Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KO 91/21 Generato dall'IA

Supreme Court orders retrial due to lack of judges' signatures on a final lustration ruling.

Numero d'incarto III KO 91/21
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court ordered a retrial and annulled previous rulings because the lower court's judgment lacked signatures from all participating judges. The appellant argued the unsigned verdict violated procedural requirements, while the prosecution had previously appealed the initial finding of false declarations. The court held that a lustration ruling is a sui generis judicial decision requiring individual signatures on both the operative part and the reasoning, making the absence of signatures a fatal defect under the Code of Criminal Procedure.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k.; Art. 113 k.p.k.; Art. 115 § 1 k.p.k.; A final judgment in lustration proceedings must be signed by all members of the bench on both the operative part and the reasoning, and failure to do so constitutes an absolute ground for appeal requiring a retrial.

Parole chiave

Generato dall'IA
lustration proceedings judicial signature requirement absolute ground for appeal retrial ex officio Code of Criminal Procedure sui generis judgment procedural defect riapertura della pratica

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 542 § 3 k.p.k.
na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw.
art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k.
z art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k. wznawia postępowanie dotyczące lustrowanego W.
art. 21a ust. 1 zdanie drugie ustawy lustracyjnej
art. 21a ust. 1 zdanie drugie ustawy lustracyjnej), a nadto orzeczeniem tym rozstrzyga się w głównym przedmiocie postępowania – o odpowiedzialności o charakterze represyjnym.
art. 93 § 1 k.p.k.
art. 94 k.p.k.
93 § 1 k.p.k., do których ma zastosowanie przepis art. 94 k.p.k.
art. 113 k.p.k.
Czynność podpisania orzeczenia, do której odnosi się treść art. 113 k.p.k., jest w ustawie procesowej traktowana samodzielnie i wyodrębniona od czynności podpisania jego uzasadnienia (por.
art. 115 § 1 k.p.k.
art. 94 § 1 pkt. 5 k.p.k.
93 § 1 k.p.k., do których ma zastosowanie przepis art. 94 k.p.k.
art. 542 § 3 k.p.k
na podstawie art. 542 § 3 k.p.k.
art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k
z art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r., I KZP 5/05
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2017 r., IV KO 97/16
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2020 r., III KK 127/20
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2020 r., III KK 418/19
III KK 127/20
Supreme Court quashes cassation ruling on lustration declaration truthfulness regarding security service employment awareness.
III KK 418/19
Supreme Court quashes cassation ruling to retry lustration oath truthfulness case due to procedural error.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III KO 91/21 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 grudnia 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący)‎SSN Marek Pietruszyński‎SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca)Protokolant Katarzyna Gajewska po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 6 grudnia 2021 r., sprawy W. N., w kwestii wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 23 kwietnia 2018 r., sygn. akt II AKa […] 1. na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k. wznawia postępowanie dotyczące lustrowanego W. N. i uchyla orzeczenie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 23 kwietnia 2018 r., sygn. II AKa […] oraz zmienione nim orzeczenie Sądu Okręgowego w L. z dnia 22 grudnia 2017 r., sygn. IV K […] i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w L.;

2. kosztami postępowania o wznowienie obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w L., po przeprowadzeniu postępowania sądowego, orzeczeniem z dnia 22 grudnia 2017 r., sygn. IV K (…), stwierdził, że W. N. złożył w dniu 7 marca 2017 r. oraz w dniu 19 maja 2017 r. oświadczenia lustracyjne niezgodne z prawdą.Apelację od tego orzeczenia na niekorzyść osoby lustrowanej złożył prokurator Oddziałowego Biura Lustracyjnego IPN w L..Sąd Apelacyjny w (…), po rozpoznaniu tej apelacji, orzeczeniem z dnia 23 kwietnia 2018 r., sygn. II AKa (…), zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że stwierdził, iż oświadczenie lustracyjne złożone przez W.

N. w dniu 7 marca 2017 r. jest niezgodne z prawdą.Obecnie do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo W. N., w którym wnosi o wznowienie postępowania w jego sprawie z uwagi na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, bowiem orzeczenie Sądu I instancji nie zostało podpisane.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Pismo skazanego zostało potraktowane jako zasygnalizowanie Sądowi Najwyższemu wystąpienia w jego sprawie uchybienia należącego do katalogu bezwzględnych przyczyn odwoławczych i uruchomiło przeprowadzanie czynności z urzędu.

W przypadku potwierdzenia istnienia tego rodzaju uchybienia dochodzi bowiem do wznowienia postępowania z urzędu, gdyż wznowienie postępowania karnego na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. z powodu wystąpienia jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko z urzędu (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r., I KZP 5/05, OSNKW 2005, z. 6, poz. 48). Analiza akt sprawy lustracyjnej W. N. wskazuje, że w niniejszej sprawie faktycznie wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k., co nakłada na Sąd Najwyższy konieczność wznowienia postępowania lustracyjnego i uchylenia orzeczeń zarówno Sądu I jak i II instancji.

Stwierdzić bowiem należy, że orzeczenie Sądu Okręgowego w L. z dnia 22 grudnia 2017 r., sygn. IV K 204/17, nie zostało podpisane przez sędziów biorących udział w jego wydaniu. Obligowało to więc Sąd Najwyższy do uchylenia nie tylko zaskarżonego orzeczenia, ale także orzeczenia go poprzedzającego, i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w L. do ponownego rozpoznania. Przypomnieć należy, że wypadek określony w art. 439 k.p.k. zachodzi zarówno wówczas, gdy uchybienia wymienionego w art. 439 § 1 k.p.k. dopuści się sąd odwoławczy, jak i wtedy, gdy ten sąd, wbrew bezwzględnemu nakazowi wynikającemu z tego przepisu, nie uchylił orzeczenia sądu I instancji dotkniętego takim uchybieniem.Zauważyć należy, że orzeczenie Sądu Okręgowego w L. zostało sporządzone jako jednolity tekst razem z uzasadnieniem i dopiero pod tym ostatnim dokumentem znajdują się podpisy złożone przez członków składu orzekającego.

Sąd Najwyższy w tym składzie podziela natomiast pogląd, że sytuacja tego rodzaju stanowi uchybienie o jakim mowa w art. 439 § 1 pkt 6 in fine k.p.k. (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 10 lutego 2017 r., IV KO 97/16, z dnia 2 lipca 2020 r., III KK 127/20, OSNK 2020, z. 8, poz. 36; z dnia 13 października 2020 r., III KK 418/19). Orzeczenie stwierdzające, że oświadczenie lustracyjne jest zgodne (lub niezgodne) z prawdą rozstrzyga zagadnienie tej rangi i określa konsekwencje tak istotne z punktu widzenia praw obywatelskich, że nie może być wątpliwości co do tego, iż na gruncie postępowania lustracyjnego ma wagę wyroku.

Ustawodawca, co należy wskazać, nakazuje odpowiednio stosować przepisy o wyroku (por. art. 21a ust. 1 zdanie drugie ustawy lustracyjnej), a nadto orzeczeniem tym rozstrzyga się w głównym przedmiocie postępowania – o odpowiedzialności o charakterze represyjnym. Musi zostać zatem orzeczenie podpisane przez wszystkich członków składu orzekającego, niezależnie od podpisów złożonych przez nich pod jego uzasadnieniem, jest ono bowiem sui generis rozstrzygnięciem, a nie zbiorczym określeniem rozstrzygnięć sądu, ujętych w art. 93 § 1 k.p.k., do których ma zastosowanie przepis art. 94 k.p.k.

Oceny tej nie zmienia obowiązek sporządzania z urzędu pisemnego uzasadnienia orzeczenia oraz doręczania go stronom postępowania, gdyż regulacje z tym związane nie mogą modyfikować zasad związanych z podpisywaniem orzeczenia. Czynność podpisania orzeczenia, do której odnosi się treść art. 113 k.p.k., jest w ustawie procesowej traktowana samodzielnie i wyodrębniona od czynności podpisania jego uzasadnienia (por. art. 115 § 1 k.p.k.). O ile złożenie podpisu jedynie pod uzasadnieniem postanowienia jest akceptowalne przy założeniu oczywiście, że jest ono sporządzone razem ze stanowiącym przedmiot postanowienia rozstrzygnięciem, co wynika z treści art. 94 § 1 pkt. 5 k.p.k., który traktuje uzasadnienie jako jeden z elementów postanowienia, o tyle odnośnie wyroków, a w konsekwencji również orzeczeń wydawanych w postępowaniu lustracyjnym, brak jest podstaw, aby przyjąć, że uzasadnienie wyroku stanowi jego część, a nie akt od niego odrębny.Konsekwencją stwierdzonego uchybienia stanowiącego bezwzględną przyczynę odwoławczą, jest uchylenie zarówno orzeczenia Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 23 kwietnia 2018 r., jak i zmienionego nim orzeczenia Sądu Okręgowego w L. z dnia 22 grudnia 2017 r., które dotknięte jest bezpośrednio wyżej wskazaną wadą prawną.Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, sądy obu instancji winny pamiętać o konieczności składania podpisów członków składu orzekającego zarówno pod treścią samego rozstrzygnięcia, jak i pod jego uzasadnieniem.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.