Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KS 45/24 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal judge exclusion request based on nomination issues under specific Supreme Court Act provisions.

Numero d'incarto III KS 45/24
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland dismissed the defense's request to exclude Judge Adam Rocha from the case due to alleged irregularities in his nomination process. The court determined that the specific circumstances regarding the judge's appointment fall under the exclusive jurisdiction of the Supreme Court Act rather than the general Code of Criminal Procedure. Consequently, the court ruled that applying the general exclusion rule would improperly bypass the specialized procedures and absolute prohibitions established for Supreme Court judges.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 41 § 1 k.p.k.; Art. 29 § 5 uSN: The general provision for judge exclusion in the Code of Criminal Procedure does not apply to situations covered by the specific provisions of the Supreme Court Act regarding nomination circumstances, as the latter establishes exclusive procedures and absolute prohibitions.

Parole chiave

Generato dall'IA
judge exclusion Supreme Court Act nomination irregularities nemo iudex procedural inadmissibility independence standard specialized procedure sospensione del procedimento

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 41 § 1 k.p.k.
Z treści powołanego przez wnioskującego art. 41 § 1 k.p.k. wynika natomiast, że sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w danej sprawie.
Art. 29 § 5 of the Act on the Supreme Court
Na podstawie art. 29 § 5 ustawy z 8 grudnia 2017 r.
Art. 29 § 4 of the Act on the Supreme Court
Na podstawie art. 29 § 5 ustawy z 8 grudnia 2017 r.
art. 271 § 3 k.k
i in., oskarżonych o czyny z art. 271 § 3 k.k.
art. 41 § 1 k.p.k
Argumentacja przytoczona we wniosku sprowadzała się do twierdzenia, że zachodzi podstawa z art. 41 § 1 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III KS 45/24 POSTANOWIENIE Dnia 26 lutego 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Igor Zgoliński w sprawie M. R. i in., oskarżonych o czyny z art. 271 § 3 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 lutego 2024 r., wniosku obrońcy oskarżonych w przedmiocie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego Adama Rocha na podstawie art. 41a k.p.k. p o s t a n o w i ł pozostawić wniosek bez rozpoznania.

UZASADNIENIE

Obrońca oskarżonych złożył wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie III KS 45/24 między innymi sędziego Sądu Najwyższego Adama Rocha. Argumentacja przytoczona we wniosku sprowadzała się do twierdzenia, że zachodzi podstawa z art. 41 § 1 k.p.k. do wyłączenia wyżej wymienionego sędziego od rozpoznania skargi na wyrok kasatoryjny, gdyż podniesiony został w niej między innymi zarzut nienależytej obsady sądu II instancji, ze względu na wadliwość procesu nominacji z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, zaś proces nominacyjny sędziego Adama Rocha przebiegał w analogiczny sposób, co wskazanych w skardze sędziów Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek należało uznać za niedopuszczalny, co skutkowało pozostawieniem go bez rozpoznania. Na wstępie nadmienić należy, że w uwarunkowaniach niniejszej sprawy nie można mówić o zmaterializowaniu się zasady „nemo iudex in causa sua” oraz, że w przypadku orzekania przez sędziego Adama Rocha doszłoby do jej złamania. Sędzia w takich okolicznościach nie orzeka wszak „we własnej sprawie”, gdyż okoliczności „jego sprawy” nie stanowią przedmiotu postępowania, a wydane przez niego orzeczenie w żaden sposób nie będzie miało wpływu na sferę jego własnych uprawnień bądź obowiązków prawnych.

Z treści powołanego przez wnioskującego art. 41 § 1 k.p.k. wynika natomiast, że sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w danej sprawie. Na podstawie art. 29 § 5 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. 2021, poz. 1904), wprowadzonego nowelizacją z 9 czerwca 2022 r. (Dz. U. poz. 1259) ustawodawca dopuścił możliwość badania spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego lub sędziego delegowanego do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i postępowania po powołaniu - na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 7 (strony postępowania w przedmiocie rozpoznania środka zaskarżenia), jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy.

Przepis ten ustanawia szczególne postępowanie w zakresie badania spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności, którego zakres przedmiotowy jest węższy od przewidzianego w art. 41 § 1 k.p.k. Limitują go wskazane w przepisie kryteria, a więc między innymi te, o których mowa we wniosku - odnoszące się do okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego. Zgodzić się trzeba z poglądem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 14 października 2022 r., sygn. KRI 22/22 i z dnia 28 października 2022 r., sygn.

II KK 375/22, że porównanie obu powyższych regulacji prowadzi do wniosku, iż art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym stanowi lex specialis względem art. 41 § 1 k.p.k. Po pierwsze dlatego, że jest przepisem o charakterze mieszanym, tj. ustrojowo-procesowym, mającym zastosowanie do sędziów Sądu Najwyższego, podczas gdy art. 41 § 1 k.p.k. ma charakter wyłącznie procesowy i odnosi się do wszystkich sędziów orzekających w postępowaniu karnym, a zatem zarówno do sędziów Sądu Najwyższego, jak i sędziów sądów powszechnych.

Po drugie dlatego, że mimo pewnego wspólnego zakresu przedmiotowego art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym (uSN) zakres mimo wszystko ogranicza. Choć obie regulacje służyć mają sądowej kontroli aspektu bezstronności sędziego, to art. 41 § 1 k.p.k. ma charakter ogólny, obejmując potencjalnie wszystkie możliwe okoliczności, podczas gdy podstawy zastosowania art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym zdefiniowane zostały za pomocą kryteriów wskazanych w przepisie. Po trzecie, w ujęciu temporalnym przepis art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym jest przepisem późniejszym względem art. 41 § 1 k.p.k., co pozwala twierdzić, że wprowadzenie go do porządku prawnego wywiera skutek derogujący art. 41 § 1 k.p.k. w tej części, w której przedmioty obu regulacji się pokrywają.

Większa ilość procesowych wymogów, a tym samym gwarancji przewidzianych w art. 29 § 5 uSN, także wspiera ten kierunek interpretacji. Zgodzić się trzeba również z poglądem, że odmienna wykładnia obu przepisów i stosowanie art. 41 § 1 k.p.k. dla sytuacji określonych w art. 29 § 5 uSN prowadziłaby do nieakceptowalnego obejścia tego przepisu, w szczególności obejścia wymogu dochowania terminu złożenia wniosku, obowiązku przytoczenia okoliczności uzasadniających żądanie i dowodów na ich poparcie, a także eliminowałaby uprawnienia procesowe sędziego, którego wniosek dotyczy (art. 29 § 15 i 22 uSN).Konsekwencją zaprezentowanej wykładni jest stwierdzenie niedopuszczalności zastosowania art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, w której z treści wniosku o wyłączenie sędziego wynika, że dotyczy on okoliczności przewidzianych w art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym, a tak właśnie jest w niniejszej sprawie.

Niedopuszczalność taka zachodzi zarówno wówczas, gdy przed złożeniem wniosku w trybie art. 41 § 1 k.p.k. toczyło się wobec określonego sędziego Sądu Najwyższego postępowanie na podstawie art. 29 § 5 – 25 ustawy o Sądzie Najwyższym, niezależnie od tego kto złożył wniosek oraz niezależnie od formy i treści decyzji kończącej to postępowanie, jak również wtedy, gdy przed złożeniem wniosku opartego na art. 41 § 1 k.p.k. nie przeprowadzono postępowania przewidzianego w ustawie o Sądzie Najwyższym. Konkludując, wniosek o wyłączenie sędziego oparto wyłącznie na okolicznościach dotyczących powołania sędziego Sądu Najwyższego Adama Rocha na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie nowelizacji z 8 grudnia 2017r.

Jest to kwestia, o której mowa w art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym, a co do której nie można uznać opcjonalnej dopuszczalności wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. Zmierzałoby to bowiem do obejścia zawartego w art. 29 § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym bezwzględnego zakazu, który nie dopuszcza możliwości podważenia orzeczenia wydanego z udziałem sędziego Sądu Najwyższego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności wyłącznie z powodu okoliczności towarzyszących powołaniu tego sędziego.

Z tych względów wniosek obrońcy, jako niedopuszczalny, Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania. [J.J.][a.ł] ‎