Supreme Court rejects transfer of appeal case due to lack of special circumstances affecting judicial impartiality.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Regional Court requested the Supreme Court to transfer a case regarding an appeal against the dismissal of criminal proceedings to another court based on concerns about judicial impartiality. The Supreme Court rejected this request, noting that professional contacts between the victim's family and local judges do not constitute a special circumstance warranting a transfer. The court emphasized that existing recusal rules under the Code of Criminal Procedure are sufficient to ensure objectivity and that transferring the case would undermine the authority of the judicial system.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 37 § 1 k.p.k.; Art. 40-43 k.p.k.: The delegation of jurisdiction is an exception requiring special circumstances; mere professional contacts between parties and judges do not justify transfer unless recusal renders trial impossible.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KO 180/25 POSTANOWIENIE Dnia 14 stycznia 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie z zażalenia X. Y.,po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 14 stycznia 2026 r., wniosku Sądu Rejonowego w Końskich z dnia 24 października 2025 r., sygn. akt II Kp 327/25, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. a contrario, p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Końskich postanowieniem z dnia 24 października 2025 r., sygn. akt II Kp 327/25, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, która dotyczy zażalenia X. Y. na postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie o czyny z art. 190 § 1 k.k. i art. 244 k.k., których sprawcą miał być X.1 Y.1 Uzasadniając swój wniosek wskazał, że sprawa dotyczy zażalenia na postanowienia prokuratora o umorzeniu dochodzenia wniesionego przez pokrzywdzonego, który jest synem X.2 Y.2, pełniącej w latach 1997-2013 funkcję kierownika administracyjnego, a następnie do 30 sierpnia 2018 r. dyrektora Sądu Rejonowego w Końskich.
Ponadto X. Y. oraz jego ojciec wykonują zawód adwokata w Kancelarii Adwokackiej w K.. W ocenie Sądu Rejonowego ww. okoliczności mogą zostać odebrane w odbiorze społecznym jako wpływające na swobodę orzekania, prowadząc do przekonania o niezdolności sądu miejscowo właściwego do obiektywnego i rzetelnego rozpoznania sprawy.Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.Inicjatywa Sądu Rejonowego nie zasługuje na uwzględnienie.Należy podkreślić, że instytucja unormowana w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątku od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i z tego względu jej zastosowanie powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości.
Jednym z nich jest autorytet wymiaru sprawiedliwości, dla kształtowania którego należy unikać sytuacji, w których rozpoznanie danej sprawy przez sąd wiązałoby się z ograniczeniem swobody orzekania lub mogłoby – w odczuciu społecznym – prowadzić do uzasadnionego przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2021 r., IV KO 4/21, LEX nr 3126169). W orzecznictwie wskazuje się jednak, że „autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie ulegały presji opinii publicznej, ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego procesu.
Racjonalna nieustępliwość w tym względzie sprzyja kształtowaniu się pozytywnego wizerunku organów trzeciej władzy, minimalizując tym samym wątpliwości co do obiektywizmu i niezawisłości w rozpoznawaniu przyszłych spraw, ograniczając tendencję do nadużywania stosowania właściwości delegacyjnej w związku z inicjatywami sądów na tle wątpliwości co do respektowania gwarancji sprawiedliwego procesu” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2011 r., III KO 72/11, LEX nr 1044040; por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2009 r., III KO 81/09, OSNKW 2010/2/20, LEX nr 551465).Aprobując powyższe poglądy, należy stwierdzić, że fakt kontaktów zawodowych strony postępowania z sędziami danego sądu nie jest sytuacją wyjątkową i nie uzasadnia jeszcze zastosowania przez Sąd Najwyższy instytucji tzw. właściwości delegacyjnej.
W tego rodzaju sytuacjach wystarczającymi gwarancjami obiektywizmu sędziów orzekających w sprawie, które powinny znaleźć zastosowanie w pierwszej kolejności, są unormowania określone w art. 40-43 k.p.k. Dopiero, jeżeli z powodu wyłączenia sędziów rozpoznanie sprawy w danym sądzie nie byłoby możliwe, sąd wyższego rzędu zobligowany będzie do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 43 k.p.k. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2021 r., III KO 78/21, LEX nr 3342056; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 2022 r., V KO 53/22, LEX nr 3395020).
Wprawdzie w niniejszej sprawie dochodzi jeszcze okoliczność dotycząca zatrudnienia matki pokrzywdzonego w Sądzie Rejonowym w Końskich, jednak należy zauważyć, że jej zatrudnienie ustało w 2018 r., a zatem ponad 7 lat temu. W kontekście rozpoznawanej kwestii nie jest też obojętny charakter sprawy przed sądem, która w niniejszym postępowaniu dotyczy jedynie kontroli postanowienia prokuratora o umorzeniu dochodzenia, nie zaś rozstrzygnięcia o odpowiedzialności karnej oskarżonego. Wprawdzie zagadnienie to może potencjalnie zaważyć na skuteczności inicjatywy pokrzywdzonego i wniesieniu aktu oskarżenia, jednak jest to już tylko kontrola decyzji procesowej i to podjętej na wstępnym etapie postępowania karnego.
O ile zatem zrozumiałym było przekazanie innemu sądowi równorzędnemu wcześniejszej sprawy zawisłej przez Sądem Rejonowym w Końskich (sygn. akt II K 541/22), dotyczącej konfliktu pomiędzy pokrzywdzonym a X.1 Y.1 (postanowienie SN z 7 grudnia 2022 r., III KO 118/22), to w sprawie, której dotyczy rozpatrywany wniosek skorzystanie przez Sąd Najwyższy z uprawnienia przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.k. nie znajduje podstaw.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [WB][r.g.]