Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KO 105/25 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses retrial request as inadmissible because it seeks benefits for counsel rather than the accused.

Numero d'incarto III KO 105/25
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the defense attorney's request for a retrial, ruling it inadmissible under the Criminal Procedure Code. The defense argued for a change in the ruling regarding legal aid costs, but the court found the request aimed solely at benefiting the attorney rather than the accused client. Consequently, the court held that the statutory grounds for retrial were not met, leaving the request without consideration.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 540 § 1, 2 k.p.k.; Art. 510 § 2 k.p.k.: A retrial based on a Constitutional Court ruling may only be initiated for the benefit of the party, not their legal representative, and incidental rulings on incidental costs do not constitute autonomous proceedings subject to retrial.

Parole chiave

Generato dall'IA
retrial request inadmissible grounds legal aid costs benefit of party incidental proceedings Criminal Procedure Code Constitutional Court ruling recupero dei costi

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 540 § 1 k.p.k.
II K 125/18, na podstawie art. 540 § 1 i 2 (a contrario) k.p.k.
art. 540 § 2 k.p.k.
Wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 540 § 2 k.p.k. złożony przez obrońcę skazanego T.
art. 545 § 1 k.p.k.
z art. 545 § 1 k.p.k. w zw.
art. 430 § 1 k.p.k.
z art. 430 § 1 k.p.k. w zw.
art. 429 § 1 k.p.k.
z art. 429 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł:
art. 510 § 2 k.p.k.
Działając, jednak w związku z pełnieniem funkcji obrońcy skazanego z urzędu zakres jego legitymacji procesowej jest ściśle wyznaczony przez brzmienie przepisu art. 510 § 2 k.p.k.
art. 624 § 1 k.p.k.
Jednocześnie, kierując się względami słuszności, o których stanowi art. 624 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy zwolnił skazanego od kosztów postępowania o wznowienie i obciążył nimi Skarb Państwa (pkt 2).
art. 271 § 3 k.k
, skazanego z art. 271 § 3 k.k.
art. 12 k.k
art. 65 § 1 k.k

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III KO 105/25 POSTANOWIENIE Dnia 27 stycznia 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk w sprawie T. D. , skazanego z art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 stycznia 2026 r., wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 8 kwietnia 2021 r., sygn. II AKa 21/20, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 19 listopada 2019 r., sygn. II K 125/18, na podstawie art. 540 § 1 i 2 (a contrario) k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł:

1. pozostawić wniosek obrońcy bez rozpoznania;

2. zwolnić skazanego od kosztów postępowania o wznowienie i obciążyć nimi Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 540 § 2 k.p.k. złożony przez obrońcę skazanego T. D. – adw. E. G. , należało pozostawić bez rozpoznania jako niedopuszczalny z mocy ustawy.W pierwszej kolejności zauważyć należy, że wznowienie postępowania w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą przepisu prawnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (jednak z dwóch odmian tzw. wznowienia postępowania propter decreta)– zgodnie z art. 540 § 2 k.p.k.

– może nastąpić wyłącznie „na korzyść strony”. Ustawodawca nie przewidział zatem możliwości wznowienia postępowania na korzyść podmiotów innych niż same strony.Z wnioskiem o wznowienie postępowania może wystąpić strona postępowania, o którego wznowienie chodzi. Legitymację procesową do reprezentowania strony w tym zakresie posiadają oczywiście ustanowieni przez nią (albo z urzędu) i działający na rzecz strony obrońcy albo pełnomocnicy, jednak ich zakres działania jest ściśle wyznaczony przez przepisy regulujące tryb i zasady postępowania wznowieniowego.

Ma to znacznie z punktu widzenia dopuszczalności złożonego w niniejszej sprawie wniosku o wznowienie postępowania. Wszak obrońca skazanego T. D. , nie jest przecież stroną postępowania, a jedynie przedstawicielem procesowym strony (skazanego). Rzecz jasna nie oznacza to  jak już powiedziano  że nie przysługuje mu (jako obrońcy) legitymacja procesowa do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Działając, jednak w związku z pełnieniem funkcji obrońcy skazanego z urzędu zakres jego legitymacji procesowej jest ściśle wyznaczony przez brzmienie przepisu art. 510 § 2 k.p.k.

Zgodnie z tym przepisem orzeczenie (wyrok) Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą przepisu prawnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie może stanowić podstawę wznowienia postępowania wyłącznie na "korzyść strony". Oznacza to zatem, że ustawa nie przewiduje sytuacji, w której wznowienie postępowania miałoby następować na korzyść reprezentantów procesowych (obrońców, pełnomocników stron) a nie na korzyść samych stron. Skoro celem złożenia przedmiotowego wniosku, tj. wniosku o wznowienie postępowania było spowodowanie zmiany rozstrzygnięcia o kosztach (kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżonemu w postępowaniu odwoławczym), to jest rzeczą oczywistą, że wektor tego wniosku o wznowienie postępowania był skierowany nie na wznowienie postępowania "na korzyść strony", lecz na korzyść jej reprezentanta procesowego (obrońcy).

Tym samym postępowanie nie może być wznowione na korzyść pełnomocnika czy obrońcy i taki wniosek należy uznać na niedopuszczalny z mocy ustawy.Dodatkowo należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 540 § 1 k.p.k. wznowić można wyłącznie postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem.Przedmiotem wznowienia postępowania (w tym także na podstawie art. 540 § 2 k.p.k.), są zatem prawomocnie zakończone postępowania sądowe, w których rozstrzygnięto o odpowiedzialności karnej oskarżonego lub o przedmiocie procesu karnego, a nie o jakiejkolwiek kwestii incydentalnej, chociażby istotnej dla oskarżonego, rozstrzyganej w toku postępowania karnego.

Postępowania incydentalne mogą być przedmiotem wznowienia wyłącznie wówczas, gdy zapadłe w nich orzeczenia definitywnie zamykają rozpoznanie danej kwestii, wywołując trwałe skutki (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. II KK 144/12). Możliwość wznowienia dotyczy postępowań ubocznych, o ile mają one charakter autonomiczny względem zasadniczego nurtu procesu. Kwestią incydentalną, która nie ma charakteru autonomicznego, albowiem jest immanentnie sprzężona z orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie, jest orzeczenie o kosztach postępowania (sądowych), konkretnie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej przez adwokata z urzędu.

Kodeks postępowania karnego nie przewiduje zatem wznowienia postępowania w ww. zakresie i nie zmienia tego powołany przez obrońcę skazanego T. D. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2024 r., SK 90/22. Kwestia kosztów postępowania (w tym kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu) jest adhezyjnie związana z głównym przedmiotem danego postępowania (a więc nieautonomiczna), a ponadto zapadłe co do niej orzeczenia nie mają charakteru definitywnego, skoro ustawodawca przewiduje możliwość wydania postanowienia uzupełniającego w przedmiocie kosztów.

Wobec tego, objęte wnioskiem obrońcy rozstrzygnięcie (postanowienie z pkt. II ppkt.

2) Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 8 kwietnia 2021 r. w zakresie przyznania mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżonemu w postępowaniu odwoławczym także z tego powodu nie jest zaskarżalne w postępowaniu wznowieniowym.W tej sytuacji  w świetle treści dyspozycji art. 540 § 1 i 2 k.p.k.  wniosek o wznowienie postępowania jest niedopuszczalny, co, w efekcie, musiało skutkować jego pozostawieniem bez rozpoznania w oparciu o przepisy art. 540 § 1 i 2 (a contrario) k.p.k. w zw. z art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k.Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w części dyspozytywnej (pkt 1). Jednocześnie, kierując się względami słuszności, o których stanowi art. 624 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy zwolnił skazanego od kosztów postępowania o wznowienie i obciążył nimi Skarb Państwa (pkt 2). [J.J.][a.ł] ‎