Supreme Court dismissed request to transfer case due to victim's employment, citing strict interpretation of venue rules.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Regional Court requested transfer of the case to another court because the victim was newly employed as a court clerk. The Supreme Court rejected this request, stating that the statutory provision allowing transfer must be interpreted strictly and only applies when a real threat to judicial integrity exists. The Court found no such threat, noting the victim's recent hiring and the defendant's prior request for judge recusal, concluding that the court's duty to adjudicate cannot be evaded based on hypothetical public perception issues.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 37 k.p.k.; Art. 45 ust. 1 Konstytucji RP: The request to transfer a case to another court of equal jurisdiction under Art. 37 of the Code of Criminal Procedure is an exceptional measure requiring a real threat to the administration of justice, which is not established by the mere employment of a victim in the court where the case is pending.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KO 123/23 POSTANOWIENIE Dnia 21 listopada 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie P. G. oskarżonego o przestępstwo z art. 191 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 listopada 2023 r. wniosku Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie zawartego w postanowieniu z dnia 26 września 2023 r., sygn. akt II K 516/23/S, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 a contrario k.p.k. postanowił nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 26 września 2023 r., sygn. akt II K 516/23/S, Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie wystąpił do Sądu Najwyższego – w oparciu o przepis art. 37 k.p.k. – o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy P. G. oskarżonego o czyny z art. 191 § 1 k.k. i art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz z art. 191 § 1 k.k. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że powodem inicjatywy jest fakt, iż jedną z osób pokrzywdzonych czynami zarzucanymi oskarżonemu jest G. W., która od początku września 2023 r. została zatrudniona na stanowisku protokolanta sądowego w Wydziale II Karnym sądu właściwego miejscowo, a więc tym, przed którym niniejsza sprawa zawisła.
Zdaniem Sądu Rejonowego powyższy fakt, w powiązaniu z aktywnym udziałem pokrzywdzonej w postępowaniu przygotowawczym, w tym możliwością przesłuchania jej w postępowaniu sądowym w charakterze świadka oraz ewentualnym podjęciu przez nią decyzji o wstąpieniu do tego postępowania w charakterze strony, w wypadku pozostawienia sprawy w dotychczasowej właściwości, „wydaje się (…) naruszać wspomnianą wcześniej wartość w postaci dbałości o wizerunek sądu jako organu niezależnego, w którym orzekają niezawiśli sędziowie, którym nie można czynić zarzutu, iż w swojej służbie kierują się pozamerytorycznymi kryteriami”.
Co więcej, jak to wywiódł sąd meriti, można w jego ocenie również antycypować, że również inni sędziowie i asesorzy orzekający w Wydziale II Karnym będą w przyszłości składać wnioski o ich wyłączenie, co będzie skutkowało naruszeniem zasady efektywności postępowania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Inicjatywa sądu właściwego miejscowo o przekazanie niniejszej sprawy innemu sądowi równorzędnemu w oparciu o przepis art. 37 k.p.k. na uwzględnienie nie zasługuje. Jak wielokrotnie wypowiadał się już Sąd Najwyższy w swoich wcześniejszych orzeczeniach, odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić wyjątkowo, gdy istnieje realne zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a przepis art. 37 k.p.k. musi być interpretowany ściśle.Tymczasem w sprawie niniejszej takie zagrożenie, wbrew wywodom Sądu Rejonowego, nie istnieje.
Wskazywany przez Sąd układ procesowy nie oznacza, że rozpoznając sprawę, której rozstrzygnięciem zainteresowana jest – jako pokrzywdzona – osoba zatrudniona w sądzie a quo w charakterze pracownika administracyjnego, może wywołać realne a nie jedynie hipotetyczne obawy co do społecznego odbioru zapadłego orzeczenia. Atrybutem każdego sądu, w tym również mającego orzekać w tej sprawie, musi być niezawisłość oraz bezstronność i to jego rzeczą jest, aby tak właśnie, a więc jako orzekanie sprawiedliwe i zgodne z obowiązującymi przepisami postrzegane było przez opinię publiczną rozpoczęcie a następie zakończenie procesu w sprawie P. G.
Sąd nie może pod pretekstem przyszłych, nawet niekorzystnych opinii czy to ze strony podmiotów uczestniczących w postępowaniu, czy też postronnych obserwatorów, uchylać się od ciążącego na nim obowiązku rozpoznania sprawy zgodnie z prawem, w sposób wolny od jakichkolwiek poza procesowych wpływów. To przecież jest, o czym nie można zapominać, istota wykonywania wymiaru sprawiedliwości.Analizując dotychczasowy przebieg postępowania w tej sprawie w Sądzie Rejonowym dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie nasuwa się, zapewne błędny, lecz obiektywnie możliwy wniosek, o próbie uchylenia się tego Sądu od rozpoznania niniejszej sprawy.
Przypomnieć należy, że obecne wystąpienie poprzedzone było wnioskiem o wyłączenie w trybie art. 41 § 1 k.p.k., złożonym przez sędziego referenta, który nie został uwzględniony (postanowienie z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt II k 516/23/S – k. 132). Trudno też mówić o zagrożeniu dla bezstronności sądu w sytuacji, gdy wystąpienie w trybie art. 37 k.p.k. odwołuje się do faktu zatrudnienia pokrzywdzonej w sądzie właściwym miejscowo, która pracę tę rozpoczęła raptem trzy tygodnie wcześniej.Jako wyłącznie hipotetyczne ocenić należy również te sugestie, w których wskazuje się na ewentualność składania wniosków o wyłączenie – na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
– przez innych sędziów i asesorów sądowych orzekających w tym Sądzie i jego Wydziale II Karnym. Oczywiście efektywność postępowania jest dobrem samym w sobie nie można jednak uznać, bez istnienia w tym przedmiocie oczywistych racji, aby przeważała na konstytucyjną zasadą rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo (art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Rzeczą Sądu Rejonowego w związku z tym jest, aby taką efektywność postępowania w tej sprawie zapewnić.Kierując się powołanymi względami i nie znajdując podstaw do uznania, aby dobro wymiaru sprawiedliwości skutkowało koniecznością przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, orzeczono jak na wstępie. [K.K.][ms]