Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KO 91/24 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal, excluding judge appointed by KRS from trial due to impartiality concerns.

Numero d'incarto III KO 91/24
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appeal, ruling that the presiding judge must be excluded from the trial. The defense argued the judge was appointed by the Judicial Council and publicly questioned his impartiality, creating a conflict of interest. The court held that such appointments violate the statutory requirement for an independent and impartial tribunal.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 41 § 1 k.p.k.; Art. 42 § 1, 4 k.p.k.; Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.; Art. 6 ust. 1 EKPC; Art. 87 ust. 1 ustawy o SN: A judge appointed to the Supreme Court by the Judicial Council established under the 2017 amendment law is deemed to lack impartiality, requiring their exclusion from the case to ensure an independent and impartial tribunal.

Parole chiave

Generato dall'IA
independent and impartial tribunal Judicial Council appointment conflict of interest nemo iudex in causa sua Supreme Court impartiality exclusion of judge Art. 6 EKPC ricusazione del pubblico ministero

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 41 § 1 k.p.k.
i inne po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 27 marca 2025 r., wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie SSN Ryszarda Witkowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy III KO 91/24, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. i art.
Art. 42 § 1, 4 k.p.k.
i art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł wyłączyć SSN Ryszarda Witkowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy III KO 91/24.
Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
7), gdzie stwierdzono, że: „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Art. 6 ust. 1 EKPC
trybie (w efekcie czego organ ten nie był niezależny od władzy wykonawczej i ustawodawczej) powoduje, że sąd z udziałem tak powołanego sędziego nie stanowi w konkretnej sprawie niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC (pkt 284 – szerzej w tym zakresie m.in.
Art. 87 ust. 1 ustawy o SN
Sąd Najwyższy, na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy o SN, pozostaje związany uchwałą trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020 (OSNK 2020, z.
ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa
art. 286 § 1 k.k
oskarżonego z art. 286 § 1 k.k.
art. 41 § 1 k.p.k
i inne po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 27 marca 2025 r., wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie SSN Ryszarda Witkowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy III KO 91/24, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k
7), gdzie stwierdzono, że: „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
BSA I-4110-1/2020
1 ustawy o SN, pozostaje związany uchwałą trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020 (OSNK 2020, z.
U 2/20
Constitutional Court rejects Supreme Court's claim that the Charter of Fundamental Rights is not a source of law in Poland.
I KO 79/21
Supreme Court orders retrial of lawyer's disciplinary appeal due to lack of judicial independence in prior panel.
I KO 80/21
Supreme Court allows retrial in lawyer disciplinary case due to unique self-regulatory court structure.
IV KZ 59/21
Supreme Court overturned dismissal of retrial request due to lack of independent court under ECHR Art. 6.1.
IV KO 14/23
Supreme Court dismisses judge's participation due to impartiality concerns under ECHR Art. 6 and Constitution.
V KK 17/23
Supreme Court quashes criminal verdict due to judge's lack of impartiality from political activities.
I KZP 2/22
Supreme Court rejects preclusion of judges based on appointment method, upholding judicial independence standards.
III PZP 1/22
Supreme Court requires factual findings on judge appointment timing to assess impartiality under Art. 379(4) CPC.
II KO 30/21
Supreme Court dismisses defense's judge disqualification request citing lack of objective bias grounds under Polish Code of Criminal Procedure.
I KK 240/22
Supreme Court excludes judges from a joint appeal due to impartiality concerns regarding co-defendants' acquittal.
II KK 627/23
Supreme Court quashes appeal due to judge's lack of impartiality and remands case for retrial.
Reczkowicz przeciwko Polsce
w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce (skarga nr 43447/19), interpretującym standard „niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą” w rozumieniu art.
Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21; stanowisko potwierdzone także w wyroku ETPCz z dnia 8 listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, skargi nr 49868/19 i 57511/19, wyroku ETPCz z dnia 3 lutego 2022 r., Advance Pharma Sp.
Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III KO 91/24 POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie H. T. oskarżonego z art. 286 § 1 k.k. i inne po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 27 marca 2025 r., wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie SSN Ryszarda Witkowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy III KO 91/24, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. i art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł wyłączyć SSN Ryszarda Witkowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy III KO 91/24.

UZASADNIENIE

W dniu 4 marca 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego H. T. o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy III KO 91/24 SSN Ryszarda Witkowskiego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. Uzasadniając ten wniosek obrońca podał dwie okoliczności. Pierwsza dotyczy powołania SSN Ryszarda Witkowskiego na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, którą ukształtowano na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, co stanowi samoistną przesłankę do uznania, że w sprawie doszło do nienależytej obsady Sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Druga okoliczność dotyczy tego, że obrońca skazanego „jawnie, ostentacyjnie, wręcz manifestacyjnie, m.in. we wniosku z dnia 8 października 2024 roku, kwestionuje urbi et orbi, prawo Sędziego SSN Ryszarda Witkowskiego do orzekania w Sądzie Najwyższym, co przekłada się na negatywny stosunek osobisty SSN Ryszarda Witkowskiego do obrońcy oskarżonego H. T. w osobie adw. P. R. i jest okolicznością osobistą związaną z osobą Sędziego SSN Ryszarda Witkowskiego wskazaną w art. 41 § 1 k.p.k.” W dalszej części uzasadnienia wniosku obrońca podał również argument, że SSN Ryszarda Witkowskiego dotyczą te same okoliczności, które podniesione zostały jako okoliczności przemawiające potrzebą wznowienia postępowania, co sprawia, że SSN Ryszard Witkowski rozstrzygałby o problemie, który dotyczy również jego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek jest zasadny. Przemawia za tym potrzeba zapewnienia stronie postępowania karnego dostępu do niezależnego i bezstronnego sądu, ustanowionego ustawą. Sąd Najwyższy, na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy o SN, pozostaje związany uchwałą trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7), gdzie stwierdzono, że: „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. […] zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2018 r. poz. 3)”. Cytowana uchwała ma moc zasady prawnej, co oznacza, że jest nią związany każdy skład Sądu Najwyższego. Wynikającego z uchwały trzech Izb stanu rzeczy nie zmieniło orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r. (sygn. akt U 2/20, OTK-A 2020, poz. 61; Dz. U. 2020, poz. 376). Argumenty na rzecz tej tezy zostały obszernie zreferowane m.in.: w postanowieniach Sądu Najwyższego: z dnia 23 listopada 2022 r., I KO 79/21 i I KO 80/21; z dnia 18 stycznia 2023 r., IV KZ 59/21; z dnia 6 lipca 2023 r., IV KO 14/23; czy w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2023 r., V KK 17/23, a Sąd Najwyższy orzekający w tej sprawie je podziela.

Stanowisko zawarte w uchwale trzech Izb Sądu Najwyższego zostało następnie potwierdzone w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22), gdzie wskazano m.in., że „brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Taka sytuacja zachodzi jedynie w stosunku do sędziów Sądu Najwyższego, którzy otrzymali nominacje w takich warunkach”. Jest ono także aprobowane w kolejnych orzeczeniach (por. m.in. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2022 r., III PZP 1/22, OSNP 2022, z. 10, poz. 95; postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 19 stycznia 2023 r., I KK 240/22; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2024 r., II KK 627/23).Ponadto, zgodnie z wyrokiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (dalej: „ETPCz”) z dnia 22 lipca 2021 r. w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce (skarga nr 43447/19), interpretującym standard „niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą” w rozumieniu art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (dalej:

„EKPC”, „Konwencja”), udział w procesie powoływania sędziów Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym w ww. trybie (w efekcie czego organ ten nie był niezależny od władzy wykonawczej i ustawodawczej) powoduje, że sąd z udziałem tak powołanego sędziego nie stanowi w konkretnej sprawie niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC (pkt 284 – szerzej w tym zakresie m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21; stanowisko potwierdzone także w wyroku ETPCz z dnia 8 listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, skargi nr 49868/19 i 57511/19, wyroku ETPCz z dnia 3 lutego 2022 r., Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce, skarga nr 1469/20 oraz wyroku pilotażowym ETPCz z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce, skarga nr 50849/21).

Przyznać należy rację obrońcy, że dodatkowo za wyłączeniem SSN Ryszarda Witkowskiego od rozpoznania sprawy III KO 91/24 przemawia fakt, że wniosek o wznowienie postępowania oparty został na okolicznościach, które dotyczą SSN Ryszarda Witkowskiego. Rozpoznanie przez niego tej sprawy doprowadziłoby dodatkowo do naruszenia zakazu nemo iudex in causa sua. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [J.J.][a.ł]] ‎