Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KK 479/22 Generato dall'IA

Supreme Court quashes lower court's dismissal of misdemeanor due to incorrect statute of limitations calculation.

Numero d'incarto III KK 479/22
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the Regional Court's decision to dismiss the misdemeanor proceedings, finding a material error in the calculation of the statute of limitations. The lower court incorrectly concluded that the limitation period expired on June 6, 2022, whereas the correct legal interpretation requires a two-year period to run from the end of the initial one-year limitation term. Consequently, the court ruled that the limitation period had not yet expired and remanded the case for a new trial with the correct legal application.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 45 § 1 k.w.; Art. 62 § 2 k.p.w.: When criminal proceedings are initiated before the expiration of the first limitation period, the two-year limitation period begins to run only from the date that first period expires, meaning the total duration extends to three years from the offense date.

Parole chiave

Generato dall'IA
statute of limitations misdemeanor proceedings limitation period calculation dismissal of proceedings remand for retrial criminal procedure code supreme court cassation

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 45 § 1 k.w.
art. 45 § 1 k.w. w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 23 marca 2017 r.
art. 62 § 2 k.p.w.
112 k.p.w.Niniejsze rozważania rozpocząć trzeba jednak od dostrzeżenia, że w razie stwierdzenia po rozpoczęciu przewodu sądowego okoliczności wyłączających orzekanie, sąd wydaje wyrok o umorzeniu postępowania, a nie umarza postępowanie postanowieniem (art. 62 § 2 k.p.w.).
art. 118 k.p.k.
Postępując zaś odmiennie, w rażący sposób naruszył wskazany przepis.Nie sposób pominąć tu jednak tego, że na gruncie art. 118 § 1 i 2 k.p.k.
art. 38 § 1 k.p.w.
stosuje się tu odpowiednio (art. 38 § 1 k.p.w.).
art. 442 § 3 k.p.k.
Stosownie do treści art. 442 § 3 k.p.k. w zw.
art. 109 § 2 k.p.w.
z art. 109 § 2 k.p.w. Sąd Rejonowy uwzględni powyższe zapatrywania prawne co do interpretacji art.
art. 45 § 2 k.w.
45 § 1 k.w., nadto będzie miał na uwadze, że zgodnie z art. 45 § 2 k.w. w razie uchylenia prawomocnego rozstrzygnięcia, przedawnienie biegnie od daty uchylenia rozstrzygnięcia.Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.[as]
art. 535 § 5 k.p.k
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
art. 112 k.p
z art. 112 k.p.w.Niniejsze rozważania rozpocząć trzeba jednak od dostrzeżenia, że w razie stwierdzenia po rozpoczęciu przewodu sądowego okoliczności wyłączających orzekanie, sąd wydaje wyrok o umorzeniu postępowania, a nie umarza postępowanie postanowieniem (art.
art. 62 § 2 k.p
112 k.p.w.Niniejsze rozważania rozpocząć trzeba jednak od dostrzeżenia, że w razie stwierdzenia po rozpoczęciu przewodu sądowego okoliczności wyłączających orzekanie, sąd wydaje wyrok o umorzeniu postępowania, a nie umarza postępowanie postanowieniem (art. 62 § 2 k.p.w.).

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie SN z dnia 7 listopada 1966 r., III KR 169/66
postanowienie SN z dnia 7 listopada 1966 r., III KR 169/66).
wyrok SN z dnia 26 września 2018 r., IV KK 341/18
wyrok SN z dnia 13 grudnia 2018 r., IV KK 490/18
wyrok SN z dnia 8 maja 2019 r., III KK 678/18
wyrok SN z dnia 22 kwietnia 2020 r., IV KK 507/19
IV KK 286/02
postanowienie SN z dnia 3 grudnia 2002 r., IV KK 286/02).
IV KK 341/18
Supreme Court quashes regional court order for alcohol therapy due to procedural violations and lack of expert opinion on recidivism.
IV KK 490/18
Supreme Court quashes lower court's dismissal of traffic offense due to incorrect statute of limitations calculation under new law.
III KK 678/18
Supreme Court quashes lower court's dismissal of traffic offenses due to incorrect calculation of the statute of limitations period.
IV KK 507/19
Supreme Court quashes appeal court verdict for speeding due to incorrect application of statute of limitations rules.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III KK 479/22 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 października 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki w sprawie S. R.co do którego umorzono postępowanie o wykroczenie z art. 86 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. w dniu 27 października 2022 r., kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na niekorzyść obwinionego od prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Nowym Targu z dnia 2 sierpnia 2022 r., sygn. akt II W 741/20 uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Nowym Targu do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

S. R. został obwiniony o popełnienie w dniu 6 czerwca 2020 r. wykroczenia z art. 86 § 1 k.w. W dniu 7 października 2020 r. wszczęto postępowanie o to wykroczenie i skierowano sprawę do rozpoznania w trybie nakazowym.Sąd Rejonowy w Nowym Targu, wyrokiem nakazowym z dnia 8 października 2020 r., sygn. akt II W 741/20, uznał S. R. za winnego zarzucanego mu wykroczenia z art. 86 § 1 k.w. Po wniesieniu przez obwinionego sprzeciwu od tego wyroku, sprawa została skierowana do rozpoznania na zasadach ogólnych. Procedowanie na rozprawie rozpoczęto w dniu 2 lutego 2021 r., kiedy to doszło do otwarcia przewodu sądowego.

Wreszcie, wydanym na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2022 r. przez Sąd Rejonowy w Nowym Targu orzeczeniem, które nazwano postanowieniem (sygn. II W 741/20), umorzono postępowanie przeciwko S. R. o wykroczenie z art. 86 § 1 k.w. wobec stwierdzenia, że jego karalność ustała w dniu 6 czerwca 2022 r. Postanowienie to stało się prawomocne bez zaskarżenia.Kasację od tego orzeczenia wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, zaskarżając je w całości na niekorzyść obwinionego. Zarzucił mu rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 45 § 1 k.w. w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 23 marca 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 966), obowiązującym od dnia 1 czerwca 2017 r., polegającego na błędnym przyjęciu, iż karalność wykroczenia objętego wnioskiem o ukaranie przeciwko S. R. ustała w dacie 6 czerwca 2022 r., podczas gdy wykroczenie to ulegnie przedawnieniu dopiero w dniu 6 czerwca 2023 r., co skutkowało bezpodstawnym umorzeniem postępowania w sprawie.W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu Rejonowego w Nowym Targu i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w pierwszej instancji.Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.Kasacja ta jest w całości oczywiście zasadna i dlatego mogła być uwzględniona na posiedzeniu, o jakim mowa w art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w.Niniejsze rozważania rozpocząć trzeba jednak od dostrzeżenia, że w razie stwierdzenia po rozpoczęciu przewodu sądowego okoliczności wyłączających orzekanie, sąd wydaje wyrok o umorzeniu postępowania, a nie umarza postępowanie postanowieniem (art. 62 § 2 k.p.w.).

W okolicznościach sprawy nie może budzić zatem wątpliwości, że Sąd Rejonowy w razie stwierdzenia, że karalność zarzucanego obwinionemu wykroczenia ustała, powinien wyrokiem umorzyć postępowanie. Postępując zaś odmiennie, w rażący sposób naruszył wskazany przepis.Nie sposób pominąć tu jednak tego, że na gruncie art. 118 § 1 i 2 k.p.k. – który stanowi, iż znaczenie czynności procesowej ocenia się według treści złożonego oświadczenia, a niewłaściwe oznaczenie czynności procesowej nie pozbawia czynności znaczenia prawnego - utrwalone jest już stanowisko, że zasada sformułowana w art. 118 k.p.k. odnosi się nie tylko do czynności procesowych stron, ale także do czynności innych uczestników postępowania, w tym czynności organów postępowania (zob. wyrok SN z dnia 2 marca 2001 r., V KKN 3/01).

Skoro bowiem ustawodawca w art. 118 § 1 i 2 k.p.k. posłużył się pojęciem „czynność procesowa”, nie precyzując go bliżej, to oznacza, że zwrot ten obejmuje swoim zasięgiem - jak w dziale IV Kodeksu postępowania karnego - już to czynności procesowe organów postępowania - są to najczęściej imperatywne oświadczenia woli, już to czynności procesowe uczestników postępowania - są to najczęściej oświadczenia woli o charakterze postulatywnym (zob. postanowienie SN z dnia 3 grudnia 2002 r., IV KK 286/02). Stąd, wydanie przez sąd orzeczenia w niewłaściwej formie (tj. w formie wyroku zamiast postanowienia lub odwrotnie) nakazuje potraktowanie go tak, jak gdyby zapadło ono w formie właściwej.

Nie jest bowiem istotna nazwa orzeczenia, gdyż decyduje przedmiot i istota jego treści oraz jego procesowe znaczenie (zob. postanowienie SN z dnia 7 listopada 1966 r., III KR 169/66). W orzecznictwie wywiedziono w związku z tym również, że uwzględniając treść art. 118 § 1 i 2 k.p.k. należało uznać, iż wydane przez sąd orzeczenie, mimo nazwania go postanowieniem, zgodnie z art. 414 § 1 k.p.k. (stanowiącym odpowiednik art. 62 § 2 i 3 k.p.w. – uwaga SN) należy traktować jako wyrok, co determinowało postać orzeczenia kasatoryjnego, jako że błędne oznaczenie decyzji nie mogło przesądzać o konieczności wydania postanowienia także przez Sąd Najwyższy (wyrok SN z dnia 26 września 2018 r., IV KK 341/18).Poglądy te znajdą też zastosowanie na gruncie procedury wykroczeniowej, skoro przepis art. 118 k.p.k. stosuje się tu odpowiednio (art. 38 § 1 k.p.w.).

Nie ma więc wątpliwości, że zaskarżone orzeczenie nazwane postanowieniem powinno być potraktowane jako wyrok. Tak też uczynił Sąd Najwyższy rozpoznający niniejszą kasację, co rzutowało na formę zapadłego orzeczenia. Okoliczności tych nie dostrzegł wprawdzie skarżący, lecz nie zmienia to faktu, że wniesiona przez niego kasacja jest oczywiście zasadna. Trafnie zauważa bowiem autor kasacji, że po myśli art. 45 § 1 k.w. karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok; jeżeli jednak w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność wykroczenia ustaje z upływem 2 lat od zakończenia tego okresu.

W orzecznictwie i piśmiennictwie prawniczym wskazuje się zasadnie, że w przypadku wszczęcia postępowania przed upływem roku od daty popełnienia wykroczenia, dwuletni termin rozpoczyna swój bieg dopiero z chwilą zakończenia podstawowego rocznego terminu przedawnienia. W praktyce oznacza to, że jeżeli postępowanie wszczęto przed upływem roku od czasu popełnienia wykroczenia, karalność wykroczenia ustaje z upływem 3 lat od jego popełnienia (zob. np. wyroki SN: z dnia 13 grudnia 2018 r., IV KK 490/18; z dnia 8 maja 2019 r., III KK 678/18 czy z dnia 22 kwietnia 2020 r., IV KK 507/19;

T. Bojarski (red.), Kodeks wykroczeń. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2022, komentarz do art. 45, teza 1). Jak już wskazywano, zarzucane obwinionemu wykroczenie popełnione zostało w dniu 6 czerwca 2020 r., a postępowanie w jego sprawie wszczęto w dniu 7 października 2020 r., tj. przed upływem roku od daty jego popełnienia. Dwuletni okres przedawnienia karalności wykroczenia, o którym mowa w art. 45 § 1 k.w., musi być zatem liczony od daty 6 czerwca 2021 r., tj. okresu roku od popełnienia wykroczenia. Tym samym Sąd Rejonowy wadliwie uznał, że do omawianego przedawnienia doszło już w dniu 6 czerwca 2022 r. i w efekcie umorzył postępowanie w sprawie.

Skutkowało to rażącą obrazą art. 45 § 1 k.w., która miała istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia.Wobec powyższego Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Nowym Targu do ponownego rozpoznania. Stosownie do treści art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k.p.w. Sąd Rejonowy uwzględni powyższe zapatrywania prawne co do interpretacji art. 45 § 1 k.w., nadto będzie miał na uwadze, że zgodnie z art. 45 § 2 k.w. w razie uchylenia prawomocnego rozstrzygnięcia, przedawnienie biegnie od daty uchylenia rozstrzygnięcia.Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.[as]