Supreme Court vacates lustration judgment due to judges' failure to sign the operative part of the ruling.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court vacated the final rulings of both the district and appellate courts regarding a lustration declaration. The prosecution argued that the lower courts violated procedural law because no judge signed the operative portion of the first-instance decision. The court held that this omission constituted an absolute ground for appeal under criminal procedure law, necessitating a remand for a new trial.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 439 § 1 pkt 6 k.p.k.; Art. 21a ust. 1 ustawy lustracyjnej: The failure of judges to sign the operative part of a lustration ruling constitutes an absolute ground for appeal, requiring the vacating of the judgment and remand of the case.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III KK 68/21 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 sierpnia 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący)SSN Przemysław KalinowskiSSN Rafał Malarski (sprawozdawca)Protokolant Jolanta Włostowska przy udziale prokuratora Oddziałowego Biura Lustracyjnego Instytutu Pamięci Narodowej Edyty Karolakw sprawie Z. Z. w przedmiocie stwierdzenia zgodności z prawdą oświadczenia lustracyjnegopo rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawiew dniu 26 sierpnia 2021 r.,kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnegood orzeczenia Sądu Apelacyjnego w [...]z dnia 27 lutego 2020r., sygn. akt II AKa [...], utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego w L. z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt IV K [...], uchyla orzeczenia Sądów obu instancji i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w L. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w L., orzeczeniem z 4 grudnia 2019 r., stwierdził, że oświadczenie lustracyjne złożone w dniu 8 marca 2019 r. przez Z. Z. jest zgodne z prawdą. Sąd Apelacyjny w [...] – po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2020 r. apelacji prokuratora – utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne orzeczenie.Kasację od prawomocnego orzeczenia Sądu odwoławczego na niekorzyść lustrowanego złożył Prokurator Generalny, podnosząc dwa zarzuty rażącego i mającego istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszenia prawa:
1) procesowego, tj. art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 113 k.p.k. w zw. z art. 21a ust. 1 ustawy z 18 października 2006 r. o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (dalej: ustawa lustracyjna), polegającego na nierozpoznaniu sprawy w zakresie uchybienia w postaci niepodpisania dyspozytywnej części pierwszoinstancyjnego orzeczenia przez żadnego z sędziów, co stanowiło bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k.;
2) materialnego, tj. art. 1 i art. 7 ust. 1 w zw. z art. 3a ust. 1 i ust. 3 a contrario ustawy lustracyjnej. W konsekwencji skarżący zażądał wydania orzeczenia kasatoryjnego.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Sformułowane w kasacji żądanie okazało się zasadne z uwagi na stwierdzenie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 6 in fine k.p.k. Wystąpienie tego uchybienia było skutkiem niezłożenia pod dyspozytywną częścią pierwszoinstancyjnego orzeczenia podpisów przez sędziów, którzy je wydali, i brakiem właściwej reakcji Sądu odwoławczego.Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całej rozciągłości aprobuje ugruntowane w tej mierze zapatrywanie, przypominając że postępowanie lustracyjne w pierwszej instancji kończy się co prawda wydaniem orzeczenia (art. 21a ust. 1 zd. pierwsze ustawy lustracyjnej), a nie wyroku, ale orzeczenie takie na gruncie postępowania lustracyjnego odpowiada rozstrzygnięciu przybierającemu postać wyroku zapadłego w postępowaniu karnym.
Po pierwsze dlatego, że ustawodawca do orzeczeń nakazuje odpowiednio stosować przepisy o wyroku (art. 21a ust. 1 zd. drugie ustawy lustracyjnej), a po drugie z tej racji, że orzeczeniem takim rozstrzyga się o głównym przedmiocie postępowania – o odpowiedzialności o charakterze represyjnym (zob. wyr. SN z 2 lipca 2020 r., III KK 127/20). Zaprezentowany punkt widzenia był zatem efektem zrównania materialnych skutków rozstrzygnięć zamieszczonych w treści już to wyroku, już to orzeczenia wydanego w trybie ustawy lustracyjnej.Sąd Najwyższy ograniczył rozpoznanie kasacji do bezwzględnego uchybienia podniesionego przez skarżącego, bowiem rozpoznanie jej w tym zakresie było wystarczające do wydania wyroku (art. 436 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.).W tym stanie rzeczy wzruszeniu musiały ulec orzeczenia Sądów obu instancji (art. 537 § 2 k.p.k.).Rozpoznając ponownie sprawę, Sąd meriti związany będzie z jednej strony zapatrywaniem, że osoba, która pełniła w latach 1984-1990 służbę w Wydziale Łączność WUSW i która z chwilą rozwiązania Milicji Obywatelskiej stała się policjantem, jest osobą, która pełniła służbę w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 ustawy lustracyjnej, a z drugiej poglądem, że błąd osoby lustrowanej co do charakteru służby pełnionej w takim wydziale, w realiach konkretnej sprawy, może zostać uznany za usprawiedliwiony i wykluczyć odpowiedzialność za złożenie nieprawdziwego oświadczenia lustracyjnego (zob. uchw. składu 7 sędziów SN z 26 maja 2021 r., I KZP 12/20).
Uściślając to ostatnie stanowisko, trzeba wskazać, że miałby tu zastosowanie – per analogiam – błąd co do prawa, o którym mowa w art. 30 k.k. (zob. post. składu 7 sędziów SN z 28 września 2006 r., I KZP 20/06).