Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KS 24/22 Generato dall'IA

Supreme Court dismissed appeals against acquittal, upholding lower court's independent fact-finding authority under criminal procedure law.

Numero d'incarto III KS 24/22
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the defense appeals filed against a regional court's decision to acquit two defendants and remand the case for retrial. The defendants argued that the appellate court improperly interfered with the trial court's freedom of judgment regarding the facts and evidence. The court rejected these claims, affirming that the appellate court must present its own clear reasoning and factual findings rather than merely suggesting hypotheses, thereby validating the remand order.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 539a § 3 k.p.k.; Art. 442 § 3 k.p.k.; The appellate court in criminal proceedings is obligated to present its own reasoned opinions and factual findings when reviewing a case, rather than merely suggesting hypotheses, and its instructions to the retrial court cannot dictate the specific evaluation of individual evidence.

Parole chiave

Generato dall'IA
criminal appeal procedure freedom of judgment appellate review standards remand for retrial factual findings authority independent evaluation procedural violation porto abusivo di armi

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 539a § 1 k.p.k.
skarg obrońców oskarżonych w trybie art. 539a § 1 k.p.k. od wyroku Sądu Okręgowego w K.z dnia 8 grudnia 2021 r., sygn.
art. 539a § 3 k.p.k.
Zgodnie z art. 539a § 3 k.p.k. skarga od wyroku sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania – może być wniesiona wyłącznie z powodu naruszenia art.
art. 442 § 3 k.p.k.
z art. 442 § 3 k.p.k. w zw.
art. 437 § 2 k.p.k.
W tej sytuacji bezzasadne są zarzuty obrazy art. 437 § 2 k.p.k., albowiem w uzasadnieniu orzeczenia sądu odwoławczego wyraźnie została wskazana i wykazana podstawa wydania wyroku kasatoryjnego z dyspozycją przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
art. 439 § 1 k.p.k.
podstawa z art. 439 § 1 k.p.k. lub art.
art. 8 § 1 k.p.k.
Nawet gdyby doszło do przedstawienia w uzasadnieniu wyroku sądu ad quem zawoalowanych przekonań, czy sugestii wprost odnoszących się do winy oskarżonych, nie są one wiążące dla sądu, któremu przekazano sprawę do ponownego rozpoznania (art. 8 § 1 k.p.k.).
art. 632 pkt 2 k.p.k.
11 § 2 k.k., a na zasadzie art. 632 pkt 2 k.p.k. kosztami postępowania w tym zakresie obciążył Skarb Państwa;2.w pkt II uznał oskarżonego R.
art. 69 § 1 i 2 k.k.
11 § 3 k.k., wymierzył mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności;4.w pkt IV, na mocy art. 69 § 1 i 2 k.k. i art.
art. 70 § 1 k.k.
i art. 70 § 1 k.k., wykonanie kar pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonym R.
art. 72 § 1 pkt 1 k.k.
na okresy prób po 2 lata;5.w pkt V, na mocy art. 72 § 1 pkt 1 k.k., zobowiązał oskarżonych R.
art. 11 § 3 k.k.
przy zastosowaniu art. 11 § 3 k.k., wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;3.w pkt III uznał oskarżonego M.
art. 263 § 2 k.k.
(K.) oskarżonego z art. 263 § 2 k.k. i in., 2.
art. 263 § 3 k.k.
M.A (A.) oskarżonego z art. 263 § 3 k.k. i in.
art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.
z art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. uniewinnił oskarżonego R.
art. 414 § 1 k.p.k.
akt II K (…):1.w pkt I, na zasadzie art. 414 § 1 k.p.k. w zw.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie SN z 26.04.2021 r., V KS 12/21
postanowienie SN z 26.04.2021 r., V KS 12/21, LEX nr 3245504).
postanowienie SN z dnia 28 października 2020 r., V KS 25/20
postanowienie SN z dnia 28 października 2020 r., V KS 25/20).Konkludując, stwierdzić należy, że Sąd Okręgowy w K.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III KS 24/22 POSTANOWIENIE Dnia 20 maja 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk w sprawie:

1. R.K. (K.) oskarżonego z art. 263 § 2 k.k. i in., 2. M.A (A.) oskarżonego z art. 263 § 3 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 maja 2022 r. skarg obrońców oskarżonych w trybie art. 539a § 1 k.p.k. od wyroku Sądu Okręgowego w K.z dnia 8 grudnia 2021 r., sygn. akt IV Ka (…)uchylającego pkt I wyroku Sądu Rejonowego w M.z dnia 8 lutego 2021 r., sygn. akt II K (…) i przekazującego w tym zakresie sprawę do ponownego rozpoznania p o s t a n o w i ł:

1. oddalić skargi;

2. obciążyć R. K. i M. A. kosztami postępowania skargowego w częściach na nich przypadających.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy M. wyrokiem z dnia 8 lutego 2021 r., sygn. akt II K (…):1.w pkt I, na zasadzie art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. uniewinnił oskarżonego R. K. od popełnienia czynów zarzucanych mu w pkt I, III i IV aktu oskarżenia, tj. od dwóch występków z art. 263 § 2 k.k. i art. 53 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1995 roku Prawo łowieckie w zw. z art. 11 § 2 k.k., a także od występku z art. 263 § 2 k.k. i art. 278 § 1 k.k. i art. 53 pkt 4 i 6 ustawy z dnia 13 października 1995 roku Prawo łowieckie w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz oskarżonego M.

A. od popełnienia czynów zarzucanych mu w pkt V, VII i VIII aktu oskarżenia, tj. od dwóch występków z art. 263 § 3 k.k. i art. 18 § 2 k.k. zw. z art. 53 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1995 roku Prawo łowieckie i art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 53 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1995 roku Prawo łowieckie w zw. z art. 11 § 2 k.k., a także od występku z art. 263 § 3 k.k. i art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k. i art. 53 pkt 4 i 6 ustawy z dnia 13 października 1995 roku Prawo łowieckie i art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k. i art. 53 pkt 4 i 6 ustawy z dnia 13 października 1995 roku Prawo łowieckie w zw. z art. 11 § 2 k.k., a na zasadzie art. 632 pkt 2 k.p.k. kosztami postępowania w tym zakresie obciążył Skarb Państwa;2.w pkt II uznał oskarżonego R.

K. za winnego popełnienia występku z art. 263 § 2 k.k. i art. 53 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1995 roku Prawo Łowieckie w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to, na mocy art. 263 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 3 k.k., wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;3.w pkt III uznał oskarżonego M. A. za winnego popełnienia występku z art. 263 § 3 k.k. i art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 53 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1995 roku Prawo Łowieckie w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to, na mocy art. 263 § 3 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 3 k.k., wymierzył mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności;4.w pkt IV, na mocy art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 k.k., wykonanie kar pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonym R.

K. i M. A. na okresy prób po 2 lata;5.w pkt V, na mocy art. 72 § 1 pkt 1 k.k., zobowiązał oskarżonych R. K. i M. A. do pisemnego informowania Sądu Rejonowego w M. o przebiegu okresu próby raz na 3 miesiące;6.w pkt VI, na mocy art. 71 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 33 § 1 i 3 k.k., wymierzył oskarżonemu R. K. karę 100 stawek dziennych grzywny, a oskarżonemu M. A. karę 50 stawek dziennych grzywny, określając wobec obu oskarżonych wysokość stawki dziennej na kwotę 20 złotych;7.w pkt VII zaliczył oskarżonym R. K. i M. A. na poczet kar grzywny okresy ich rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie;8.w pkt VIII orzekł o kosztach procesu.

Sąd Okręgowy w K. – po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych oraz prokuratora – wyrokiem z dnia 8 grudnia 2021 r., sygn. akt IV Ka (…):1.„zaskarżony wyrok zmienił w ten sposób, że:1.w punkcie III w odniesieniu do oskarżonego M. A. dodatkowo w opisie czynu przyjął, że oskarżony M. A. nakłaniał R. K. do popełnienia czynu zabronionego polegającego na polowaniu oraz do kwalifikacji prawnej przypisanego mu w tym punkcie czynu dodał art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 53 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie;2.uchylił punkt I i sprawę w tym zakresie przekazał Sądowi Rejonowemu w M. do ponownego rozpoznania”;3.w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy;4.orzekł o kosztach procesu w postępowaniu odwoławczym.

Od ww. wyroku Sądu Okręgowego, w części uchylającej orzeczenie sądu pierwszej instancji, obrońcy oskarżonych wnieśli skargi w trybie art. 539a § 1 k.p.k.Obrońca R. K. zarzucił: 1.naruszenie art. 437 § 1 i § 2 k.p.k. w zw. z art. 413 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez brak określenia podstawy prawnej uchylenia zaskarżonego wyroku do ponownego rozpoznania, tj. brak wskazania czy zachodzi potrzeba przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, w części (i jakiej), czy też zachodzi podstawa uchylenia z art. 454 k.p.k.;2.naruszenie art. 437 § 1 i § 2 k.p.k. w zw. z art. 442 § 3 k.p.k. poprzez wydanie wyroku uchylającego wyrok sądu I instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania bez określenia zapatrywania prawnego, wskazań co do dalszego postępowania przed sądem I instancji, a zatem bez określenia czynności, jakie powinien przeprowadzić sąd a quo, dowodów, jakie powinien ponownie przeprowadzić lub ocenić oraz okoliczności, które winny zostać dodatkowo ustalone w toku ponownego rozpoznania.Podnosząc powyższe, obrońca wniósł uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w K. w zakresie jego pkt I ppkt 2 i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Prokurator w pisemnej odpowiedzi na stanowisko obrońcy R. K., wniósł o oddalenie skargi. Obrońca M. A. zarzucił naruszenie: 1.art. 437 § 1 i § 2 zd.2 k.p.k. w zw. z art. 413 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez zaniechanie określenia na kanwie zaskarżonego wyroku podstawy prawnej uchylenia wyroku sądu I instancji do ponownego rozpoznania oraz uzasadnienia tejże ewentualnej podstawy, a mianowicie brak wskazania, że zaistniała którakolwiek przesłanka z katalogu zamkniętych podstaw do wydania tego typu rozstrzygnięcia, tj. podstawa z art. 439 § 1 k.p.k. lub art. 454 k.p.k. lub konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości;2. art. 437 § 1 i § 2 zd.2 k.p.k. w zw. z art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 8 § 1 k.p.k. poprzez wydanie wyroku uchylającego wyrok sądu I instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania bez jednoczesnego określenia przez sąd ad quem zapatrywania prawnego, wskazań co do dalszego postępowania przed sądem I instancji, a zatem bez określenia czynności, jakie powinien przeprowadzić sąd a quo, dowodów, jakie powinien ponownie przeprowadzić lub ocenić oraz okoliczności, które winny zostać dodatkowo ustalone w toku ponownego rozpoznania, w miejsce czego sąd II instancji poprzestał jedynie na krytycznej ocenie oceny dowodów powziętej przez sąd a quo, w sytuacji gdy wskazania sądu odwoławczego nie mogą dotyczyć sposobu oceny poszczególnych dowodów przez sąd I instancji, co w konsekwencji podaje w wątpliwość dalsze prowadzenie przedmiotowego postępowania przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.Zarzucając powyższe, obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w K. w pkt I ppkt 2 i konsekwencji przekazanie sprawy sądowi II instancji do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Skargi obrońców nie są zasadne.

Zgodnie z art. 539a § 3 k.p.k. skarga od wyroku sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania – może być wniesiona wyłącznie z powodu naruszenia art. 437 k.p.k. lub z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. Rozpoznanie skargi ogranicza się zatem do zbadania czy zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 k.p.k., albo czy sąd odwoławczy uchylił wyrok mimo braku formalnych przeszkód – określonych w art. 454 k.p.k. – do wydania wyroku zmieniającego, albo czy jest konieczne przeprowadzenie w całości przewodu sądowego, jak też czy zasadnie stwierdził, iż w sprawie zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza (art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k.).

Postępowanie zainicjowane skargą wniesioną w trybie art. 539a § 1 k.p.k. służy zatem kontroli zaistnienia podstaw do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Przedmiotem tego postępowania nie jest natomiast merytoryczne badanie prawidłowości przeprowadzonej kontroli odwoławczej w aspekcie uchybień zarzucanych w apelacji, jak również zasadności uchybień stwierdzonych przez sąd odwoławczy. Stanowisko to potwierdzone zostało w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego – Izby Karnej z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt I KZP 13/17.Wbrew stanowisku obrońców, z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – mimo błędów popełnionych przy wypełnieniu formularza UK 2 – wprost wynika, że podstawą uchylenia orzeczenia sądu I instancji była druga z przesłanek określonych w art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k., a zatem związana z zawartością normatywną przepisu art. 454 § 1 k.p.k., w którym zdefiniowano tzw. reguły ne peius.

Zadaniem sądu ad quem było więc wykazanie, że gdyby nie doszło do zaistnienia stwierdzonego uchybienia (uchybień), to mogłoby zapaść orzeczenie o winie, ale jego wydanie – wobec obowiązującej zasady ne peius – nie było dopuszczalne w instancji odwoławczej. Wypełniając to zadanie Sąd Okręgowy w K. wskazał, jakie błędy popełnił sąd a quo przy ocenie dowodów. Uchybienia te sprowadzały się do braku dokonania kompleksowej oceny całokształtu materiału dowodowego. Efektem kontroli odwoławczej było stwierdzenie wadliwości stanowiska Sądu Rejonowego w zakresie prawnokarnej oceny zachowań oskarżonych R.

K. oraz M. A.. Sąd odwoławczy diagnozując uchybienia zaistniałe w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, dokonał własnej oceny zebranego materiału dowodowego i doszedł do przekonania, że uwolnienie ww. oskarżonych od odpowiedzialności karnej w zakresie określonym w pkt I wyroku sądu a quo, nie było zasadne. Z wywodu sądu ad quem wynika, że w tej części istnieją podstawy do wydania wyroku skazującego, jednak reguła określona w art. 454 § 1 k.p.k. nie pozwalała mu na zmianę zaskarżonego apelacją prokuratora rozstrzygnięcia w kierunku skazania oskarżonych.

Poczynione przez sąd ad quem zapatrywania prawne i wskazania sądu odwoławczego co do dalszego postępowania koncertowały się – ogólnie rzecz ujmując – na zaakcentowaniu stanowiska o konieczności kompleksowej oceny całokształtu materiału dowodowego. W tej sytuacji bezzasadne są zarzuty obrazy art. 437 § 2 k.p.k., albowiem w uzasadnieniu orzeczenia sądu odwoławczego wyraźnie została wskazana i wykazana podstawa wydania wyroku kasatoryjnego z dyspozycją przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Samo zaś wadliwe wypełnienie formularza uzasadnienia orzeczenia sądu odwoławczego, polegające na nieuzupełnieniu odpowiednich rubryk, nie może prowadzić do konkluzji o naruszeniu art. 437 § 2 k.p.k.

Wszelkie uwagi obrońców w tym przedmiocie wraz z zarzutami naruszenia art. 413 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., pozostają poza uprawnieniami kontrolnymi Sądu Najwyższego w trybie art. 539a k.p.k. Również prawidłowość formułowania przez sąd odwoławczy zapatrywań prawnych i wskazań co do dalszego postępowania, w tym także w aspekcie samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego, nie stanowi przedmiotu kontroli Sądu Najwyższego w trybie skargowym. W przepisie art. 539a § 3 k.p.k. nie zawarto bowiem odesłania do art. 442 § 3 k.p.k. (zob. postanowienie SN z 26.04.2021 r., V KS 12/21, LEX nr 3245504).

Za całkowicie bezzasadne uznać natomiast należy te wypowiedzi skarżących, które dotyczą rzekomo nieuprawnionej ingerencji sądu drugiej instancji w swobodę orzeczniczą sądu meriti. W orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie wskazywano, że obowiązujący model procesu karnego nie wyklucza możliwości weryfikacji przez sąd odwoławczy sposobu dokonywania ocen i ustaleń sądu I instancji, ale wprost obliguje do zaprezentowania własnych rozważań w sytuacji podniesienia w apelacji zarzutu obrazy art. 7 k.p.k., a nawet własnych ustaleń faktycznych.

Oceny sądu odwoławczego wcale nie muszą przybierać formy hipotez, czy sugestii. Gdy uprawnia do tego stan sprawy, powinny być klarowne, jednoznaczne, a nawet cechować się stanowczością. Nawet gdyby doszło do przedstawienia w uzasadnieniu wyroku sądu ad quem zawoalowanych przekonań, czy sugestii wprost odnoszących się do winy oskarżonych, nie są one wiążące dla sądu, któremu przekazano sprawę do ponownego rozpoznania (art. 8 § 1 k.p.k.). Sąd a quo obowiązany jest natomiast kierować się zapatrywaniami prawnymi i wskazaniami sądu odwoławczego co do dalszego postępowania, które to z kolei mogą dotyczyć wyłącznie dowodów i innych czynności, które powinny być przeprowadzone, lub okoliczności, które należy wyjaśnić (art. 442 § 3 zdanie 1 i 2 k.p.k.).

Wykluczone jest, by wskazania sądu odwoławczego dotyczyły sposobu oceny poszczególnych dowodów (art. 442 § 3 zdanie trzecie k.p.k.). Ciężar dostosowania się do tychże wskazań spoczywa w pierwszej kolejności na sądzie, któremu przekazano sprawę, zaś naruszenie powinności w tym zakresie stanowi względną przyczynę odwoławczą – obrazę przepisów postępowania, to jest art. 442 § 3 k.p.k. (zob. postanowienie SN z dnia 28 października 2020 r., V KS 25/20).Konkludując, stwierdzić należy, że Sąd Okręgowy w K. należycie wykazał podstawy do uchylenia zaskarżonego na niekorzyść R.

K. i M. A. wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy nie stwierdził, aby w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. W sprawie nie odnotowano też zaistnienia okoliczności wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. Wadliwa redakcja wyroku sądu odwoławczego, która polega na zamieszczeniu rozstrzygnięcia kasatoryjnego w punkcie dotyczącym zmiany orzeczenia kontrolowanego przez sąd odwoławczy, nie stanowiła uchybienia, które w świetle przepisu art. 539a § 3 k.p.k. obligowałoby do uchylenia zaskarżonego orzeczenia.

Sąd Najwyższy nie znalazł też podstaw do zastosowania instytucji przewidzianej w art. 97 ustawy o Sądzie Najwyższym, która – co należy podkreślić – jest prerogatywą sądu i nie powinna być przedmiotem wniosków składanych przez uczestników postępowania.Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.