Supreme Court quashes appeal for imposing heavier sentence when lower court changed factual findings.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the appellate court's judgment against the defendant M.G. because it imposed a heavier prison sentence while simultaneously altering the factual findings from the first-instance verdict. The prosecution argued the change was necessary to correct an erroneous assessment of the defendant's lifestyle, but the Supreme Court found the appellate court violated the principle of ne peius by increasing the penalty without sufficient justification. Consequently, the case was remanded to the lower court for a new trial to ensure the defendant was not subjected to a harsher punishment due to procedural errors.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 454 § 2 k.p.k.; Art. 545 § 2 k.p.k.: An appellate court may not impose a heavier sentence on a defendant if it changes the factual findings established in the first-instance judgment, as this violates the principle of ne peius.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III KKN 261/98
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 stycznia 2001 r.
Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na rozprawie w składzie
następującym:
Przewodniczący: SSN – Józef Szewczyk (spr.)
Sędziowie:
SN – Marian Buliński
SN – Józef Skwierawski
Protokolant – Michał Wierzbowski
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej – Waldemara Smardzewskiego
po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2001 r.
sprawy M. G.
skazanego z art. 215 § 1 kk z 1969 r.
z powodu kasacji, wniesionej przez Prokuratora Wojewódzkiego w Z.
na niekorzyść skazanego
od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Z.
z dnia 21 stycznia 1998 r., sygn. akt II Ka […]
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w B.
z dnia 22 października 1997 r., sygn. akt II K […]
I. uchyla zaskarżony wyrok i zmieniony nim wyrok Sądu
Rejonowego w B. w części dotyczącej skazanego M. G.
i sprawę w tym zakresie przekazuje do ponownego rozpoznania
Sądowi Rejonowemu w B.,
II. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża Skarb
Państwa.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 22 października 1997 r., sygn. akt II K […]
Sąd Rejonowy w B. uznał M. G. oraz S. P., X. Y. i A. W. za winnych tego, że
w dniu 18 października 1996 r. w B. na terenie dworca autobusowego, działając
wspólnie i w porozumieniu w następstwie pobicia M. W., zwłaszcza zadanych
mu po ciele kopnięć doprowadzili pokrzywdzonego do stanu nieprzytomności,
a następnie po bezzwłocznym ściągnięciu z pokrzywdzonego, zabrali w celu
przywłaszczenia na jego szkodę pas i kurtkę skórzaną wartości 300 zł
oraz znajdującą się w jej kieszeni gotówkę w kwocie 40 zł, tj. popełnienia
przestępstwa opisanego w art. 210 § 11 kk z 1969 r.
Za opisane przestępstwo M. G. i S. P. na podstawie art. 210 § 11 kk
w zw. z art. 36 § 2 i 3 kk z 1969 r. zostali skazani na kary 1 roku i 6 miesięcy
pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary i grzywny
w kwocie po 1000 zł.
Apelację od wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść
M. G. i S. P. wniósł oskarżyciel publiczny, zarzucając błędną ocenę ustaleń
dotyczących dotychczasowego trybu życia, co skutkowało przyjęciem przez sąd
błędnego poglądu, iż pomimo niewykonania orzeczonej kary pozbawienia
wolności nie popełnią oni w przyszłości przestępstwa w sytuacji, gdy
prawidłowa
ocena
tych
ustaleń
prowadzi
do
odmiennego
wniosku,
co w konsekwencji doprowadziło do niesłusznego zastosowania wobec nich
instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności.
W oparciu o tak przedstawiony zarzut prokurator wniósł o zmianę wyroku
w zaskarżonej części przez uchylenie orzeczenia o warunkowym zawieszeniu
wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec M. G. i S. P..
Sąd Wojewódzki w Z. po rozpoznaniu apelacji oskarżyciela publicznego,
wyrokiem z dnia 21 stycznia 1998 r., sygn. akt II Ka […] zmienił zaskarżony
wyrok w części dotyczącej oskarżonego M. G. w ten sposób, iż uznał go
za winnego tego, że: w dniu 18 października 1996 r. w K. woj. […] nabył
od S. P. kurtkę skórzaną wartości 300 zł, wiedząc, że kurtka ta uzyskana została
w drodze rozboju dokonanego na szkodę M. W., tj. popełnienia przestępstwa
przewidzianego w art. 215 § 1 kk z 1969 r. i za to na podstawie wymienionego
przepisu skazał M. G. na karę 1 roku pozbawienia wolności z zaliczeniem
na jej poczet okresu tymczasowego aresztowania od dnia 28 listopada 1996 r. do
dnia 27 czerwca 1997 r. Natomiast w części dotyczącej S. P. zmienił zaskarżony
wyrok przez uchylenie orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary
pozbawienia wolności i oddaniu pod dozór kuratora, zaś karę grzywny złagodził
do kwoty 600 zł.
Powyższy wyrok w części dotyczącej skazanego M. G. w całości na jego
niekorzyść zaskarżył Prokurator Wojewódzki w Z., który w kasacji zarzucił:
rażące naruszenie art. 383 § 3 kpk mające wpływ na treść wydanego orzeczenia
spowodowane wymierzeniem przez Sąd Wojewódzki w Z. jako odwoławczy
surowszej kary pozbawienia wolności wobec M. G. w sytuacji, gdy
jednocześnie sąd ten zmienił ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę wyroku.
Na podstawie art. 386 § 1 i 2 kpk w zw. z art. 462 z 1969 r. autor kasacji
wniósł o uchylenie wyroków Sądu Rejonowego w B. i Sądu Wojewódzkiego
w Z. wobec skazanego M. G. i przekazanie sprawy w tej części do ponownego
rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B..
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja zasługuje na uwzględnienie.
Wyrok Sądu Wojewódzkiego w Z. w części odnoszącej się do skazanego
M. G. zapadł z rażącą obrazą zasady ne peius wyrażonej w art. 454 § 2 kpk
(uprzednio 383 § 3 kpk). Przepis ten zabrania orzekania przez sąd odwoławczy
surowszej kary pozbawienia wolności, wtedy gdy sąd zmienia ustalenia
faktyczne przyjęte za podstawę zaskarżonego wyroku.
Sąd Wojewódzki w Z. na podstawie art. 389 kpk z 1969 r. wyszedł
poza granice apelacji oskarżyciela publicznego, która dotyczyła orzeczenie
o karze i dokonał odmiennych ustaleń faktycznych, uznając, że M. G.
nie dopuścił się przestępstwa rozboju, a jedynie umyślnego paserstwa, po czym
skazał oskarżonego na karę 1 roku pozbawienia wolności, pomimo iż sąd I
instancji wymierzył M. G. karę 1 roku i 6 m-cy pozbawienia wolności
z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby i 1000 zł
grzywny. Przy czym Sąd Wojewódzki w Z. w uzasadnieniu zaskarżonego
wyroku stwierdził, iż orzeczona przez niego bezwarunkowa kara pozbawienia
wolności pomimo, iż w niższym wymiarze jest surowsza od kary pozbawienia
wolności orzeczonej przez Sąd Rejonowy. Rzeczywiście, wieloaspektowa
rzetelna analiza wszystkich realnych korzyści i dolegliwości łączących się
z dokonaną zmianą w sytuacji oskarżonego wskazuje na to, że sąd odwoławczy
orzekł wobec M. G. surowszą karę pozbawienia wolności (por. wyrok SN
z dnia 3 kwietnia 1996 r. II KKN 2/96 OSNKW 1996,, z. 7-8, poz. 42).
Nastąpiło to z rażącą obrazą art. 545 § 2 kpk (art. 383 § 3 kpk z 1969 r.), która
niewątpliwie mogła mieć wpływ na treść wyroku.
Biorąc powyższe rozważania pod uwagę, Sąd Najwyższy uchylił
zaskarżony wyrok i zmieniony nim wyrok Sądu Rejonowego w B. w części
dotyczącej M. G. i sprawę w tym zakresie przekazał do ponownego rozpoznania
sądowi I instancji.
Przewodniczący: SSN (Józef Szewczyk)
Sędziowie: SN (Marian Buliński)
SN (Józef Skwierawski)
aw
f/es