Supreme Court dismisses defense appeal against acquittal, ruling appellate court correctly applied ne peius rule.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the defense's appeal against the Regional Court's decision to vacate the first-instance acquittal. The defense argued the appellate court erred in concluding that new evidence would warrant a conviction, violating procedural rules. The court held that the appellate court correctly applied the ne peius rule, finding the first-instance evidence insufficient for a conviction without violating the principle of non-retroactivity.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k.; The appellate court may vacate an acquittal if it is convinced that the evidence warrants a conviction, provided this does not violate the ne peius principle.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KS 18/24 POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie K. W. oskarżonego z art. 279 § 1 k.k. i.in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 marca 2024 r. skargi obrońcy oskarżonego na wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 28 grudnia 2023 r., sygn. akt IV Ka 1900/22, uchylający wyrok Sądu Rejonowego Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 20 września 2022 r., sygn. akt V K 413/21 i przekazujący sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania p o s t a n o w i ł 1. oddalić skargę, 2. obciążyć oskarżonego kosztami sądowymi postępowania w przedmiocie skargi.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 28 grudnia 2023 r., sygn. akt IV Ka 1900/22, Sąd Okręgowy w Szczecinie, po rozpoznaniu apelacji prokuratora, uchylił wyrok Sądu Rejonowego Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 20 września 2022 r., sygn. akt V K 413/21, którym K. W. został uniewinniony od popełnienia zarzucanych mu aktem oskarżenia przestępstw z art. 279 § 1 k.k. i in. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Od tego wyroku skargę w trybie art. 539a § 1 k.p.k. wniósł obrońca oskarżonego, który zaskarżył go w całości i na podstawie art. 539f w zw. z art. 526 § 1 k.p.k. zarzucił:1.naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k., poprzez nieuzasadnione przyjęcie przez Sąd II instancji, że zachodzą przesłanki do uchylenia wyroku Sądu I instancji w związku z obowiązywaniem zakazu wydania wyroku skazującego względem oskarżonego uniewinnionego przez Sąd I instancji, podczas gdy w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego uchylenie wyroku na podstawie art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k. wymaga istnienia uzasadnionego przekonania, że wyeliminowanie braków w postępowaniu dowodowym będzie skutkować wydaniem wyroku skazującego, podczas gdy z treści uzasadnienia wyroku Sądu II instancji nie można powyższego stanowiska wywnioskować,2.naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k., poprzez błędne przyjęcie przez Sąd II instancji, że koniecznym jest przeprowadzenie w całości, ponownie postępowania dowodowego w sprawie, w związku z przesłanką negatywną wydania wyroku skazującego wynikającą z art. 454 § 1 k.p.k., podczas gdy z zapatrywań Sądu II instancji oraz treści uzasadnienia nie wynika, aby następowała konieczność przeprowadzenia całego przewodu sądowego od początku, a dodatkowo w uzasadnieniu też tylko lakonicznie Sąd II instancji wskazał na wadliwą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego w sposób nieodpowiadający dyrektywom zawartym w art. 7 k.p.k., podczas gdy prawidłowo sporządzone uzasadnienie wymagałoby przedstawienia argumentów przejawiających za wadliwą oceną materiału dowodowego dokonaną przez Sąd I instancji.
W konkluzji skargi wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Prokurator w pisemnej odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja skargi na wyrok sądu odwoławczego została wprowadzona w celu ograniczenia liczby wyroków kasatoryjnych do tych sytuacji, w których przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi meriti jest niezbędne dla realizacji celów postępowania karnego. Zgodnie z treścią art. 437 § 2 k.p.k., sąd odwoławczy może uchylić orzeczenie i przekazać je sądowi I instancji do ponownego rozpoznania tylko w jednym z trzech przypadków: zaistnienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych, konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości oraz wówczas, gdy wydanie wyroku reformatoryjnego naruszyłoby regułę ne peius, wskazaną w art. 454 § 1 k.p.k.
Zadaniem Sądu Najwyższego, rozpoznającego skargę, zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt I KZP 13/17, jest skontrolowanie, czy zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 k.p.k., albo czy sąd odwoławczy uchylił wyrok mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 k.p.k. do wydania wyroku zmieniającego oraz czy jest konieczne przeprowadzenie w całości przewodu sądowego (art. 437 § 2 in fine k.p.k.). Zakres kontroli dokonywanej przez Sąd Najwyższy w tym postępowaniu ogranicza się zatem do zbadania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje podstawę do wydania orzeczenia kasatoryjnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2020 r., I KS 9/20).
Sąd Najwyższy abstrahuje przy tym od zasadności wydania orzeczenia kasatoryjnego w oparciu o wskazaną w ustawie przesłankę i nie ocenia prawidłowości rozpoznania zarzutów apelacyjnych przez Sąd drugiej instancji. Nie jest bowiem uprawniony, na podstawie przepisu art. 539a § 1 k.p.k., do oceny materiału dowodowego przedstawionego w sprawie; rozpoznanie sprawy w tym zakresie należy do sądów powszechnych. Interwencja Sądu Najwyższego w ten zakres orzekania stanowiłaby naruszenie ich kompetencji do rozpoznania sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2021 r., V KS 3/21).
W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w Szczecinie motywowane było przekonaniem tego Sądu o konieczności skazania K. W. za zarzucone mu przestępstwa. Sąd ad quem nie mógł sam wydać orzeczenia skazującego, gdyż stała temu na przeszkodzie reguła ne peius z art. 454 § 1 k.p.k. Podstawa ta mieści się w katalogu przesłanek uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy, wymienionych w art. 437 § 2 k.p.k., a więc wydanie wyroku kasatoryjnego w niniejszej sprawie w analizowanym zakresie było dopuszczalne. Nie oceniając prawidłowości zaskarżonego orzeczenia pod względem merytorycznym, gdyż nie leży to w kompetencji Sądu Najwyższego w postępowaniu w przedmiocie skargi na wyrok sądu odwoławczego (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2021 r., V KS 3/21), należy stwierdzić, iż tak orzekając Sąd Okręgowy w Szczecinie nie uchybił treści art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k.
Sąd ten uchylił wyrok Sądu I instancji nie dlatego, że zachodziła konieczność przeprowadzenia w ponownym postępowaniu przewodu sądowego w całości, jak twierdzi obrońca, lecz w związku z powziętym przekonaniem, że dotychczas zgromadzony materiał dowodowy uzasadnia wydanie względem oskarżonego orzeczenia skazującego, czego sam nie mógł uczynić z uwagi na zakaz z art. 454 § 1 k.p.k. Jak już wcześniej wskazano, przesłanka ta mieści się w katalogu określonym w art. 437 § 2 k.p.k., stąd brak było podstaw do skutecznego zaskarżenia wyroku Sądu odwoławczego w trybie art. 539a k.p.k.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia przedmiotowej skargi, Sąd Najwyższy postanowił ją oddalić, o kosztach postępowania orzekając na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. [PGW][ał]