Supreme Court quashes joint sentence for exceeding statutory maximum due to expired probation period.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the first part of a joint sentence imposed by the Regional Court, ordering the case remitted for retrial. The prosecution argued that including a suspended sentence with an expired probation period violated the material law regarding joint sentencing limits. The court agreed, noting that the expired probation meant the suspended sentence could no longer be executed, thereby causing the combined penalty to exceed the legal maximum.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 85 § 2 k.k.; Art. 75 § 4 k.k.: A joint sentence must not exceed the sum of individual penalties; if a suspended sentence's probation period has expired, it cannot be included in the joint calculation as it is no longer executable.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III KK 569/19 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 stycznia 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Rafał MalarskiSSN Marek PietruszyńskiProtokolant Marta Brylińska w sprawie W. B.w przedmiocie wyroku łącznego, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 23 stycznia 2020 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w G.z dnia 11 marca 2019 r., sygn. akt II K (…), uchyla pkt I zaskarżonego wyroku i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G. .
UZASADNIENIE
Wyrokiem łącznym z dnia 11 marca 2019 r., sygn. II K (…), Sąd Rejonowy w G. , na podstawie art. 568a § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 569 § 1 k.p.k. w zw. z art. 85 § 1 i 2 k.k., art. 85a k.k., art. 86 § 1 k.k., art. 91 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k., połączył orzeczone prawomocnie i podlegające wykonaniu kary pozbawienia wolności orzeczone wyrokami: Sądu Rejonowego w G. z dnia 27 stycznia 2014 r., sygn. akt XI K (…), w wysokości roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, Sądu Rejonowego wG. z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt II K (…), w wysokości roku pozbawienia wolności, Sądu Rejonowego w G. z dnia 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt XI K (…), w wysokości roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności i wymierzył skazanemu W.
B. karę łączną 3 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności (pkt I wyroku). Równocześnie, w oparciu o przepis art. 576 § 1 k.p.k., pozostawił do odrębnego wykonania pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w wyrokach objętych wyrokiem łącznym (pkt II wyroku), na podstawie art. 572 k.p.k., umorzył postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego odnośnie wyroków opisanych w punktach od 1 do 6 oraz 10 i komparycji wyroku, wobec braku podstaw do objęcia wyrokiem łącznym (pkt III wyroku). Nadto, zwolnił skazanego w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, w tym opłaty (pkt IV wyroku).Orzeczenie to nie było zaskarżone przez żadną ze stron postępowania i uprawomocniło się z dniem 19 marca 2019 r.Kasację od powołanego wyżej wyroku łącznego, na korzyść skazanego, wniósł – na podstawie art. 521 § 1 k.p.k.
– w dniu 30 października 2019 r. Prokurator Generalny. Zaskarżył on orzeczenie Sądu Rejonowego w G. w części dotyczącej kary łącznej pozbawienia wolności określonej w pkt. I zarzucając: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego - art. 85 § 2 k.k., polegające na orzeczeniu wobec skazanego W. B. w wyroku łącznym kary łącznej pozbawienia wolności, obejmującej wymierzoną wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 19 grudnia 2013 r. w sprawie II K (…), karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lata, pomimo tego, że w chwili orzekania wyrokiem łącznym upłynął wskazany w art. 75 § 4 k.k. okres próby na jaki warunkowo zawieszono wykonanie tej kary i dalsze 6 miesięcy, a tym samym kara ta, jako kara niepodlegająca wykonaniu, nie mogła być objęta węzłem kary łącznej”.W oparciu o ten zarzut wniósł o uchylenie wyroku łącznego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G. .Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja wniesiona w niniejszej sprawie na korzyść skazanego W.
B. jest oczywiście zasadna, co umożliwiło jej uwzględnienie w całości na posiedzeniu bez udziału stron w oparciu o przepis art. 535 § 5 k.p.k.Zgodzić należy się ze skarżącym, że orzekając w pkt I wyroku łącznego o objęciu węzłem kary łącznej pozbawienia wolności kar jednostkowych wymierzonych w sprawach Sądu Rejonowego w G. o sygn. akt XI K (…) i XI K (…) oraz Sądu Rejonowego w G. o sygn. akt II K (…) sąd meriti dopuścił się rażącego naruszenia art. 85 § 2 k.k. Przepis ten przewiduje, że podstawą orzeczenia kary łącznej są wymierzone i podlegające wykonaniu (podkreślenie SN) w całości lub w części kary lub kary łączne.
Oczywiste w związku z tym jest, że określony w powołanym przepisie warunek łączenia kar „podlegających wykonaniu” odnosi się do takich kar, w stosunku do których nie została zakończona procedura ich wykonywania lub nie zaktualizowała się inna niż zakończenie tej procedury przesłanka wyłączająca możliwość wykonania takiej kary. Z kolei zgodnie z przepisem art. 75 § 4 k.k. zarządzenie wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej z warunkowym zawieszeniem jej wykonania nie może nastąpić później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby.
W związku z tym upływ, przy tego rodzaju karze, okresu próby i dalszych 6 miesięcy od jej zakończenia przesądza o statusie tej kary jako niepodlegającej wykonaniu i to niezależnie od tego, czy skazanie na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania uległo zatarciu czy też nie (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2017 r., III KK 72/17 i z dnia 10 kwietnia 2018 r., III KK 99/18), co w konsekwencji uniemożliwia objecie węzłem kary łącznej tak ukształtowanej kary, jako nie spełniającej wynikającego z art. 85 § 2 k.k. warunku kary „podlegającej wykonaniu”.Przechodząc na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że wskazana wyżej przesłanka umożliwiająca orzeczenie kary łącznej nie występowała w odniesieniu do kary roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania wymierzonej W.
B. wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w G. z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt II K (…). Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 4 lutego 2014 r. w związku z czym zarządzenie wykonania kary pozbawienia wolności w oparciu o przesłanki z art. 75 § 1-3 k.k. było możliwe do dnia 4 sierpnia 2017 r. Wprawdzie postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2017 roku, sygn. akt XI Ko (…) (Wzaw (…)), w oparciu o przepis art. 75 § 2 k.k. w zw. z art. 75 § 4 k.k., Sąd Rejonowy w G. zarządził wykonanie kary roku pozbawienia wolności orzeczonej wobec W. B. wyżej opisanym wyrokiem, a podstawą takiego zarządzenia wykonania kary było ustalenie, iż skazany w okresie próby rażąco narusza porządek prawny nie przejawiając woli wywiązania się z nałożonych obowiązków i ciężarów, mimo realnej możliwości ich wykonania (k. 66-68 akt wykonawczych sprawy II K (…)), wszelako w uwzględnieniu wniosku skazanego z dnia 3 sierpnia 2017 r., tenże Sąd postanowieniem z dnia 10 października 2017 r., sygn. akt XI Ko (…) (Wp (…)), na podstawie art. 24 § 1 i 2 k.k.w., uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia 5 kwietnia 2017 r. w sprawie XI Ko (…) w przedmiocie zarządzenia wykonania kary roku pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w G. z dnia 19 grudnia 2013 r. w sprawie II K (…) (k. 109 - 111 akt postępowania wykonawczego w sprawie II K (…)).W tym stanie rzeczy w dacie wyrokowania przez Sąd Rejonowy w G. zaskarżonym wyrokiem łącznym w dniu 11 marca 2019 r. objęta karą łączną – orzeczoną w pkt I tego wyroku – kara roku pozbawienia wolności wymierzona w sprawie II K (…) tego Sądu nie mogła być już, z uwagi na upływ terminu określonego w art. 75 § 4 k.k., wykonana.
Wprawdzie w tym czasie Sąd Rejonowy dysponował kartą karną, w której odnotowano wyłącznie fakt zarządzenia warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2017 r. (k. 40), a brak tam wzmianki o jego następczym uchyleniu, wszelako stwierdzona wyżej zaszłość ma charakter obiektywny wynikający z akt wykonawczych w tej sprawie i nie ma znaczenia dla oczywistego zaistnienia w takim wypadku uchybienia regulacji art. 85 § 2 k.k.Stwierdzone rażące naruszenie prawa materialnego miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia.
Słusznie autor kasacji zauważył, że górna granica kary łącznej wynikająca z wyroków podlegających połączeniu, a więc zapadłych w sprawach XI K (…) i XI K (…), stanowiąca sumę kar jednostkowych wynosiłaby 2 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności, w sytuacji, gdy objęcie węzłem kary łącznej kary roku pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie o sygn. II K (…) spowodowało ukształtowanie kary łącznej na poziomie granicę tę przekraczającym, bo w rozmiarze 3 lat i 4 miesięcy.Powyższe implikowało uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w zaskarżonej części (pkt I) i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania sądowi meriti.
Procedując powtórnie Sąd ten ukształtuje wymiar kary łącznej w zgodzie z wymogami prawa materialnego, przy uwzględnieniu aktualnego stanu sprawy nie zapominając, że kasacja Prokuratora Generalnego została wniesiona na korzyść skazanego.W uwzględnieniu przedstawionych wyżej rozważań orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku.