Supreme Court quashes lower court order for non-payment of mandatory financial compensation for victim assistance under Art. 43a § 2 K.K.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the lower court's order regarding the mandatory financial compensation component of the criminal penalty. The defendant was convicted of violating a restraining order, but the regional court failed to impose the obligatory monetary payment to victim assistance funds required by Article 43a § 2 of the Criminal Code. The court ruled that this omission was a serious violation of substantive criminal law because the statute explicitly mandates this penalty for offenses under Article 244 without exceptions.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 43a § 2 k.k.; The court is obliged to order a financial payment to victim assistance funds when sentencing for crimes listed therein, and such an order is mandatory with no statutory exceptions.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KK 529/24 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 grudnia 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący)SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca)SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie S. K. skazanego za czyn z art. 244 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 17 grudnia 2024 r. kasacji Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim z dnia 31 stycznia 2024 r., sygn. akt II K 812/23, uchyla zaskarżony wyrok nakazowy w części w jakiej nie zawiera orzeczenia o środku karnym w postaci świadczenia pieniężnego przewidzianego w art. 43a § 2 k.k. i przekazuje w tym zakresie sprawę Sądowi Rejonowemu w Ostrowcu Świętokrzyskim do ponownego rozpoznania. Małgorzata Gierszon Jarosław Matras Eugeniusz Wildowicz
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim wyrokiem nakazowym z dnia 31 stycznia 2024 r., sygn. akt II K 812/23, uznał S. K. za winnego tego, że w okresie od lipca 2023 r. do 20 października 2023 r. w miejscowości S. , gm. B. , woj. o., woj. […] nie stosował się do orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w O. o sygn. akt II K […]/23, prawomocnego z dniem 21 czerwca 2023 r. nakazu opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzoną H. K. na okres 1 roku oraz zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej H.K. na odległość mniejszą niż 100 metrów na okres 1 roku. tj. czynu z art. 244 k.k., za co na podstawie art. 244 k.k. przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k. w zw. z art. 34 § 1 i § 1a pkt 1 k.k. oraz art. 34 § 2 pkt 1 i 3 k.k. i art. 35 § 1 k.k. skazał go na karę 6 (sześciu) miesięcy ograniczenia wolności polegającą na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 32 godzin w stosunku miesięcznym.
Nadto na podstawie art. 43b k.k.. Sąd orzekł wobec oskarżonego S. K. środek karny w postaci podania wyroku - z wyłączeniem danych osobowych pokrzywdzonej i pozostawieniem jedynie inicjałów imienia i nazwiska - do publicznej wiadomości poprzez zamieszczenie jego treści na stronie internetowej Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim przez okres 14 dni.Uprawnione strony nie wniosły sprzeciwu od tego wyroku nakazowego i uprawomocnił się on w dniu 15 lutego 2024 r.Kasację od tego wyroku wniósł na niekorzyść skazanego Prokurator Generalny, który zaskarżył go w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym, w zakresie braku obligatoryjnego rozstrzygnięcia o świadczeniu pieniężnym, o którym stanowi przepis art. 43a § 2 k.k. W kasacji zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 43a § 2 k.k., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2023 r., polegające na zaniechaniu orzeczenia wobec oskarżonego S. K. - w związku ze skazaniem za popełniony w okresie od lipca 2023 r. do 20 października 2023 r. czyn zabroniony z art. 244 k.k. - świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie co najmniej 5 000 złotych, podczas gdy zgodnie z przywołanym przepisem, w razie skazania m.in. za przestępstwo określone w art. 244 k.k. orzeczenie świadczenia pieniężnego ma charakter obligatoryjny.
W związku z tym zarzutem Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi I instancji w tym zakresie do pownonego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja jest oczywiście zasadna i jako taka została uwzględniona. Zaskarżony wyrok został wydany z rażącym naruszeniem prawa karnego materialnego, opisanym w zarzucie niniejszej kasacji.Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 43a § 2 k.k., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2022.1855 z dnia 2 września 2022 r.) i obowiązującym od dnia 1 stycznia 2023 r. stanowi, iż:
„W razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 164 § 1, art. 165 § l.art. 165a § 1 lub 2. art. 171 § 1.2 lub 3, art. 174 § 1, art. 178a § l. art. 178b, art. 179, art. 180, art. 200a § 1 lub 2, art. 200b, art. 202 § 4b lub 4c, art. 244, art. 255a § 1 lub 2, art. 258 § 1. art. 263 § 2 sąd orzeka świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5000 złotych, do wysokości określonej w § 1”.Stosownie zatem do treści przywołanego przepisu, w jego brzmieniu obowiązującym zarówno w czasie popełnienia przypisanego oskarżonemu czynu, tj. od lipca 2023 r. do 20 października 2023 r., jak i w czasie wyrokowania w sprawie, tj. 31 stycznia 2024 r., Sąd Rejonowy skazując S. K. za występek określony w art. 244 k.k. - czyli wymieniony w katalogu zawartym w dyspozycji art. 43a § 2 k.k. - był zobligowany do orzeczenia świadczenia pieniężnego.
Orzeczenie tego świadczenia jest bowiem obligatoryjne, a Kodeks karny nie przewiduje od tego obowiązku żadnego wyjątku (tak Sąd Najwyższy w wyrokach: z dnia 3 kwietnia 2024 r., sygn. akt V KK 76/24, LEX nr 3701613; z dnia 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt V KK 72/24, LEX nr 3702121; z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt V KK 71/24, LEX nr 3704998; z dnia 17 kwietnia 2024 r sygn. akt V KK 79/24, LEX nr 3705099; z dnia 3 września 2024 r., sygn. akt IV KK 203/24, LEX nr 3752289).Opisane uchybienie miało bezspornie charakter rażący, a równocześnie istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku nakazowego, skoro nie orzeczono w nim wobec oskarżonego obligatoryjnego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego, a zatem nie poniósł on wszystkich konsekwencji prawnych swojego zachowania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2022 r., sygn. akt III KK 518/22, LEX nr 3556551).W tej sytuacji należało uznać oczywistą zasadność kasacji, uchylić zaskarżony nią wyrok w opisanej powyżej części i w tym zakresie przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Ostrowcu Świętokrzyskim do ponownego rozpoznania.Z tych to względów orzeczono jak w sentencji. [J.J.[a.ł.]] Małgorzata Gierszon Jarosław Matras Eugeniusz Wildowicz