Supreme Court excludes judge due to conflict of interest arising from appointment by the Judicial Council.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the defense's request to exclude Judge Małgorzata Bednarek from the case. The defense argued that Bednarek's appointment by the Judicial Council, formed under specific 2017 regulations, compromised her impartiality. The court ruled that her participation would violate the standard of independence required by Article 6 of the ECHR and the Constitution.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 41 § 1 k.p.k.; Art. 6 ust. 1 EKPC; A judge must be excluded if their participation in the case would realistically lead to a significant breach of the independence and impartiality standard, rendering the court unconstitutionally composed.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KO 135/24 POSTANOWIENIE Dnia 16 grudnia 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk w sprawie E. S. , po rozpoznaniu 16 grudnia 2024 r. w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron, wniosku obrońcy o wyłączenie Sędzi Sądu Najwyższego Małgorzaty Bednarek od rozpoznania sprawy III KO 135/24 (KRI 581), na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. postanowił wyłączyć Sędzię Sądu Najwyższego Małgorzatę Bednarek od udziału w sprawie z wniosku o wyłączenie Sędziego Sądu Najwyższego Marka Siwka.
UZASADNIENIE
W dniu 5 listopada 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek o wyłączenie Sędzi Sądu Najwyższego Małgorzaty Bednarek od rozpoznania sprawy KRI 581, tj. wniosku o wyłączenie Sędziego Sądu Najwyższego Marka Siwka od udziału w sprawie o sygn. III KO 135/24 (KRI 581). W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że Sędzia Sądu Najwyższego Małgorzata Bednarek, wyznaczona do składu Sądu Najwyższego mającego rozpoznawać ww. wniosek, nie spełnia wymogów bezstronności i niezawisłości z powodu powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. z 2018 r., poz. 3). W ocenie wnioskującej, przedstawione okoliczności mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności tej Sędzi w rozpoznawaniu wniosku o wyłączenie Sędziego Sądu Najwyższego Marka Siwka.Stanowisko swoje autorka wniosku oparła o przepisy prawa unijnego i krajowego, jak również orzeczenia Sądu Najwyższego.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.W myśl art. 41 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Sąd Najwyższy w postanowieniu z 13 października 2021 r., sygn. akt II KO 30/21, podniósł, że wyłączenie sędziego zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. powinno nastąpić nie tylko w sytuacji, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, iż mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, ale również wówczas, gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i uznania, że skład orzekający z udziałem sędziego nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą.
Taka właśnie sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie.Niewątpliwie bowiem okoliczności związane z uzyskaniem statusu Sędziego Sądu Najwyższego przez Małgorzatę Bednarek, w następstwie brania udziału w postępowaniu przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. prowadziłyby, gdyby Sędzia ta zasiadała w składzie rozstrzygającym sprawę, do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC, standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), w konsekwencji do uznania, że sąd z jej udziałem będzie sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Stanowisko to wynika z analizy dotychczasowego orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (por. orzeczenia ETPC w sprawach: Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga 43447/19, Dolińska - Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, skarga 49868/19 oraz Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce, skarga 1469/20) i Sądu Najwyższego (por. uchwała trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. BSA I-4110-1/2020; uchwała Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22; postanowienia Sądu Najwyższego z: 16 września 2021r., I KZ 29/21; 13 października 2021 r., II KO 30/21; 28 września 2022 r., IV KK 333/22; 27 lutego 2023 r., II KB 10/22).
Z uwagi na to, że szerokie uzasadnienie w tym przedmiocie zawarto w pisemnych motywach przywołanych orzeczeń, ponowne przytaczanie tej argumentacji nie jest konieczne w sytuacji, w której Sąd Najwyższy rozpoznający wniosek w całości argumenty te aprobuje.Trzeba też mieć na uwadze fakt, że Sędzia Sądu Najwyższego Małgorzata Bednarek została pierwotnie powołana na stanowisko sędziego w Izbie Dyscyplinarnej, która była organem powiązanym administracyjnie z Sądem Najwyższym, jednak sama nie miała statusu sądu w rozumieniu konstytucyjnym (por. uchwała trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA 1-4110-1/2020; uchwała składu siedmiu sędziów SN z 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22).
Zależność od władzy politycznej tego organu budziła bowiem zastrzeżenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, co w jego ocenie mogło powodować także w przekonaniu jednostek uzasadnione wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności tej Izby. W rezultacie Trybunał uznał, że Izba Dyscyplinarna nie jest sądem w rozumieniu prawa europejskiego (por. wyrok TSUE z 15 lipca 2021 r., C-791/19).W zaistniałej sytuacji konieczne było wyłączenie Sędzi Sądu Najwyższego Małgorzaty Bednarek od rozpoznania sprawy III KO 135/24 (KRI 657), bowiem nie ulega wątpliwości, że niezależnie od subiektywnego nastawienia Sędzi, zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, iż w odbiorze zewnętrznym będzie ona uznana za Sędzię niedającą gwarancji bezstronnego rozpoznania wniosku o wyłączenie Sędziego Sądu Najwyższego Marka Siwka.[J.J.][a.ł.]