Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KK 593/23 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses Ombudsman's appeal against summary conviction for Sunday trading violations in a bookstore.

Numero d'incarto III KK 593/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Data della decisione
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the Ombudsman's cassation appeal against a summary conviction ruling for Sunday trading violations. The Ombudsman argued that procedural errors required a full trial, but the Court found the summary procedure legally sufficient. The court upheld the lower court's factual findings that the bookshelves did not constitute a cultural facility hosting the retail outlet.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 110 k.p.w.; Art. 112 k.p.w.; Art. 535 § 3 k.p.k.: Only specific state bodies may file cassation in misdemeanor cases; parties cannot appeal summary judgments, and the Supreme Court may dismiss appeals as obviously unfounded without a full hearing.

Parole chiave

Generato dall'IA
Sunday trading ban summary procedure cultural facility cassation appeal Ombudsman standing retail location procedural error censure procedurali

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 110 k.p.w.
Odnosząc się na wstępie do kwestii dotyczącej zasadności rozpoznania przedmiotowej kasacji na posiedzeniu i dostrzegając odmienne w tym zakresie stanowisko doktryny, zauważenia wymaga, że w sprawach wykroczeniowych tylko określone podmioty, o których mowa w art. 110 k.p.w. tj.
Art. 112 k.p.w.
Przepis art. 112 k.p.w. nie odsyła też do odpowiedniego stosowania w postępowaniu wykroczeniowym przepisu art.
Art. 535 § 3 k.p.k.
III KK 593/23 POSTANOWIENIE Dnia 22 lutego 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 22 lutego 2024 r.
Art. 636 § 1 k.p.k.
535 § 3 k.p.k., zdecydował o oddaleniu kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich, jako oczywiście bezzasadnej.O kosztach orzeczono na zasadzie art. 636 § 1 k.p.k. w zw.
Art. 121 k.p.w.
z art. 121 k.p.w.Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.[ał][J.J.] ‎
art. 535 § 3 k.p.k
III KK 593/23 POSTANOWIENIE Dnia 22 lutego 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
art. 110 k.p
Odnosząc się na wstępie do kwestii dotyczącej zasadności rozpoznania przedmiotowej kasacji na posiedzeniu i dostrzegając odmienne w tym zakresie stanowisko doktryny, zauważenia wymaga, że w sprawach wykroczeniowych tylko określone podmioty, o których mowa w art. 110 k.p.w.
art. 112 k.p
Wskazany już przepis art. 112 k.p.w.
art. 521 k.p.k
nie odsyła też do odpowiedniego stosowania w postępowaniu wykroczeniowym przepisu art. 521 k.p.k., dającego szczególną legitymację podmiotom innym niż strony procesu do wniesienia kasacji w sprawach karnych, tj.
art. 535 k.p.k
odsyła natomiast do treści art. 535 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
III KK 155/23
Supreme Court quashes acquittal on Sunday trading ban, remanding for re-evaluation of store location within sports facility.
III KK 144/11
wyroki: z dnia 21 lipca 2011 r., III KK 144/11; z dnia 7 marca 2012 r., II KK 30/12; z dnia 21 stycznia 2016 r., II KK 370/15; z dnia 20 kwietnia 2017 r., V KK 66/17, z dnia 27 kwietnia 2021 r., V KK 374/20).
II KK 30/12
wyroki: z dnia 21 lipca 2011 r., III KK 144/11; z dnia 7 marca 2012 r., II KK 30/12; z dnia 21 stycznia 2016 r., II KK 370/15; z dnia 20 kwietnia 2017 r., V KK 66/17, z dnia 27 kwietnia 2021 r., V KK 374/20).
II KK 370/15
Supreme Court quashes summary conviction for theft and possession of dangerous items due to procedural errors and lack of evidence.
V KK 66/17
Supreme Court quashes summary order due to mental capacity doubts and dismisses prosecution due to statute of limitations.
V KK 374/20
Supreme Court quashes summary judgment for harassment due to insufficient evidence and procedural violation of summary trial requirements.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III KK 593/23 POSTANOWIENIE Dnia 22 lutego 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 22 lutego 2024 r. sprawy P. T. ukaranego za czyny z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10.01.2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz niektóre inne dni w zw. z art. 5 pkt. 2 ww. ustawy i art. 31 §1 ustawy Kodeks pracy z powodu kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich, od wyroku Sądu Rejonowego w Przeworsku z dnia 21 kwietnia 2023 r., sygn. akt II W 64/23 p o s t a n o w i ł:

1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;

2. obciążyć Skarb Państwa kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Przeworsku z dnia 21 kwietnia 2023 r., sygn. akt II W 64/23, obwinionego P. T. uznano za winnego trzech wykroczeń z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10.01.2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz niektóre inne dni w zw. z art. 5 pkt. 2 ww. ustawy i art. 31 § 1 Kodeksu pracy, za co skazano go na karę grzywny w wysokości 2.000 zł. Wobec nieskutecznie wniesionego sprzeciwu, wyrok uprawomocnił się 6 maja 2023 r.Kasację od wyroku Sądu Rejonowego wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, zaskarżając go w całości na korzyść ukaranego i zarzucając:„rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. 93 § 2 k.p.w., poprzez wydanie w stosunku do ukaranego P. T. wyroku nakazowego w sytuacji, gdy okoliczności czynu i wina skazanego budzą wątpliwości, co winno skutkować skierowaniem sprawy przez Sąd meriti do rozpoznania na rozprawie celem ich wyjaśnienia”.Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Przeworsku do ponownego rozpoznania w trybie zwyczajnym.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna, z uwagi zaś na pojawienie się w ocenie Sądu Najwyższego w przedmiotowej sprawie kwestii wymagających wyjaśnienia uzasadnienie postanowienia sporządzono z urzędu.

Odnosząc się na wstępie do kwestii dotyczącej zasadności rozpoznania przedmiotowej kasacji na posiedzeniu i dostrzegając odmienne w tym zakresie stanowisko doktryny, zauważenia wymaga, że w sprawach wykroczeniowych tylko określone podmioty, o których mowa w art. 110 k.p.w. tj. Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Obywatelskich, Zastępca Prokuratora Generalnego do Spraw Wojskowych, a także Rzecznik Praw Dziecka mogą wnieść kasację od prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie sądowe. Z uprawnienia tego wyłączone są strony procesu.

Przepis art. 112 k.p.w. nie odsyła też do odpowiedniego stosowania w postępowaniu wykroczeniowym przepisu art. 521 k.p.k., dającego szczególną legitymację podmiotom innym niż strony procesu do wniesienia kasacji w sprawach karnych, tj. Prokuratorowi Generalnemu, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz Rzecznikowi Praw Dziecka. Zatem krąg podmiotów wskazanych w art. 110 k.p.w. jest odmienny od kręgu uprawnionych do wniesienia kasacji w sprawach karnych. Wyłącza bowiem z niego strony postępowania, a zarazem nadaje takie uprawnienie dodatkowemu podmiotowi tj.

Zastępcy Prokuratora Generalnego do Spraw Wojskowych. Wskazany już przepis art. 112 k.p.w. odsyła natomiast do treści art. 535 k.p.k. w całości, w tym zatem także do przepisu § 4, który z kolei zawiera szczególną dyspozycję dotyczącą postępowania z kasacją wniesioną na podstawie art. 521 k.p.k., nakazującą jej rozpoznanie przez Sąd Najwyższy na rozprawie.W ocenie Sądu Najwyższego wykładnia wszystkich wskazanych przepisów łącznie uprawnia jednak do przyjęcia, że w sprawach o wykroczenia przepis art. 535 § 4 k.p.k. nie znajduje wprost zastosowania, a oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej możliwe jest także na posiedzeniu.

Przede wszystkim w sprawach wykroczeniowych nie wnosi się kasacji na podstawie art. 521 k.p.k., albowiem funkcjonuje w tym zakresie samoistna regulacja prawa wykroczeniowego, w tym odrębny przepis – art. 110 k.p.w., wskazujący krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia kasacji w sprawach o wykroczenia. Ponadto, Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia nie odsyła do przepisu art. 521 k.p.k., a zatem przepis ten z mocy art. 112 k.p.w. nie może być w nich stosowany. Tym samym zatem również nakaz odpowiedniego stosowania art. 535 § 4 k.p.k. określającego jedynie forum rozpoznania kasacji z art. 521 k.p.k., wskazuje sposób postępowania w sytuacji która w procedurze wykroczeniowej nie występuje.

Co więcej, Rzecznik Praw Obywatelskich wnosząc kasację w sprawach o wykroczenia nie działa jak to się dzieje w postępowaniu karnym jako podmiot kwalifikowany (nadzwyczajny) obok stron tego postępowania, lecz jako główny podmiot uprawniony z mocy art. 110 k.p.w. Nie istnieje zatem potrzeba zapewnienia szczególnego forum dla rozpoznania tak wniesionej kasacji, jaką zastrzegł ustawodawca przy kasacji nadzwyczajnej z art. 521 k.p.k. w postępowaniu karnym. Trzeba też dostrzec, że stosowanie do postępowania wykroczeniowego przepisów procedury karnej ma być „odpowiednie”, zatem z uwzględnieniem jego charakteru, jego instytucji i jego celów.

W części zatem, w jakiej stosowane odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego (tu: art. 535 § 4 k.p.k.) wskazują na określone ograniczenia forum rozpoznania kasacji nadzwyczajnej (co do rozpoznania jej na posiedzeniu) nie mogą znaleźć zastosowania do postępowania wykroczeniowego. Nie mają do niego zastosowania skoro instytucja z art. 521 k.p.k. w postępowaniu wykroczeniowym w istocie nie istnieje, zaś sama kasacja jest wprawdzie wnoszona przez podmioty, które działają w obu procedurach, ale w sprawach wykroczeniowych występują w innym charakterze, niż w postępowaniu karnym, gdy działają na podstawie art. 521 k.p.k.

Nie ma więc normatywnej podstawy do ograniczenia stosowania w postępowaniu wykroczeniowym przepisu art. 535 § 3 k.p.k., ani do ograniczenia swobody wyboru przez Sąd Najwyższy w postępowaniu wykroczeniowym forum rozpoznania kasacji uznanej za oczywiście bezzasadną. Przypomnieć także należy, że co do zasady reguły funkcjonujące w postępowaniu w sprawach o wykroczenia zmierzają do ograniczenia formalizmu procesowego względem tradycyjnego postępowania karnego, by wskazać tylko takie jak jednoosobowe orzekanie przez Sąd Najwyższy (art. 15 § 4 k.p.w.), czy ograniczony krąg podmiotów wnoszących kasację (art. 110 § 1 k.p.w.).

Przyjęcie zatem, że w postępowaniu wykroczeniowym wszystkie kasacje i w każdej sytuacji powinny być rozpoznawane na rozprawie, w tym zwłaszcza te, które są oczywiście bezzasadne, byłoby w stosunku do tradycyjnego postępowania karnego założeniem nadmiernie rygorystycznym, a tym samym nieuzasadnionym. Z tych wszystkich powodów w ocenie Sądu Najwyższego oczywiście bezzasadna kasacja wniesiona przez podmioty wskazane w art. 110 k.p.w. może być oddalona również na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. i z tej możliwości Sąd w tej sprawie skorzystał.Odnosząc się do meritum sprawy, podkreślenia w pierwszej kolejności wymaga, że celem postępowania kasacyjnego jest wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń dotkniętych poważnymi wadami w postaci bezwzględnych przyczyn odwoławczych lub innych naruszeń prawa, ale o charakterze rażącym, a jednocześnie takich, które mogły mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.

Rzecznik Praw Obywatelskich we wniesionej kasacji wad o takim charakterze nie wykazał.W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że postępowanie nakazowe jest szczególną instytucją prawa procesowego, której zastosowanie zostało przewidziane dla najbardziej oczywistych przypadków, gdy materiał dowodowy przedłożony z aktem oskarżenia jest tak jednoznaczny, że nie nasuwa żadnych wątpliwości co do winy oskarżonego i okoliczności popełnienia przez niego zarzucanego mu czynu. W przeciwnym razie konieczne jest skierowanie i rozpoznanie sprawy na rozprawie głównej (zob. np. wyroki: z dnia 21 lipca 2011 r., III KK 144/11; z dnia 7 marca 2012 r., II KK 30/12; z dnia 21 stycznia 2016 r., II KK 370/15; z dnia 20 kwietnia 2017 r., V KK 66/17, z dnia 27 kwietnia 2021 r., V KK 374/20).

Nie można jednak zgodzić się z autorem kasacji, że analiza akt sprawy Sądu Rejonowego w Przeworsku prowadzi do wniosku, że powyższe warunki do procedowania w trybie nakazowym nie zostały spełnione.Bezspornym w sprawie pozostaje, że w dniu 30 października 2022 roku, a więc w tzw. niedzielę niehandlową, trzy placówki Spółki [XXX] Sp. z o.o. w R. , której członkiem zarządu jest P. T. , były czynne, a ukarany – dokonując czynności z zakresu prawa pracy za pracodawcę – powierzył wykonywanie czynności związanych z handlem w lokalach D. i L. zatrudnionym tam pracownikom.

Skarżący wskazał, że istotną kwestią dla odpowiedzialności ukaranego pozostaje jednakże konieczność dodatkowego ustalenia, czy w przedmiotowych punktach handlowych prowadzona była obok działalności handlowej również działalność w zakresie kultury, sportu, oświaty, turystyki i wypoczynku. Zgodnie bowiem z treścią art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (dalej: ustawa) zakaz handlu określony w art. 5 ustawy nie obowiązuje w przypadku prowadzenia w placówkach handlowych dodatkowej działalności wskazanej powyżej.

Według skarżącego, z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że we wszystkich lokalach Spółki [XXX] Sp. z o.o. w R. , prowadzona była działalność w zakresie kultury, a mianowicie działalność biblioteczno-czytelnicza w postaci Punktu Książki. W tym celu ukarany działając w imieniu i na rzecz spółki prowadzącej działalność handlową podpisał umowę partnerską w zakresie organizacji sieci czytelniczej.Dostrzec jednak trzeba, że skarżący, powołując się na treść art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy i uzasadniając zarzut kasacji, modyfikuje w istocie treść wskazanego przepisu wprowadzającego wyjątek od zakazu handlu w niedziele.

Nie ma w nim bowiem mowy o prowadzeniu „obok” działalności handlowej „również” działalności w zakresie kultury, sportu, oświaty, turystyki i wypoczynku, ani „dodatkowej działalności” w zakresie kultury, sportu, oświaty, turystyki i wypoczynku. Wskazany przepis brzmi następująco: „Zakaz, o którym mowa w art. 5, nie obowiązuje (…) w placówkach handlowych w zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, sportu, oświaty, turystyki i wypoczynku”. Z powyższego jednoznacznie wynika, że skorzystać z tego wyjątku może jedynie placówka handlowa, która mieści się w zakładzie prowadzącym taką działalność, a nie odwrotnie.

Tymczasem już z samej treści kasacji wynika, że to w lokalach Spółki [XXX] Sp. z o.o. w R. , tj. sklepach D. i L. prowadzona była działalność biblioteczno-czytelnicza w postaci Punktu Książki. Nie sposób również uznać, że umieszczenie w lokalach D. i L. punktów książki (w postaci regałów z książkami) czyni z tych lokali wchodzących w skład spółki [XXX] Sp. z o.o. w R. „zakład prowadzący działalność w zakresie kultury”.W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono w tym zakresie trafny pogląd, że „(…) o zakładzie prowadzącym działalność w zakresie kultury, sportu, oświaty, turystyki i wypoczynku można twierdzić wówczas, gdy zespół wyodrębnionych obiektów materialnych przedsiębiorstwa wiąże się z działalnością kulturalną, sportową, oświatową, turystyczną lub wypoczynkową. (…) Należy zwrócić nadto uwagę, że placówka handlowa ma się znajdować „w” takim zakładzie.

Rację ma skarżący, że zakład o profilu np. sportowym musi być jednostką główną, a placówka handlowa powinna się mieścić w ramach tego zakładu – nie odwrotnie. Zasadnie przyjęto zatem w literaturze, że <prowadzona na terenie placówki handlowej działalność handlowa ma być funkcjonalnie podporządkowana zakładowi, w tym sensie, że celem prowadzenia placówki handlowej jest zwiększenie użyteczności oraz atrakcyjności zakładu. Zakład pozostaje tutaj jednostką nadrzędną, a działalność handlowa jest uboczna i subsydiarna.

Po drugie, placówka handlowa z punktu widzenia przestrzennego znajdować ma się na terenie zakładu. Oba te warunki muszą być spełnione łącznie, by w sposób legalny przedsiębiorca mógł korzystać z wyłączenia z art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy o ograniczeniu handlu” (wyrok SN z dnia 13.09.2023 r., sygn. akt III KK 155/23).Na marginesie dodać należy, że w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia także kryterium „przeważającej działalności”, które zostało zawarte w innych grupach wyjątków od zakazu handlu w niedziele i święta (art. 6 ust. 1 pkt 2, 5, 6, 7, 28, 29, 30 ustawy).

W przypadku, który stanowi tło przedmiotowej sprawy, nie chodzi ani o „przeważającą działalność” w znaczeniu materialnym, ani o formalne prowadzenie danej działalności przez przedsiębiorcę, ale o to, czy placówka handlowa znajduje się „w zakładzie”, który prowadzi działalność w zakresie kultury. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie prowadzi do jednoznacznego wniosku, że placówki handlowe zarządzane przez P.T. nie znajdowały się w takim zakładzie. Z protokołu kontroli (k. 3-9) wynika przecież, że skontrolowane lokale to wielkopowierzchniowe placówki handlowe, w których umieszczono niewielkich rozmiarów regały z książkami do dyspozycji klientów.

Tych ustaleń nie zmienia treść umowy partnerskiej w zakresie organizacji sieci czytelniczej, na którą powołuje się skarżący. Ustalenia dokonane przez Sąd Rejonowy w Przeworsku były zatem w tym zakresie oczywiście trafne.Z powyższych względów, nie dopatrując się w przedmiotowej sprawie zaistnienia którejkolwiek z wymienionych w treści art. 439 k.p.k. bezwzględnych przyczyn odwoławczych, ani innej rażącej obrazy prawa mogącej mieć istotny wpływ na treść orzeczenia Sądu Rejonowego w Przeworsku, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 535 § 3 k.p.k., zdecydował o oddaleniu kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich, jako oczywiście bezzasadnej.O kosztach orzeczono na zasadzie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 121 k.p.w.Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.[ał][J.J.] ‎