Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KK 53/23 Generato dall'IA

Supreme Court quashes criminal order verdict for exceeding statutory fine limits in mandatory proceedings.

Numero d'incarto III KK 53/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the lower court's mandatory order verdict because it imposed a fine exceeding the statutory maximum allowed in such proceedings. The Regional Court sentenced the defendant to a fine of 300 daily rates, violating Article 502 § 1 of the Code of Criminal Procedure which caps fines at 200 daily rates or 200,000 PLN. Consequently, the Court found this procedural error had a decisive impact on the verdict's content and remanded the case for retrial.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 502 § 1 k.p.k.; Art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k.: A mandatory order verdict imposing a fine exceeding the statutory limit constitutes a decisive procedural error requiring quashing and remittal.

Parole chiave

Generato dall'IA
mandatory order proceedings statutory fine limits procedural error quashing Code of Criminal Procedure remittal for retrial reato grave di stupefacenti guida in stato di ebbrezza qualificata idoneità alla guida

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 502 § 1 k.p.k.
art. 502 § 1 k.p.k., polegające na wymierzeniu kary grzywny w wymiarze 300 stawek dziennych po 10 zł, podczas gdy przepis ten dopuszcza wymierzenie wyrokiem nakazowym kary grzywny w wysokości do 200 stawek dziennych albo do 200.000 zł.
Art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k.
Nie ma podstaw do upatrywania w rzeczonym uchybieniu bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k. jak starał się to wykazać Przewodniczący V Wydziału Karnego Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie.
Art. 178a § 1 k.k.
skazanego z art. 178a § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art.
Art. 63 § 1 k.k.
wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 300 stawek dziennych, przyjmując wartość jednej stawki na kwotę 10 zł (pkt I), a na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet wymierzonej kary zaliczył okres zatrzymania oskarżonego od dnia 30 maja 2022 r.
art. 535 § 5 k.p.k
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
art. 63 § 1 k.k
wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 300 stawek dziennych, przyjmując wartość jednej stawki na kwotę 10 zł (pkt I), a na podstawie art. 63 § 1 k.k.
art. 105 § 1 k.p.k
535 § 5 k.p.k., albowiem zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa, który miały istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, niewątpliwie zasługiwał na uwzględnienie.Oczyszczając przedpole do dalszych rozważań w pierwszej kolejności wskazać należy, że w trybie art. 105 k.p.k.
art. 521 § 1 k.p.k
Na podstawie przepisu art. 521 § 1 k.p.k.
art. 502 § 1 k.p.k
art. 502 § 1 k.p.k., polegające na wymierzeniu kary grzywny w wymiarze 300 stawek dziennych po 10 zł, podczas gdy przepis ten dopuszcza wymierzenie wyrokiem nakazowym kary grzywny w wysokości do 200 stawek dziennych albo do 200.000 zł.
art. 105 k.p.k
535 § 5 k.p.k., albowiem zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa, który miały istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, niewątpliwie zasługiwał na uwzględnienie.Oczyszczając przedpole do dalszych rozważań w pierwszej kolejności wskazać należy, że w trybie art. 105 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
IV KK 322/07
akt IV KK 322/07 (OSNwSK 2007/1/2342) oraz wyroku z dnia 2 lutego 2010 r., sygn.
III KK 430/09
IV KK 347/09
postanowienie SN z dnia 16 grudnia 2009 r., IV KK 347/09, OSNwSK 2009, nr 1, poz.
III KK 79/15
Supreme Court quashes a tax penalty verdict due to a fatal contradiction between the fine's numeric and written values.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III KK 53/23 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 kwietnia 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Igor Zgoliński‎SSN Adam Roch w sprawie G. K. skazanego z art. 178a § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 19 kwietnia 2023 r., kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skazanego od wyroku nakazowego wydanego przez Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 22 września 2022 r., sygn. akt V K 789/22 uchyla wyrok nakazowy Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 22 września 2022 r., sygn. akt V K 789/22 i przekazuje sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

Prokurator Prokuratury Rejonowej Szczecin-Niebuszewo w Szczecinie oskarżył G. K. o to, że w dniu 30 maja 2022 r. w S. na Pl. […] – w ruchu lądowym, prowadził samochód marki B. o nr rej. […] znajdując się pod wpływem środka odurzającego w postaci delta-9-tetrahydrokanabinolu (THC) w stężeniu o co najmniej 14,6 ng/ml we krwi, tj. o przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. (55-55v akt sprawy V K 789/22). Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie wyrokiem nakazowym z dnia 22 września 2022 r., sygn. akt V K 789/22 uznał G. K. za winnego zarzucanego mu przestępstwa i za jego popełnienie na podstawie art. 178a § 1 k.k. wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 300 stawek dziennych, przyjmując wartość jednej stawki na kwotę 10 zł (pkt I), a na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet wymierzonej kary zaliczył okres zatrzymania oskarżonego od dnia 30 maja 2022 r. do dnia 31 maja 2022 r (pkt IV).

Ponadto orzekł wobec ww. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 5 lat (pkt II), świadczenie pieniężne w kwocie 5.000 zł na rzecz Funduszu P. (pkt III), zaliczył na poczet orzeczonego zakazu okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 30 maja 2022 r. (pkt V) oraz rozstrzygnął o kosztach sądowych (pkt VI) (k. 62 akt sprawy V K 789/22).Wobec niezainicjowania postępowania odwoławczego, rzeczony wyrok uprawomocnił się w dniu 20 października 2022 r. (k. 62 akt sprawy V K 789/22).Postanowieniem Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 14 listopada 2022 r., sygn. akt V K 789/22 sprostowano omyłkę pisarską zawartą w wymienionym wyroku nakazowym w ten sposób, że w pkt I rozstrzygnięcia w miejsce 300 stawek dziennych grzywny po 10 zł wpisano 200 stawek dziennych grzywny po 15 zł.

W uzasadnieniu wskazano, że wydany wyrok zawiera błąd, który został popełniony na skutek omyłki (k. 68 akt sprawy V K 789/22). Niniejsze rozstrzygnięcie zaskarżył prokurator Prokuratury Rejonowej Szczecin-Niebuszewo w Szczecinie, zarzucając obrazę przepisu postępowania tj. art. 105 § 1 k.p.k. podnosząc przy tym, że taka korekta nie jest dopuszczalna w trybie w nim wskazanym, w związku z czym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości (k. 71-72 akt sprawy V K 789/22). Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie postanowieniem z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. akt V K 789/22 przychylił się do ww. zażalenia i uchylił uprzednie postanowienie z dnia 14 listopada 2022 r. o sprostowaniu omyłki w wyroku w całości (k. 73 akt sprawy V K 789/22).

Na podstawie przepisu art. 521 § 1 k.p.k. Przewodniczący V Wydziału Karnego Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich o rozważenie sporządzenia i wniesienia kasacji od prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 22 września 2022 r., sygn., akt V K 789/22 z wnioskiem o uchylenie przedmiotowego wyroku w całości i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania, albowiem analiza akt doprowadziła do konstatacji, że mając wzgląd na art. 502 § 1 k.p.k. sąd wymierzył karę grzywny w niewłaściwej wysokości, a nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania, w związku z czym wniesienie kasacji przez Rzecznika Praw Obywatelskich mogłoby zniwelować ujawnioną wadę postępowania (k. 76 akt sprawy V K 789/22).

W przedmiotowej sprawie z kasacją wystąpił Rzecznik Praw Obywatelskich, który prawomocny wyrok nakazowy Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 22 września 2022 r., sygn. akt V K 789/22 zaskarżył w całości na korzyść G. K., zarzucając przy tym rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 502 § 1 k.p.k., polegające na wymierzeniu kary grzywny w wymiarze 300 stawek dziennych po 10 zł, podczas gdy przepis ten dopuszcza wymierzenie wyrokiem nakazowym kary grzywny w wysokości do 200 stawek dziennych albo do 200.000 zł.

W obliczu tak sformułowanego zarzutu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu Szczecin-Centrum w Szczecinie do ponownego rozpoznania (k. 3-4 akt SN). Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiło jej rozpoznanie w trybie art. 535 § 5 k.p.k., albowiem zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa, który miały istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, niewątpliwie zasługiwał na uwzględnienie.Oczyszczając przedpole do dalszych rozważań w pierwszej kolejności wskazać należy, że w trybie art. 105 k.p.k. sprostowanie orzeczenia nie może prowadzić do jego merytorycznej zmiany lub jego uzupełnienia (zob. postanowienie SN z dnia 16 grudnia 2009 r., IV KK 347/09, OSNwSK 2009, nr 1, poz. 2572), a takowe miałoby miejsce w przypadku podjętej próby sprostowania wyroku nakazowego wydanego przez Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 22 września 2022 r., sygn. akt V K 789/22, gdyż dotyczyłoby merytorycznej treści wyroku, tj. orzeczenia co do kary (zob. wyrok SN z dnia 3 czerwca 2015 r., III KK 79/15, OSNKW 2015, nr 10, poz. 87).

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania kasacji należy zauważyć, że przestępstwo stypizowane w art. 178a § 1 k.k. zagrożone jest karą grzywny, karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności do lat 2. Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 33 § 1 k.k. grzywnę wymierza się w stawkach dziennych, określając liczbę stawek oraz wysokość jednej stawki, a których najniższa liczba wynosi 10, zaś najwyższa 540. Te ogólne reguły mogą jednak podlegać modyfikacji na co wskazuje zapis zawarty w treści wymienionego przepisu „jeżeli ustawa nie stanowi inaczej”.

I tak też do rzeczonej modyfikacji wymiaru grzywny będzie obligował m.in. przepis art. 502 § 1 k.p.k., który przewiduje szczególną granicę wysokości kary grzywny orzekanej w postępowaniu nakazowym. Jak słusznie wskazał Rzecznik Praw Obywatelskich, zgodnie z wyrażonym we wskazanej regulacji ograniczeniem, wyrokiem nakazowym można orzec karę grzywny wyłącznie w wysokości do 200 stawek dziennych albo do 200.000 zł. Niezastosowanie się przez sąd orzekający do granicy zakreślonej ustawą procesową w ramach postępowania nakazowego i skazanie oskarżonego na karę grzywny, której wymiar opiewa na liczbę stawek lub kwotę wyższą niż wskazana w art. 502 § 1 k.p.k. stanowi rażące naruszenie prawa.

Brak jest wątpliwości co do tego, że rażące naruszenie przepisu art. 502 § 1 k.p.k. przez Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie orzekający w sprawie o sygn. akt V K 789/22 miało istotny wpływ na treść wydanego w tej sprawie wyroku nakazowego, albowiem doprowadziło do skazania G. K. na grzywnę przekraczającą dopuszczalną granicę kary tego rodzaju określoną w ustawie możliwej do orzeczenia w wyroku nakazowym. Nie ma podstaw do upatrywania w rzeczonym uchybieniu bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k. jak starał się to wykazać Przewodniczący V Wydziału Karnego Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie.

Orzeczenie o karze nieznanej ustawie w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k. oznacza wyłącznie orzeczenie o karze nieznanej w ogóle obowiązującej ustawie karnej, nieznanej w ogóle systemowi obowiązującego prawa karnego (np. kara śmierci, banicji, chłosty, utraty dobrego imienia itp.). Wymierzenie kary nieznanej ustawie w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k. nie występuje w sytuacji, gdy orzeczono karę rodzajowo dopuszczalną przez ustawę karną, a jedynie w wymiarze sprzecznym z obowiązującymi przepisami prawa (zob. A. Sakowicz (red.), Kodeks postępowania karnego.

Komentarz. Wyd. 10, Warszawa 2023, Legalis online). Powyższa materia, zdaniem Sądu Najwyższego nie wymaga dodatkowej eksplikacji z uwagi na przejrzystość przepisów ją regulujących. Reasumując, sąd meriti wydając wyrok nakazowy w sprawie Gracjana Koopmana rażąco naruszył przepis art. 502 § 1 k.p.k., co nie tylko mogło, lecz miało istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia. Powyższe okoliczności doprowadziły do podzielenia stanowiska wyrażonego w kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich i uwzględnienia wniosku w niej zawartego poprzez uchylenie wyroku nakazowego Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 22 września 2022 r., sygn. akt V K 789/22 i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania.

Podobną ocenę w zbliżonych stanach faktycznych wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 października 2007 r. sygn. akt IV KK 322/07 (OSNwSK 2007/1/2342) oraz wyroku z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. akt III KK 430/09 (OSNwSK 2010/1/224).Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie przystępując po raz kolejny do rozpoznania tej sprawy, winien rozważyć tryb jej rozpoznawania i uwzględnić ustawowe granice wymiaru kary kształtowane również - przynajmniej w pewnym zakresie - przez normy prawa procesowego.Z tych też względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.[SOP] [ł.n]