Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KRS 15/16 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses judge's appeal, ruling KRS correctly forwarded request to Minister for retirement transfer.

Numero d'incarto III KRS 15/16
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the judge's appeal against the Supreme Council's decision to forward his retirement transfer request to the Minister of Justice. The court found that the judge lacked standing to file the request directly under Article 71 § 3 of the Act on the Organization of Common Courts, as only the Minister holds this authority. Consequently, the Council acted correctly by transferring the matter to the Minister rather than adjudicating it itself.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 71 § 3 u.s.p.; Art. 73 § 1, § 2 u.s.p.; Art. 44 ust. 1, ust. 3 ustawy o KRS: The Supreme Council must forward a judge's request for retirement transfer to the Minister of Justice if the judge lacks active standing, as the Minister is the sole competent authority to initiate such transfers.

Parole chiave

Generato dall'IA
standing to sue retirement transfer Supreme Council Minister of Justice judicial organization active standing competence distribution

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 71 § 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Krajowa Rada Sądownictwa uchwałą nr […] z dnia 10 grudnia 2015 r., podjętą na podstawie art. 71 § 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U.
art. 73 § 1 w związku z art. 71 § 3 p.u.s.p.
Należy również stwierdzić, że zgodnie z art. 73 § 1 w związku z art. 71 § 3 p.u.s.p. podjęcie decyzji o przeniesieniu sędziego w stan spoczynku należy do wyłącznej kompetencji Krajowej Rady Sądownictwa (por.
art. 73 § 2 u.s.p.
Stosownie do treści art. 73 § 2 u.s.p. oraz art.
art. 44 ust. 1 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa
w związku z art. 44 ust.
art. 44 ust. 3 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa
w związku z art. 44 ust. 3 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji swojego wyroku.
art. 398 § 14 k.p.c.
108).Kierując się przedstawionymi motywami oraz opierając się na treści art. 39814 k.p.c.
art. 10 ust. 1 Konstytucji
173 i art. 10 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
art. 180 ust. 5 Konstytucji RP
nie pełnił urzędu sędziego w żadnym sądzie, albowiem Minister Sprawiedliwości „przegrał sprawę przed Sądem Najwyższym”, wydając decyzję sprzeczną z Konstytucją, zgodnie z art. 180 ust. 5 Konstytucji RP, powinien zostać przeniesiony w stan spoczynku z urzędu.
art. 186 Konstytucji
5 Konstytucji RP, uchyleniem się od podjęcia decyzji i zaprzecza roli Krajowej Rady Sądownictwa jako strażnika niezawisłości sędziowskiej wynikającej z art. 186 Konstytucji, albowiem uzależnia jego sytuację od woli Ministra Sprawiedliwości.
art. 186 Konstytucji RP
5 Konstytucji RP, uchyleniem się od podjęcia decyzji i zaprzecza roli Krajowej Rady Sądownictwa jako strażnika niezawisłości sędziowskiej wynikającej z art. 186 Konstytucji, albowiem uzależnia jego sytuację od woli Ministra Sprawiedliwości.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
III KRS 173/12
złożył odwołanie do Sądu Najwyższego, który wyrokiem z dnia 8 października 2015 r., III KRS 173/12, uchylił przedmiotową decyzję Ministra Sprawiedliwości.
III KRS 154/13
Supreme Court dismisses judge's appeal regarding Justice Minister's refusal to grant retirement transfer.
III KRS 208/13
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 sierpnia 2013 r., III KRS 208/13, OSNP 2014 nr 7, poz.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III KRS 15/16 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 maja 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Iwulski (przewodniczący)‎SSN Bogusław Cudowski‎SSN Maciej Pacuda (sprawozdawca) w sprawie z odwołania P. F.‎od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa Nr […] z dnia 10 grudnia 2015 r. w przedmiocie przekazania Ministrowi Sprawiedliwości wniosku o przeniesienie sędziego w stan spoczynku celem zajęcia stanowiska,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 maja 2016 r., oddala odwołanie.

UZASADNIENIE

Krajowa Rada Sądownictwa uchwałą nr […] z dnia 10 grudnia 2015 r., podjętą na podstawie art. 71 § 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 133, ze zm.), postanowiła przekazać Ministrowi Sprawiedliwości, celem zajęcia stanowiska, wniosek P. F. - sędziego Sądu Rejonowego w R. w przedmiocie przeniesienia go w stan spoczynku.W uzasadnieniu tej uchwały Krajowa Rada Sądownictwa wyjaśniła, że Minister Sprawiedliwości, z uwagi na zniesienie Sądu Rejonowego w S., decyzją DSO- (…) z dnia 19 listopada 2012 r. przeniósł sędziego P. F. z dniem 1 stycznia 2013 r. na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego w R.Od tej decyzji sędzia P. F. złożył odwołanie do Sądu Najwyższego, który wyrokiem z dnia 8 października 2015 r., III KRS 173/12, uchylił przedmiotową decyzję Ministra Sprawiedliwości.

W uzasadnieniu swojego wyroku Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy art. 75 § 2 pkt 1 i § 3 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, stanowiące podstawę wydania przez Ministra Sprawiedliwości zaskarżonej decyzji, są oczywiście sprzeczne z art. 180 ust. 5 w związku z art. 180 ust. 1, art. 178 ust. 1, art. 179 i art. 186 ust. 1 oraz w związku z art. 173 i art. 10 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Konsekwencją stwierdzonej niezgodności przywołanych przepisów ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych z wzorcami konstytucyjnymi było uznanie przez Sąd Najwyższy, że zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej.Sędzia P. F. pismem z dnia 13 października 2015 r. zwrócił się do Krajowej Rady Sądownictwa z wnioskiem o przeniesienie go w stan spoczynku, z uwagi na treść powołanego wyżej wyroku Sądu Najwyższego.

Oświadczył ponadto, że do dnia złożenia wniosku Sąd Rejonowy w S. nie został przywrócony.Wobec powyższego zespół członków Krajowej Rady Sądownictwa na posiedzeniu w dniu 9 grudnia 2015 r. uznał, że wniosek sędziego P.F. o przeniesienie go w stan spoczynku w związku z likwidacją Sądu Rejonowego w S. należy, na podstawie art. 71 § 3 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, przekazać Ministrowi Sprawiedliwości jako podmiotowi uprawnionemu do jego złożenia.Krajowa Rada Sądownictwa po zapoznaniu się ze zgromadzoną w niniejszej sprawie dokumentacją, podzielając stanowisko zespołu członków Rady, postanowiła przekazać Ministrowi Sprawiedliwości, jako podmiotowi uprawnionemu, wniosek sędziego P. F. o przeniesienie go w stan spoczynku, celem zajęcia stanowiska, a uchwałę w tym przedmiocie podjęła jednogłośnie (13 głosów „za”).Sędzia P. F. wniósł do Sądu Najwyższego odwołanie, w którym zaskarżył uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa nr […] z dnia 10 grudnia 2015 r. w całości oraz wniósł o jej uchylenie i przeniesienie go w stan spoczynku.W uzasadnieniu odwołania odwołujący się podniósł, że wobec tego, iż od dnia 8 października 2015 r. nie pełnił urzędu sędziego w żadnym sądzie, albowiem Minister Sprawiedliwości „przegrał sprawę przed Sądem Najwyższym”, wydając decyzję sprzeczną z Konstytucją, zgodnie z art. 180 ust. 5 Konstytucji RP, powinien zostać przeniesiony w stan spoczynku z urzędu.

Wobec tego, w dniu 13 października 2015 r. zwrócił się do Krajowej Rady Sądownictwa z wnioskiem o przeniesienie go w stan spoczynku, jednakże Rada zaskarżoną uchwałą postanowiła przekazać jego wniosek Ministrowi Sprawiedliwości celem zajęcia stanowiska w przedmiocie przeniesienia w stan spoczynku.W opinii odwołującego się, uchwała Rady jest, wobec treści art. 180 ust. 5 Konstytucji RP, uchyleniem się od podjęcia decyzji i zaprzecza roli Krajowej Rady Sądownictwa jako strażnika niezawisłości sędziowskiej wynikającej z art. 186 Konstytucji, albowiem uzależnia jego sytuację od woli Ministra Sprawiedliwości.

Odwołujący wyjaśnił ponadto, że minister pismem z dnia (data owego pisma nie została oznaczona w odwołaniu) oświadczył, że nie wystąpi do KRS z wnioskiem o przeniesienie go w stan spoczynku.Odwołujący się podkreślił też, że zgodnie z art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucja jest najważniejszym prawem Rzeczypospolitej Polskiej, a przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio. Przepis Konstytucji mówi, że wolno sędziego przenieść do innego sądu lub w stan spoczynku, a więc - zdaniem odwołującego się - skoro nie został on przeniesiony do innego sądu, to musi być przeniesiony w stan spoczynku, bo w innym razie przepisy Konstytucji będą nic nieznaczącymi zapisami.Zdaniem odwołującego się, odesłanie wniosku do Ministra Sprawiedliwości sankcjonuje władztwo władzy wykonawczej nad sądowniczą i zaprzecza roli Krajowej Rady Sądownictwa jako strażnika niezawisłości sędziowskiej (art. 186 Konstytucji RP).Krajowa Rada Sądownictwa w odpowiedzi na odwołanie wniosła o jego oddalenie w całości, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.Rada wyjaśniła również, że odwołujący się decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2015 r., z dniem 1 stycznia 2016 r. został przeniesiony na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego w S. Natomiast pismem z dnia 15 stycznia 2016 r.

Minister Sprawiedliwości poinformował Radę, że wobec przeniesienia sędziego P.F. ponownie na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego w S. nie korzysta z uprawnienia do wystąpienia w wnioskiem o przeniesienie go w stan spoczynku, ponieważ nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 71 § 3 u.s.p.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wstępnie Sąd Najwyższy stwierdza, że – zapewne wskutek oczywistej omyłki – w komparycji zaskarżonej uchwały została podana nieprawidłowa data uchwalenia ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (z dnia 21 sierpnia 1997 r. zamiast z dnia 27 lipca 2001 r.). Błąd ten jednak, zdaniem Sądu Najwyższego, pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości owej uchwały, skoro właściwie oznaczono w niej numerację przepisu stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz tytuł ustawy i miejsce jej publikacji.Odnosząc się zaś do samego odwołania, Sąd Najwyższy uznaje, że jest ono nieuzasadnione.

Sytuacje i przyczyny, z powodu których sędzia przechodzi w stan spoczynku lub zostaje przeniesiony w stan spoczynku, zostały ściśle określone w ustawie zasadniczej. Wypada przy tym podkreślić, że w niniejszej sprawie nie chodzi o granicę wieku, po osiągnięciu której sędziowie przechodzą w stan spoczynku (art. 180 ust. 4 Konstytucji) ani o przeniesienie sędziego w stan spoczynku na skutek uniemożliwiających mu sprawowanie urzędu choroby lub utraty sił (art. 180 ust. 3 Konstytucji). Znaczenie w okolicznościach niniejszej sprawy ma wyłącznie regulacja, zgodnie z którą w razie zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych wolno sędziego przenieść do innego sądu lub w stan spoczynku z pozostawieniem mu pełnego uposażenia (art. 180 ust. 5 Konstytucji).

Z tej regulacji ustawy zasadniczej nie wynika jednak prawo sędziego do przejścia stan spoczynku na jego wniosek. Przeciwnie, wykładany z uwzględnieniem reguł językowych zwrot „wolno sędziego przenosić do innego sądu lub w stan spoczynku” wyraźnie wskazuje, że wniosek i decyzja w przypadku obu tych rozwiązań nie należą do sędziego, lecz do innych podmiotów, których ustawa zasadnicza wprost nie wymienia. Ponadto, ewentualne przeniesienie sędziego w stan spoczynku w sytuacjach określonych w art. 180 ust. 5 Konstytucji RP jest tylko jednym z alternatywnie przewidzianych środków, które mogą być w stosunku do niego zastosowane, przy czym ustawa zasadnicza wymienia go na drugim miejscu.

Pierwszym wymienionym tam środkiem jest bowiem przeniesienie sędziego do innego sądu. Emanacją regulacji z art. 180 ust. 5 Konstytucji RP na gruncie ustawodawstwa zwykłego jest z kolei, odnoszący się do tych samych sytuacji, art. 71 § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (dalej p.u.s.p.), zgodnie z którym sędzia może być przeniesiony w stan spoczynku, na wniosek Ministra Sprawiedliwości, w razie zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych, jeżeli nie został przeniesiony do innego sądu.

Również ten przepis nie daje sędziemu prawa do przejścia w stan spoczynku na jego wniosek w przypadku zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych. Przeciwnie, wprost wskazuje, że podmiotem, który może wystąpić z takim wnioskiem (jeżeli sędzia nie został przeniesiony do innego sądu), jest Minister Sprawiedliwości. Wyłącznie Ministrowi Sprawiedliwości przysługuje uprawnienie do wystąpienia do Krajowej Rady Sądownictwa z wnioskiem o przeniesienie sędziego w stan spoczynku, w razie zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych (art. 71 § 1 w związku z art. 73 § 1 p.u.s.p.).

O tym, kto jest uprawniony (legitymowany czynnie) do wystąpienia z wnioskiem o przeniesienie sędziego w stan spoczynku w takich sytuacjach, decyduje zatem przepis prawa materialnego, który z całą pewnością nie daje podstaw do przyjęcia, że w przypadku zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych sędzia może przejść w stan spoczynku na swój wniosek. Dlatego należy uznać, że odwołujący się niezasadnie twierdzi, iż prawo do takiego wniosku przysługuje mu na podstawie art. 180 ust. 5 Konstytucji RP. Co już wyżej zostało wyjaśnione, ani ten przepis, ani też art. 71 § 3 p.u.s.p. nie dają bowiem sędziemu takiego uprawnienia.

Uprawnienia do wniesienia przez sędziego wniosku o przeniesienie go w stan spoczynku w sytuacjach określonych w art. 71 § 3 p.u.s.p. nie można także wywodzić z treści art. 73 § 1 p.u.s.p., zgodnie z którym w sprawach przeniesienia sędziego w stan spoczynku, o których mowa w art. 70 i 71, podejmuje decyzję Krajowa Rada Sądownictwa, na wniosek sędziego, kolegium właściwego sądu albo Ministra Sprawiedliwości. Instytucja przeniesienia sędziego w stan spoczynku jest bowiem w tej ustawie ściśle uregulowana, tak ze względu na przyczynę, jak również w odniesieniu do podmiotu, który jest uprawniony do złożenia wniosku o przeniesienie sędziego w stan spoczynku z określonej przyczyny.

Poza sytuacją określoną w art. 69 § 2 p.u.s.p., która z oczywistych względów nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, sędzia jest przy tym wymieniony jako podmiot legitymowany do wystąpienia z wnioskiem o przeniesienie go w stan spoczynku, ale tylko wówczas, gdy z powodu choroby lub utraty sił został uznany przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za trwale niezdolnego do pełnienia obowiązków sędziego (art. 70 § 1 i 2 p.u.s.p.). Z tej samej przyczyny, a także wtedy, gdy sędzia z powodu choroby lub płatnego urlopu dla poratowania zdrowia nie pełnił służby przez okres roku, podmiotem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o przeniesienie sędziego w stan spoczynku jest z kolei kolegium właściwego sądu (art. 71 § 1 p.u.s.p.).

Ten sam organ oraz Minister Sprawiedliwości są zaś (poza samym zainteresowanym sędzią) uprawnieni do wystąpienia z żądaniem poddania się przez sędziego badaniu lekarskiemu w celu oceny jego zdolności do pełnienia obowiązków sędziowskich (art. 71 § 2 p.u.s.p.). Nie ma więc dowolności przyczyn i wniosków o przeniesienie sędziego w stan spoczynku. Konstatacja ta wynika również z reguły, że sędzia pełni służbę (sprawuje urząd) do osiągnięcia określonego wieku, kiedy przechodzi w stan spoczynku z mocy ustawy (art. 180 ust. 4 Konstytucji i art. 69 ustawy o p.u.s.p.).

Uprawnione jest również stwierdzenie, że w przypadku przyczyn określonych w art. 180 ust. 5 Konstytucji i w art. 71 § 3 p.u.s.p. prawo sędziego do orzekania w jednym sądzie (w którym powierzono mu pełnienie urzędu) wcale nie jest bezwzględne. Wypada też podkreślić, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 marca 2013 r., K 27/12, wyjaśnił, że nieusuwalność i nieprzenoszalność sędziego nie mają charakteru absolutnego. Ochrona ta nie jest celem samym w sobie, lecz jest środkiem umożliwiającym realizację konstytucyjnego prawa do sądu.

Przeważa więc interes wymiaru sprawiedliwości, a nie interes indywidualny sędziego, co też nie budzi wątpliwości, skoro w przypadku zmian ustrojowych sądów sędzia nie ma indywidualnego uprawnienia (prawa) do przejścia w stan spoczynku. Należy również stwierdzić, że zgodnie z art. 73 § 1 w związku z art. 71 § 3 p.u.s.p. podjęcie decyzji o przeniesieniu sędziego w stan spoczynku należy do wyłącznej kompetencji Krajowej Rady Sądownictwa (por. art. 187 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 r., o Krajowej Radzie Sądownictwa, Dz.

U. Nr 126, poz. 714 ze zm. dalej ustawa o KRS). Stosownie do treści art. 73 § 2 u.s.p. oraz art. 44 ust. 1 ustawy o KRS, odwołanie do Sądu Najwyższego przysługuje natomiast od decyzji Krajowej Rady Sądownictwa. To nie Minister Sprawiedliwości jest zatem władny przenieść sędziego w stan spoczynku. Jedyna kompetencja, jaka przysługuje Ministrowi Sprawiedliwości w tym przedmiocie, to przewidziane w art. 71 § 3 u.s.p. uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem (do Krajowej Rady Sądownictwa) o przeniesienie sędziego w stan spoczynku, która wszakże nie jest realizowana w formie decyzji, od której przysługiwałoby odwołanie, skoro przepisy Prawa o ustroju sądów powszechnych zarówno takiej decyzji, jak i odwołania od niej, w szczególności zaś do Sądu Najwyższego, nie przewidują.

Żaden inny przepis tej ustawy nie nakazuje też Ministrowi Sprawiedliwości, aby w przypadku zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych był on zobowiązany do wystąpienia z wymienionym wnioskiem (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 2013 r., III KRS 154/13). Również w komentarzu do art. 71 p.u.s.p. zauważono, że w pierwszej kolejności Minister Sprawiedliwości powinien rozważać przeniesienie sędziego do innego sądu. Dopiero wówczas, gdyby okazało się, że jest to niemożliwe, sędzia ma zagwarantowane prawo do stanu spoczynku z pozostawieniem pełnego wynagrodzenia (por.

Prawo o ustroju sądów powszechnych. Komentarz. red. A. Górski, LEX 2013).Uwzględniając powyższe rozważania, Sąd Najwyższy stoi na stanowisku, że zaskarżona uchwała Krajowej Rady Sądownictwa w pełni odpowiada prawu. Jeśli bowiem odwołujący się nie jest uprawniony (legitymowany czynnie) do wystąpienia z wnioskiem o przeniesienie go w stan spoczynku w sytuacji określonej w art. 71 § 3 p.u.s.p., a legitymację czynną w tym zakresie posiada wyłącznie Minister Sprawiedliwości, to Rada nie ma podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosku sędziego, lecz winna taki wniosek przekazać Ministrowi Sprawiedliwości w celu umożliwienia mu skorzystania z regulacji określonych w powołanym przepisie.

W sytuacji zaś, w której Minister Sprawiedliwości zajął już stanowisko i nie skorzystał z możliwości wystąpienia z wnioskiem o przeniesienie sędziego w stan spoczynku, Rada może, na podstawie art. 41 ustawy o KRS, umorzyć postępowanie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 sierpnia 2013 r., III KRS 208/13, OSNP 2014 nr 7, poz. 108).Kierując się przedstawionymi motywami oraz opierając się na treści art. 39814 k.p.c. w związku z art. 44 ust. 3 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji swojego wyroku.