Supreme Court dismisses request to restart execution proceedings regarding compulsory drug rehabilitation order.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court declared inadmissible the defendant's request to restart execution proceedings concerning a final order for compulsory drug rehabilitation. The defendant argued that the lack of a defense attorney constituted a ground for restarting the process, but the court held that such orders do not conclude criminal proceedings regarding criminal liability. Consequently, the court ruled that the specific legal provisions for restarting criminal proceedings do not apply to this type of execution decision.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 540 § 1 k.p.k.; Art. 638 k.p.k.; Art. 117 k.k.w.: Decisions ordering compulsory drug rehabilitation do not conclude criminal proceedings regarding criminal liability and therefore cannot be the subject of a restart of proceedings under the relevant criminal procedure code articles.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KO 126/24 POSTANOWIENIE Dnia 25 lipca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Stanisław Stankiewicz w sprawie R.B. w Izbie Karnej po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2025 r. na posiedzeniu bez udziału stron w przedmiocie pisma skazanego sygnalizującego potrzebę wznowienia z urzędu postępowania wykonawczego, zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 15 lipca 2024 r., sygn. akt II AKzw 630/24, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 21 maja 2024 r., sygn. V Kow 850/24, w przedmiocie objęcia leczeniem w trybie art. 117 k.k.w., na podstawie art. 540 § 1 k.p.k. a contrario oraz art. 638 k.p.k. postanowił:
1. stwierdzić niedopuszczalność wznowienia z urzędu postępowania wykonawczego zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 15 lipca 2024 r., sygn. akt II AKzw 630/24, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 21 maja 2024 r., sygn. V Kow 850/24, w przedmiocie objęcia leczeniem w trybie art. 117 k.k.w.;
2. kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego obciążyć Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 24 lipca 2024 r. (data wpływu do SN - 09.08.2024 r.) skazany R.B. zasygnalizował potrzebę wznowienia z urzędu postępowania wykonawczego, zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 15 lipca 2024 r., sygn. akt II AKzw 630/24, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 21 maja 2024 r., sygn. V Kow 850/24. Tym ostatnim orzeczeniem - na podstawie art. 117 § 2 k.k.w. - nałożono na skazanego obowiązek poddania się leczeniu odwykowemu, w związku z uzależnieniem od środków odurzających, na okres 6 miesięcy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności.
W argumentacji swego wystąpienia skazany R.B. wskazał, że „mimo istnienia wątpliwości co do jego poczytalności” w ww. postępowaniu wykonawczym nie miał on obrońcy z wyboru, a także nie wyznaczono mu obrońcy z urzędu, co - zdaniem autora sygnalizacji - miało stanowić uchybienie w postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył co następuje:Na wstępie stwierdzić należy, iż pismo złożone przez R.B. nie stanowi wniosku o wznowienie postępowania, w rozumieniu przepisów Rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego, natomiast jest traktowane wyłącznie jako sygnalizacja możliwości zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, stanowiącej podstawę do wznowienia z urzędu prawomocnie zakończonego postępowania (zob. postanowienie SN z 7 grudnia 2021 r., V KZ 39/21).
Zarówno w orzecznictwie, jak i piśmiennictwie od dawna wskazuje się, że wznowienie postępowania na podstawie art. 542 § 3 k.p.k., w związku z ujawnieniem się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k., może nastąpić tylko z urzędu, nie zaś na wniosek strony (zob. uchwała [7] SN z 7 maja 2005 r., I KZP 5/05, OSNKW 2005, z. 6, poz. 48). Pismo sygnalizacyjne złożone w trybie art. 9 § 2 k.p.k. nie implikuje więc po stronie sądu, do którego je skierowano, ani prawa, ani też obowiązku jego rozpoznania (zob. postanowienie SN z 11 stycznia 2022 r., IV KZ 55/21).
Jednocześnie brak jest możliwości postąpienia z pismem sygnalizacyjnym tak, jakby stanowiło ono wniosek o wznowienie postępowania (por. postanowienie SN z 17 stycznia 2024 r., I KO 53/23). Rzecz jednak przede wszystkim w tym, że w przedmiotowej sprawie wznowienie postępowania wykonawczego, zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 15 lipca 2024 r., sygn. akt II AKzw 630/24, było prawnie niedopuszczalne. W orzecznictwie Sądu Najwyższego od dawna podkreśla się, że rozstrzygnięcie o objęciu skazanego leczeniem, w trybie art. 117 k.k.w., nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie karne w zakresie odnoszącym się do odpowiedzialności karnej.
Wprawdzie objęcie skazanego leczeniem, w trybie art. 117 k.k.w., ma oczywiste oraz negatywne konsekwencje dla sfery wolności osobistej (podobnie jak np. stosowanie tymczasowego aresztowania) i stanowi istotną dolegliwość, nie zmienia to jednak faktu, że rozstrzygnięcie to nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie karne w zakresie odnoszącym się do odpowiedzialności karnej i nie może podlegać wznowieniu (por. postanowienie SN z 16.09.2008 r., IV KO 108/08, OSNKW 2008, z.12, poz. 99). W orzecznictwie Sądu Najwyższego trafnie wskazuje się zatem, że wniosek o wznowienie postępowania, w przedmiocie orzeczenia obowiązku leczenia odwykowego, nie podlega rozpoznaniu w trybie przewidzianym w art. 540 k.p.k., ani w art. 540a i b k.p.k., ani też w art. 542 § 3 k.p.k.
Treść wymienionych przepisów wskazuje przecież wyraźnie na to, że odpowiadają one ściśle jedynie postępowaniu rozstrzygającemu o odpowiedzialności karnej oskarżonego (zob. postanowienia SN: z 29 stycznia 2008 r., IV KO 118/07; z 17 września 2008 r., IV KO 108/08, OSNKW 2008, z. 12, poz. 99; z 12 czerwca 2003 r., IV KZ 16/03; z 29 października 1997 r., II KZ 130/97, OSNKW 1998, z. 1-2, poz. 10; z 21 stycznia 2015 r., IV KO 103/14).Jedynie na marginesie powyższych rozważań wypada też przypomnieć ugruntowany w orzecznictwie pogląd, że sam fakt leczenia psychiatrycznego nie może jeszcze przesądzać o zaistnieniu uzasadnionej wątpliwości co do poczytalności skazanego w incydentalnym postępowaniu wykonawczym.Z przedstawionych wyżej względów, nie wchodząc w ocenę merytoryczną zasadności sygnalizowanej przez skazanego kwestii, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie, obciążając Skarb Państwa kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego.[WB][r.g.]