Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KS 21/25 Generato dall'IA

Supreme Court excludes judge from case due to flawed appointment process violating impartiality standards.

Numero d'incarto III KS 21/25
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court granted the defense's request to exclude Judge Ryszard Witkowski from the case. The defense argued that the judge's appointment to the disciplinary chamber was flawed due to a compromised selection process, creating an appearance of bias. The court agreed, ruling that such a nomination procedure inherently violates the requirement for a properly constituted court under Article 439 of the Code of Criminal Procedure.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 41 § 1 k.p.k.; Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.: A judge appointed to a special chamber via a flawed selection process by a compromised Judicial Council constitutes an improper court composition, warranting exclusion regardless of the specific case facts.

Parole chiave

Generato dall'IA
improper court composition flawed judicial appointment impartiality standard Judicial Council procedure exclusion of judge special chamber bias Article 439 k.p.k. ricusazione di pubblici ministeri

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 41 § 1 k.p.k.
, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 maja 2025 r., wniosku obrońcy oskarżonego o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw.
art. 42 § 1 i 4 k.p.k.
z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. p o s t a n o w ił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Ryszarda Witkowskiego od udziału w sprawie o sygn.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Ma rację jego autor, że udział sędziego Ryszarda Witkowskiego w składzie orzekającym Sądu Najwyższego skutkowałby nienależytą obsadą tego Sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
art. 41 § 1 k.p.k
, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 maja 2025 r., wniosku obrońcy oskarżonego o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k
Ma rację jego autor, że udział sędziego Ryszarda Witkowskiego w składzie orzekającym Sądu Najwyższego skutkowałby nienależytą obsadą tego Sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
wyrok TSUE z dnia 15 lipca 2021 r., C-791/19
postanowienie SN z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA 1-4110-1/20
uchwała SN z dnia 5 kwietnia 2022 r., III PZP 1/22
uchwała SN z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22
postanowienie SN z dnia 25 marca 2024 r., IV KK 566/24
II KK 206/21
Supreme Court dismisses request to suspend sentence execution due to lack of irreparable harm from procedural irregularity.
III KK 339/22
Supreme Court recuses itself from a case due to a judge's prior involvement with the accused.
IV KK 566/24
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III KS 21/25 POSTANOWIENIE Dnia 20 maja 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie M. O. , po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 maja 2025 r., wniosku obrońcy oskarżonego o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. p o s t a n o w ił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Ryszarda Witkowskiego od udziału w sprawie o sygn. akt III KS 21/25.

UZASADNIENIE

Do Sądu Najwyższego wpłynęła wniesiona przez obrońcę oskarżonego M. O. skarga na wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 12 listopada 2024 r. wydany w sprawie IV Ka 1000/24, uchylający wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt II K 130/21 i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania.Zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Karnej sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt III KS 21/25 i przydzielona sędziemu SN Ryszardowi Witkowskiemu. Spotkało się to z reakcją obrońcy oskarżonego, który powołując się na art. 41 § 1 k.p.k. pismem datowanym 17 kwietnia 2025 r. wystąpił o „wyłączenie sędziego Ryszarda Witowskiego od udziału w niniejszej sprawie”.

W uzasadnieniu powołał się na fakt orzekania przez tego sędziego w nieistniejącej już Izbie Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego i stwierdzenia przez TSUE wyrokiem z dnia 15 lipca 2021 r. w sprawie C-791/19, że nie mogła ona być uznana za niezależny i bezstronny sąd. Autor wystąpienia wskazał też, przytaczając fragment orzeczenia, że „Sąd Najwyższy wydał Postanowienie z dnia 19 października 2022 r., na mocy którego sędzia SN Ryszard Witkowski został na mocy art. 41 § 1 k.p.k. wyłączony od rozpoznawania sprawy kasacyjnej pod sygn.

II KK 206/21”. Podkreślił, że „wada nominacyjna, wynikająca z udziału w procesie powołania na urząd sędziego wadliwie ukształtowanej KRS, odgrywa szczególne znaczenie w przypadku sędziów Sądu Najwyższego - do których grona przystąpił, dzięki tej procedurze, sędzia Ryszard Witkowski” i prowadzi do nienależytej obsady sadu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Dodatkowo obrońca zwrócił uwagę, że „niniejsza sprawa ma silne konotacje polityczne”, bowiem oskarżony przez wiele lat był Burmistrzem M., a reprezentant Gminy M., powiązany z określonym ugrupowaniem politycznym, „dążył do zdyskredytowania swojego przeciwnika w wyborach na burmistrza M.”.

Obecnie oskarżony jest działaczem ugrupowania politycznego odległego od ugrupowania politycznego, z którym związany jest reprezentant Gminy M., a którego, według obrońcy, „reformy i poparcie (rekomendacja) umożliwiły uzyskanie nominacji pana sędziego Ryszarda Witkowskiego do Izby Dyscyplinarnej SN”.Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Ma rację jego autor, że udział sędziego Ryszarda Witkowskiego w składzie orzekającym Sądu Najwyższego skutkowałby nienależytą obsadą tego Sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Niezależnie od faktu, że postępowanie konkursowe prowadzone przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3), w którym wziął udział sędzia Ryszard Witkowski, było nacelowane na obsadzenie wtedy powołanej Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, w istocie tworu o cechach sądu specjalnego, luźno powiązanego z Sądem Najwyższym, trzeba mieć na uwadze mającą moc zasady prawnej i zachowującej aktualność niezależnie od wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r., U 2/20 (zob. judykaty Sądu Najwyższego: uchwała z dnia 5 kwietnia 2022 r., III PZP 1/22; uchwała składu 7 sędziów z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 i szereg innych) uchwałę składu połączonych Izb:

Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA 1-4110-1/20. W pkt 1. stwierdza ona, że „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (...) zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3)”.

Wypada zatem uznać za niepozbawione racji staranie obrońcy osoby, której dotyczy skarga, gdy zabiega o takie ukształtowanie składu Sądu Najwyższego, by wydane w sprawie orzeczenie nie było dotknięte uchybieniem o randze bezwzględnej przyczyny odwoławczej.Sąd Najwyższy niejednokrotnie wyrażał pogląd, iż w sytuacji zaistnienia ryzyka nieprawidłowej obsady sądu uzasadnione jest zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego (zob. np. postanowienia: z dnia 8 czerwca 2022 r., V KO 43/22; z dnia 23 czerwca 2022 r., II KO 48/22; z dnia 28 lipca 2022 r., V KO 69/22; z dnia 25 listopada 2021 r., I CSKP 524/21; z dnia 16 września 2022 r., III KK 339/22), jak też, że wyłączenie sędziego powinno nastąpić nie tylko wtedy, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, iż mogłaby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności w danej sprawie, ale również wówczas, gdy orzekanie w sprawie przez tego sędziego mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i uznania, że skład orzekający z udziałem sędziego nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (np. postanowienie z dnia 25 marca 2024 r., IV KK 566/24).Przytoczone okoliczności były wystarczające dla rozpoznania przedmiotowego wniosku, zatem zbędne było badanie, czy charakter sprawy jest istotnym czynnikiem również przemawiającym za wyłączeniem od udziału w niej sędziego Ryszarda Witkowskiego.Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie. [J.J.][a.ł] ‎