p.k.
art. 439 § 1 k.p.k
Zgodnie z treścią pierwszego z tych przepisów uchylenie orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w przepisach art. 439 § 1 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III KS 50/24 POSTANOWIENIE Dnia 23 października 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk w sprawie M.E. i M.E. ‎oskarżonych z art. 217 § 1 k.k. ‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu‎w dniu 23 października 2024 r.,‎skarg obrońcy oskarżonych ‎na wyrok Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu ‎z dnia 23 maja 2024 r., sygn. akt II Ka 77/24, uchylający wyrok Sądu Rejonowego w Nisku z dnia 20 grudnia 2023 r., sygn. akt II K 2/23, i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. p o s t a n o w i ł 1. oddalić skargi;

2. obciążyć oskarżonych M.E. i M.E. kosztami postępowania skargowego w częściach na nich przypadających. M.E. została oskarżona o to, że w dniu 18.02.2022 r. w miejscowości N., przy ul. […], w sąsiedztwie sklepu spożywczego usytuowanego przy tej samej ulicy, naruszyła nietykalność cielesną P.B. w ten sposób, że popchnęła go na chwilę przed tym, jak jej mąż M.E. pobił P.B. tj. o czyn z art. 217 § 1 k.k.; M.E. został oskarżony o to, że w dniu 18.02.2022 r. w miejscowości N., przy ul. […], w sąsiedztwie sklepu spożywczego usytuowanego przy tej ulicy pobił P.B. w ten sposób, że bił go rękami po całym ciele, uderzał jego głową o ławkę, w efekcie czego oskarżyciel prywatny doznał rany otwartej głowy (wymagającej szycia), bolesności dotykowej głowy, połączonych ze wstrząśnieniem mózgu, które to obrażenia spowodowały u niego rozstrój zdrowia i naruszenie czynności narządów na okres poniżej siedmiu dni, tj. o czyn z art. 157 § 2 k.k. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Nisku z dnia 20 grudnia 2023 r., sygn. akt II K 2/23, uniewinniono oskarżonych od zarzucanych im czynów z art. 157 § 2 k.k. Po rozpoznaniu apelacji pełnomocnika oskarżyciela prywatnego Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu wyrokiem z dnia 24 maja 2024 r., sygn. akt II Ka 77/24, uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Sąd II instancji wskazał na zakaz ne peius uregulowany w art. 454 § 1 k.p.k., podnosząc iż wadliwa ocena dowodów doprowadziła do niezasadnego uniewinnienia oskarżonych. Skargi od orzeczenia Sądu Okręgowego wniósł obrońca oskarżonych. Skarżący w obu skargach podniósł tożsame zarzuty rażącego naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 437 § 1 k.p.k.:- poprzez uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ze względu na wadliwość oceny dowodów, podczas gdy Sąd I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe w całości i dokonał prawidłowej oceny dowodów, a w konsekwencji prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie, co implikowało wydanie wyroku uniewinniającego oskarżonego, natomiast Sąd II instancji dokonał wadliwej oceny dowodów i błędnie ustalił, że w sprawie istnieje podstawa do wydania wyroku skazującego;- poprzez bezpodstawne uchylenie zaskarżonego apelacją wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w sytuacji gdy brak było podstaw do przyjęcia, iż w grę wchodzi oczywiste skazanie M.E. oraz M.E. (stwierdzoną przez Sąd odwoławczy możliwość wydania wyroku skazującego w ponownym postępowaniu przed Sądem I instancji należy zdaniem autora obu skarg uznać za niewystarczającą dla przyjęcia wystąpienia reguły ne peius określonej w art. 454 § 1 k.p.k.);- poprzez uchylenie zaskarżonego apelacją wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przy stwierdzeniu, że wobec oskarżonych powinien zostać wydany wyrok skazujący bez postępowania dowodowego w jakimkolwiek zakresie, przy jednoczesnym wskazaniu co do dalszego postępowania, że Sąd I instancji powinien przeprowadzić dowody, które uzna za konieczne (Sąd Okręgowy wskazał na ewentualność przeprowadzenia innych dowodów).

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Tarnobrzegu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, bowiem wbrew twierdzeniu obrońcy, Sąd odwoławczy, wydając wyrok kasatoryjny, nie naruszył przepisu art. 437 § 2 k.p.k. (w zw. z art. 454 § 1 k.p.k.). Zgodnie z treścią pierwszego z tych przepisów uchylenie orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w przepisach art. 439 § 1 k.p.k. i art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. W konsekwencji ramy postępowania skargowego są nader wąsko zakreślone, czego autor przedmiotowych skarg zdaje się nie dostrzegać.

Jedynym zadaniem Sądu Najwyższego rozpoznającego skargę na wyrok kasatoryjny sądu odwoławczego jest zbadanie - stosownie do podanej przyczyny wydania takiego wyroku - czy zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 k.p.k., czy sąd odwoławczy uchylił wyrok, mimo braku określonej w art. 454 § 1 k.p.k. przeszkody do wydania wyroku zmieniającego, względnie czy jest konieczne przeprowadzenie w całości przewodu sądowego (art. 437 § 2 in fine k.p.k.). Jeżeli jako przyczynę wydania wyroku kasatoryjnego wskazano niedopuszczalność skazania oskarżonego przez sąd odwoławczy (przeszkoda określona w art. 454 k.p.k.), Sąd Najwyższy bada, czy zarazem w sposób stanowczy stwierdzono, że zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadnia skazanie, albowiem w przeciwnym wypadku, przy wyrażeniu poglądu, iż np. po dokonaniu pogłębionej oceny dowodów, względnie uzupełnieniu materiału dowodowego, jedynie rysuje się możliwość skazania, wydanie wyroku kasatoryjnego nie jest dopuszczalne (zob. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2018 r., I KZP 10/18, OSNK 2018, nr 11, poz. 73).

Nie jest zrozumiałe przytoczenie przez obrońcę wymienionej uchwały jako mającej wspierać skargę - w sytuacji, gdy Sąd Okręgowy nie wskazał na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego i wyraził pogląd dalej idący niż tylko o możliwości wydania wyroku skazującego w ponownym postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji). Natomiast w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi na wyrok sądu odwoławczego, odwołujący się do uregulowania zawartego w art. 454 § 1 k.p.k., nie jest zadaniem Sądu Najwyższego dokonanie oceny, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, jak też czy sąd ad quem prawidłowo go ocenił, zasadnie uznał, że zachowanie oskarżonego wyczerpuje znamiona czynu zabronionego i w konsekwencji uwzględnił wniesioną na niekorzyść oskarżonego apelację.

Byłoby to bowiem równoznaczne z nadaniem skardze charakteru nieznanej ustawie „superapelacji” i przejęciem przez Sąd Najwyższy, który w istocie miałby ponownie oceniać zarzut apelacyjny, roli sądu odwoławczego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 24 stycznia 2019 r., II KS 11/18; z dnia 8 sierpnia 2019 r., II KS 12/19; z dnia 26 listopada 2021 r., V KS 29/21; z dnia 14 lipca 2022 r., III KS 44/22; z dnia 23 sierpnia 2022 r., IV KS 19/22 oraz z dnia 27 kwietnia 2023 r., IV KS 13/23). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że Sąd Okręgowy właśnie z powodu konieczności respektowania ujętego w art. 454 § 1 k.p.k. zakazu skazania przez sąd odwoławczy oskarżonych, którzy zostali uniewinnieni w pierwszej instancji, wydał wyrok kasatoryjny.

Doszedł do przekonania, że zachodzą podstawy do wydania wyroku skazującego wobec oskarżonych M.E. i M.E., a nie jedynie możliwość jego wydania. Do powyższego wniosku Sąd odwoławczy doszedł w wyniku usunięcia stwierdzonych uchybień, tj. po prawidłowej ocenie materiału dowodowego i poczynieniu prawidłowych ustaleń faktycznych. Z tego względu, z uwagi na treść art. 454 § 1 k.p.k., uchylił wyrok i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania (s. 9 uzasadnienia SO). Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy obie skargi oddalił, a nadto obciążył oskarżonych kosztami postępowania skargowego w częściach na nich przypadających.

WB[ał]. ‎