Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KK 77/26 Generato dall'IA

Supreme Court excludes judge from cassation due to appointment by non-independent Judicial Council.

Numero d'incarto III KK 77/26
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court granted the defense's request to exclude Judge Ryszard Witkowski from the cassation proceedings. The defense argued that Witkowski was appointed by the Judicial Council formed under the 2017 amendment law, rendering the court lacking independence under the ECHR. The court ruled that such appointments violate the standard of an independent and impartial court established by law, necessitating the judge's removal to ensure procedural fairness.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 41 § 1 k.p.k.; Art. 42 § 1 k.p.k.; Art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności; Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. - A judge appointed by a Judicial Council established under the 2017 amendment law must be excluded from proceedings to ensure the court meets the standard of independence and impartiality required by Article 6 of the ECHR.

Parole chiave

Generato dall'IA
independent and impartial court Judicial Council appointment cassation proceedings exclusion Article 6 ECHR standard procedural fairness requirement indipendenza dei giudici ricusazione di pubblici ministeri diritto a un difensore

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 41 § 1 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 maja 2026 r., wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie od udziału w sprawie SSN Ryszarda Witkowskiego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw.
Art. 42 § 1 k.p.k.
Art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust.
Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
1 EKPC i nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa
art. 148 § 1 k.k
skazanego z art. 148 § 1 k.k.
art. 41 § 1 k.p.k
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 maja 2026 r., wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie od udziału w sprawie SSN Ryszarda Witkowskiego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
art. 42 § 1 k.p.k
art. 41 k.p.k
w sprawie IV KK 279/23, że „przepis art. 41 k.p.k.
art. 45 ust. 1 Konstytucji
W takim razie wykładnia wspomnianego przepisu może dopuszczać także sądową kontrolę, czy w danej sprawie nie zachodzi obawa naruszenia standardu niezależności i bezstronności sądu gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
IV KK 279/23
Supreme Court dismisses request to suspend sentence execution due to lack of clear appeal merit and irreparable harm.
III PZP 1/22
Supreme Court requires factual findings on judge appointment timing to assess impartiality under Art. 379(4) CPC.
II KO 30/21
Supreme Court dismisses defense's judge disqualification request citing lack of objective bias grounds under Polish Code of Criminal Procedure.
I KK 240/22
Supreme Court excludes judges from a joint appeal due to impartiality concerns regarding co-defendants' acquittal.
III KK 436/24
Supreme Court excludes judge appointed by KRS on defense request to ensure judicial independence and impartiality.
I KO 127/24
Supreme Court orders retrial due to judge appointment violating constitutional independence requirements.
IV KK 458/24
Supreme Court excludes judge from appeal due to flawed appointment process raising impartiality doubts.
II KK 627/23
Supreme Court quashes appeal due to judge's lack of impartiality and remands case for retrial.
II KO 84/24
Supreme Court orders retrial due to judge's appointment to appellate court while sitting on criminal case violating impartiality.
II KK 322/24
Supreme Court applies police supervision and contact restrictions as preventive measure after cassation appeal.
Reczkowicz przeciwko Polsce
w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce (skarga nr 43447/19), interpretującego standard „niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą” w rozumieniu art.
Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21; stanowisko potwierdzone także w wyroku ETPCz z dnia 8 listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, skargi nr 49868/19 i 57511/19, wyroku ETPCz z dnia 3 lutego 2022 r., Advance Pharma Sp.
Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce
Wałęsa przeciwko Polsce
przeciwko Polsce, skarga nr 1469/20 oraz wyroku pilotażowym ETPCz z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce, skarga nr 50849/21) – zob.
III KK 95/25
Supreme Court dismisses appeal and excludes judge due to lack of independence from disciplinary chamber.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III KK 77/26 POSTANOWIENIE Dnia 11 maja 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie G. J. skazanego z art. 148 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 maja 2026 r., wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie od udziału w sprawie SSN Ryszarda Witkowskiego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Ryszarda Witkowskiego od udziału w sprawie z wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Adama Rocha od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie kasacyjnej III KK 77/26.

UZASADNIENIE

W dniu 24 lutego 2026 r. zarejestrowano w Sądzie Najwyższym pod sygnaturą III KK 77/26, kasację obrońcy skazanego G.J. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 11 lipca 2025 r., sygn. akt II AKa 51/25. Zarządzeniem z dnia 26 lutego 2026 r. sprawę tę przydzielono do rozpoznania SSN Antoniemu Bojańczykowi. Obrońca skazanego złożył:- wniosek o wyłączenie SSN Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie kasacyjnej (k – 28),- wniosek o wyłączenie SSN Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie o wyłączenie SSN Antoniego Bojańczyka (k 39),- wniosek o wyłączenie SSN Adama Rocha od udziału w sprawie o wyłącznie SSN Pawła Kołodziejskiego (k – 52),- wniosek o wyłączenie SSN Ryszarda Witkowskiego od udziału w sprawie o wyłączenie SSN Adama Rocha (k – 59).Wszystkie te wnioski, odwołując się do orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz trybunałów europejskich wskazywały, że skoro wymienieni sędziowie objęli urząd sędziego Sądu Najwyższego w wyniku rekomendacji udzielonej z Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2027 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, to sądy z ich udziałem nie stanowią bezstronnego i niezależnego sądu ustanowionego ustawą, co przesądza o konieczności wyłączenia poszczególnych sędziów, w szczególności SSN Ryszarda Witkowskiego, którego dotyczy rozpoznawany wniosek.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek obrońcy skazanego zasługuje na uwzględnienie.Trafnie wywiedziono w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2023 r. w sprawie IV KK 279/23, że „przepis art. 41 k.p.k. należy interpretować mając w polu widzenia szczególny aspekt gwarancyjny instytucji wyłączenia sędziego, tj. szerzej niż tylko w aspekcie istnienia obaw o stronniczość konkretnego sędziego; mianowicie słuszne jest również baczenie na konieczność zapewnienia stronie postępowania karnego dostępu do niezależnego i bezstronnego sądu.

W takim razie wykładnia wspomnianego przepisu może dopuszczać także sądową kontrolę, czy w danej sprawie nie zachodzi obawa naruszenia standardu niezależności i bezstronności sądu gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 EKPC. Jak to zaznaczono w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 2022 r., V KO 37/22, celowe może być posłużenie się przewidzianą przez ustawodawcę instytucją procesową minimalizującą, albo znoszącą takie zagrożenie w sprawie, która dopiero ma zostać rozpoznana przez sąd.

Podobnie jak w tym postanowieniu, również m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, nie tracąc z pola widzenia faktu wydania w dniu 20 kwietnia 2020 r. przez Trybunał Konstytucyjny wyroku w sprawie U 2/20, opowiedziano się za aktualnością mającej moc zasady prawnej i wiążącej każdy skład Sądu Najwyższego uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20 (zob. także postanowienia SN z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21, i z dnia 29 września 2021 r., V KZ 47/21).

W jej pkt 1. stwierdzono, że „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (…) zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3)”. Wspomnianą chwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., Sąd Najwyższy potwierdził wyrażone w uchwale połączonych Izb Sądu Najwyższe stanowisko.

Pogląd ten zyskał aprobatę także w kolejnych orzeczeniach - m.in. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2022 r., III PZP 1/22, OSNP 2022, z. 10, poz. 95; postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 19 stycznia 2023 r., I KK 240/22; z dnia 14 stycznia 2025 r., III KK 436/24; z dnia 15 stycznia 2025 r., I KO 127/24; z dnia 17 stycznia 2025 r., IV KK 458/24; wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 21 lutego 2024 r., II KK 627/23; z dnia 18 grudnia 2024 r., II KO 84/24; z dnia 16 stycznia 2025 r., II KK 322/24.W realiach rozpoznawanej sprawy odwołać należy się także do orzeczeń sądów międzynarodowych, w tym m.in. wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 22 lipca 2021 r. w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce (skarga nr 43447/19), interpretującego standard „niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą” w rozumieniu art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, iż udział w procesie powoływania sędziów Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym w ww. trybie (w efekcie czego organ ten nie był niezależny od władzy wykonawczej i ustawodawczej) powoduje, że sąd z udziałem tak powołanego sędziego nie stanowi w konkretnej sprawie niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC (pkt 284 – szerzej w tym zakresie m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21; stanowisko potwierdzone także w wyroku ETPCz z dnia 8 listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, skargi nr 49868/19 i 57511/19, wyroku ETPCz z dnia 3 lutego 2022 r., Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce, skarga nr 1469/20 oraz wyroku pilotażowym ETPCz z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce, skarga nr 50849/21) – zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2025 r, III KK 95/25.Zasadnym jest zwrócenie uwagi także na kwestię potencjalnej odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa.

Rozstrzygając w tej sprawie Sąd Najwyższy miał na względzie orzecznictwo ETPCz, w którym aprobowane są kolejne ugody zawierane ze skarżącymi wskazującymi na naruszenie ich prawa do sądu ustanowionego ustawą na skutek wydawania orzeczeń przez Sąd Najwyższy z udziałem wadliwie powołanych sędziów. Wobec powyższego, orzekanie w tej sprawie przez wymienionego we wniosku sędziego Ryszarda Witkowskiego, powołanego na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. prowadziłoby do rozpoznania sprawy przez sąd niespełniający standardów wskazanych w art. 6 ust. 1 EKPC i nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [J.J.][a.ł] ‎