Supreme Court dismisses defense appeal regarding appellate court remand based on ne peius rule violation.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the defense's appeal against the Regional Court's decision to remand the case for retrial. The defense argued the appellate court violated the ne peius rule by overturning a first-instance acquittal without sufficient justification, claiming the remand was merely a dispute over evidence evaluation. The court ruled that the appellate court correctly identified the ne peius rule as a valid ground for remand under the Code of Criminal Procedure, noting that the defense's arguments did not meet the strict requirements for a cassation appeal.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 437 § 2 k.p.k.; Art. 454 § 1 k.p.k.: The appellate court may remand a case to the first instance solely when the ne peius rule prevents a conviction, provided the remand is sufficiently motivated and does not constitute a substantive error in evidence assessment.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KS 28/26 POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie M.M. oskarżonego z art. 157 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 czerwca 2026 r. skargi obrońcy oskarżonego na wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 18 marca 2026 r., sygn. akt III Ka 710/25, uchylający wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 22 maja 2025 r., sygn. akt II K 607/23 i przekazujący sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania p o s t a n o w i ł 1. oddalić skargę, 2. obciążyć oskarżonego kosztami sądowymi postępowania w przedmiocie skargi.
UZASADNIENIE
M.M. został oskarżony o to, że, w dniu 21 czerwca 2022 r., w R., przy ul. […], działając wspólnie i w porozumieniu z K.Z. spowodował u M.P. obrażenia ciała w postaci stłuczenia twarzy, lewego ramienia, powłok klatki piersiowej po stronie lewej, prawego uda, okolicy lędźwiowej oraz krwiaków lewego ramienia, które spowodowały naruszenie czynności narządu ciała trwające nie dłużej niż 7 dni, tj. o czyn z art. 157 § 2 k.k. Sąd Rejonowy w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 22 maja 2025 r., sygn. akt II K 607/23, uniewinnił M.M. od popełnienia zarzuconego mu czynu.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie, po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego, wyrokiem z dnia 18 marca 2026 r., sygn. akt III Ka 710/25, uchylił wyrok Sądu I instancji w części dotyczącej oskarżonego M.M. i sprawę w tym zakresie przekazał Sądowi Rejonowemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania. Obrońca M.M. wniósł skargę na powyższy wyrok Sądu odwoławczego. Zaskarżył go w całości i zarzucił „naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. zdanie drugie w zw. z art. 454 § 1 k.p.k., polegające na uchyleniu wyroku Sądu Rejonowego Rzeszowie Wydział II Kamy z dnia 22 maja 2025 r. w sprawie o sygn. akt II K 607/23 i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania w wyniku błędnego uznania, że takie rozstrzygnięcie jest konieczne ze względu na regułę ne peius, tj. z uwagi na zakaz wydania wyroku skazującego wobec oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji, co jest następstwem uznania przez Sąd odwoławczy, że ocena dowodów dokonana przez Sąd I instancji nie odpowiada standardom określonym w art. 7 k.p.k., podczas gdy w realiach sprawy taka przesłanka przekazania sprawy do ponownego rozpoznania nie zachodzi, gdyż argumenty Sądu odwoławczego sprowadzają się jedynie do polemiki z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji, bez sprecyzowania jakich konkretnie uchybień w świetle wiedzy i doświadczenia życiowego, a także zasad logicznego rozumowania dopuścił się Sąd I instancji w dokonanej ocenie materiału dowodowego.”Podnosząc powyższe, obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sadowi Okręgowemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
W pisemnej odpowiedzi na skargę pełnomocnik oskarżyciela prywatnego wniósł o jej oddalenia oraz o zasądzenie od oskarżonego na rzecz oskarżyciela prywatnego kosztów zastępstwa adwokackiego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 437 § 2 k.p.k. sąd odwoławczy może uchylić zaskarżone orzeczenie i przekazać je sądowi I instancji do ponownego rozpoznania tylko w jednym z trzech przypadków: zaistnienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych, konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości oraz wówczas, gdy wydanie wyroku reformatoryjnego naruszyłoby regułę ne peius, wskazaną w art. 454 § 1 k.p.k.
W niniejszej sprawie u podstaw rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w Rzeszowie legło przekonanie tego Sądu o zasadności skazania M.M. za czyn zarzucony mu prywatnym aktem oskarżenia. Sąd ad quem nie mógł jednak sam wydać orzeczenia skazującego, gdyż stała temu na przeszkodzie reguła ne peius z art. 454 § 1 k.p.k. Podstawa ta mieści się w katalogu przesłanek uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy, wymienionych w art. 437 § 2 k.p.k., a więc wydanie wyroku kasatoryjnego w niniejszej sprawie w analizowanym zakresie było dopuszczalne.
Nie oceniając prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem merytorycznym, w tym także trafności dokonanej przez Sąd drugiej instancji oceny materiału dowodowego (nie leży to bowiem w kompetencjach Sądu Najwyższego w postępowaniu w przedmiocie skargi na wyrok sądu odwoławczego - por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2021 r., V KS 3/21), należy stwierdzić, iż tak orzekając Sąd Okręgowy w Rzeszowie nie uchybił treści art. 437 § 2 k.p.k. Uchylił bowiem wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w oparciu o przesłankę z katalogu wymienionego w art. 437 § 2 k.p.k., dostatecznie motywując swoje rozstrzygnięcie.
Stąd brak było podstaw do skutecznego zaskarżenia wyroku Sądu odwoławczego w trybie art. 539a k.p.k. Uzasadniając wyrok kasatoryjny, Sąd Okręgowy wskazał, że w świetle materiału dowodowego, a zwłaszcza opinii biegłego, potwierdzającej wystąpienie u pokrzywdzonego obrażeń, które mogły powstać wskutek kilkukrotnego uderzenia przez oskarżonego ręką, istniały podstawy do skazania M.M. za zarzucony mu czyn. Skoro bowiem obrażenia, których doznał pokrzywdzony, mogły powstać w wyniku ciosów zadanych mu przez oskarżonego i K.Z., jak twierdzi pokrzywdzony, wspiera to i czyni wiarygodną przedstawianą przez niego, a sprzeczną z wyjaśnieniami oskarżonego, wersję zdarzenia.
Tym samym, zdaniem Sądu odwoławczego, całokształt okoliczności sprawy wskazuje na fakt, że oskarżony został niesłusznie uniewinniony. Z uwagi na treść art. 454 § 1 k.p.k., konieczne było w tej sytuacji uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia przedmiotowej skargi, Sąd Najwyższy postanowił ją oddalić, o kosztach postępowania orzekając na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. [WB][r.g.]