Supreme Court excludes judge from retrial due to conflict of interest regarding the original appeal grounds.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court ordered the exclusion of Judge Zbigniew Kapiński from a retrial case initiated by the defense. The defense argued that Kapiński's appointment via the Judicial Council created a conflict of interest since his appointment method was the very ground for the retrial. The court ruled that allowing Kapiński to preside would violate the principle of impartiality and the rule that no one should be a judge in their own cause.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 41 § 1 k.p.k.; Art. 42 § 1 k.p.k.: A judge must be excluded if their appointment method forms the basis of a retrial, as this creates an objective conflict of interest and violates the principle that no one should be a judge in their own cause.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KO 5/25 POSTANOWIENIE Dnia 15 maja 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie J. H. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 maja 2026 r. z urzędu kwestii wyłączenia SSN Zbigniewa Kapińskiego od udziału w sprawie III KO 5/25 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego od udziału w sprawie wznowieniowej III KO 5/25.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 7 stycznia 2025 r. obrońca J. H. zwrócił się o wznowienie z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt III KK 169/23. Jako podstawę wznowieniową wskazano okoliczność, że w składzie Sądu Najwyższego zasiadali sędziowie Sądu Najwyższego powołani na swój urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. z 2018, poz. 3). Sprawa ta została w Sądzie Najwyższym zarejestrowana w repertorium KO, pod numerem 5/25 i przydzielona do rozpoznania Sądowi Najwyższemu w składzie: SSN Zbigniew Kapiński, SSN Dariusz Kala i SSN Andrzej Tomczyk (sędzia sprawozdawca). Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt III KO 5/25 (KRI 938) Sąd Najwyższy, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. a contrario, pozostawił bez rozpoznania wniosek obrońcy J. H. – adwokata A. R. o wyłączenie SSN Zbigniewa Kapińskiego o udziału w ww. sprawie wznowieniowej.
Na mocy tego samego postanowienia Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o wyłączenie od udziału w ww. sprawie SSN Zbigniewa Kapińskiego złożonego przez drugiego z obrońców J. H. – adwokata M.Z.. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2025 r., sygn. akt III KO 5/25, Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu ww. sprawy wznowieniowej SSN Dariusza Kali, złożonego przez obrońcę J. H. – adwokata A.R.. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2026 r., sygn. akt III KO 5/25 (KRI 1470), Sąd Najwyższy, uwzględniając żądanie SSN Andrzeja Tomczyka, wyłączył go od udziału w ww. sprawie wznowieniowej.Po wyłączeniu SSN Andrzeja Tomczyka, rzeczona sprawa wznowieniowa została przydzielona do rozpoznania SSN Tomaszowi Artymiukowi.
Pismem z dnia 2 marca 2026 r. SSN Tomasz Artymiuk, na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k., zasygnalizował konieczność wyłączenia z mocy prawa sędziego Zbigniewa Kapińskiego od udziału w sprawie III KO 5/25. W uzasadnieniu ww. wystąpienia wskazano m.in., że mając na uwadze zasygnalizowaną w piśmie obrońcy podstawę wznowienia postępowania, zasiadanie w składzie Sądu Najwyższego - rozpoznającego zainicjowaną tym pismem sprawę wznowieniową - SSN Zbigniewa Kapińskiego, równałaby się orzekaniu przez sędziego we własnej sprawie i stanowiłby naruszenie zasady nemo iudex in causa sua.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Sygnalizacja okazała się zasadna w tym sensie, że doprowadziła do wyłączenia SSN Zbigniewa Kapińskiego od udziału w sprawie wznowieniowej III KO 5/25. Przepis art. 41 § 1 k.p.k. stanowi, iż sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Bez wątpienia sytuacja, w której sędziego Sądu Najwyższego, wyznaczonego do rozpoznania sprawy wznowieniowej, dotyczyłaby ta sama okoliczność, która została przywołana jako uzasadniająca wznowienie z urzędu postępowania w ww. sprawie, nie tylko mogłaby wywołać tak u stron, jak i w odbiorze społecznym, uzasadnione wątpliwości co do bezstronności Sądu Najwyższego, ale nadto pozostawałaby w kolizji z zakazem nemo iudex in causa sua.
Taki pogląd należy uznać za ugruntowany w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 2025 r. IV KK 130/24 oraz z dnia 3 lipca 2024 r., III KO 61/24). Wzgląd na konieczność urzeczywistnienia standardu bezstronności w aspekcie obiektywnym, nakazywał zatem rozstrzygnięcie, jak w części dyspozytywnej postanowienia. [J.J.][a.ł]