Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KK 434/19 Generato dall'IA

Supreme Court quashes acquittal due to failure to resolve factual doubts, remanding for retrial.

Numero d'incarto III KK 434/19
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the lower court's acquittal and remanded the case for a retrial because the appellate court failed to resolve conflicting witness testimonies regarding a bribery agreement. The prosecution argued that the first-instance judge arbitrarily accepted the defendants' version while dismissing credible witness statements, violating the principle of free evaluation of evidence. The court held that when factual uncertainties persist despite contradictory evidence, the duty to resolve them lies with the appellate court, not the defendant, thereby invalidating the acquittal.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 4 k.p.k.; Art. 7 k.p.k.; Art. 5 § 2 k.p.k.; Art. 433 § 2 k.p.k.; Art. 457 § 3 k.p.k.: When contradictory evidence prevents a clear factual determination, the appellate court must actively resolve the dispute rather than automatically acquitting the accused.

Parole chiave

Generato dall'IA
free evaluation of evidence contradictory witness testimony duty to resolve doubts acquittal quashed remand for retrial contratto di management sportivo calciatore professionista ritiro delle conclusioni civili

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 4 k.p.k.
6 – 20 apelacji i z rozważaniami zawartymi na s. 4 - 6 uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, rozważania zawarte na s.
Art. 7 k.p.k.
W judykaturze od lat podkreśla się, że ów stan nie polega na występowaniu konkurencyjnych wersji zdarzenia wynikających ze sprzecznych dowodów, lecz na braku możliwości rozstrzygnięcia, która z wersji jest prawdziwa, przy użyciu zasad określonych w art. 7 k.p.k.
Art. 5 § 2 k.p.k.
Jeżeli natomiast sąd dokona stanowczych ustaleń, to o obrazie art. 5 § 2 k.p.k. w ogóle nie może być mowy (bo wówczas żadnych wątpliwości nie ma).
Art. 433 § 2 k.p.k.
Należy zgodzić się ze skarżącym, że przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola odwoławcza w sposób rażący odbiegała od standardów wyznaczanych treścią przepisów art. 433 § 2 k.p.k. i art.
Art. 457 § 3 k.p.k.
i art. 457 § 3 k.p.k. w zw.
Art. 523 § 1 k.p.k.
457 § 3 k.p.k., która mogła mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.Stwierdzenie, że zaktualizowała się podstawa kasacyjna z art. 523 § 1 k.p.k. wywołało konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w R.
Art. 442 § 3 k.p.k.
Art. 518 k.p.k.
z art. 518 k.p.k.), kolejny raz przeprowadzi kontrolę odwoławczą, tym razem szczegółowo odnosząc się do argumentów przywołanych w petitum apelacji i jej uzasadnieniu.
art. 4 k.p.k
6 – 20 apelacji i z rozważaniami zawartymi na s. 4 - 6 uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, rozważania zawarte na s.
art. 433 § 2 k.p.k
Należy zgodzić się ze skarżącym, że przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola odwoławcza w sposób rażący odbiegała od standardów wyznaczanych treścią przepisów art. 433 § 2 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III KK 434/19 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 sierpnia 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk (przewodniczący)‎SSN Dariusz Kala (sprawozdawca)‎SSN Igor ZgolińskiProtokolant Małgorzata Gierczak przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Grzegorza Krysmanna,‎w sprawie W. P. i J. E. oskarżonych z art. 269b § 2 k.k.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 5 sierpnia 2020 r.,‎kasacji, wniesionej przez prokuratora na niekorzyść oskarżonych‎od wyroku Sądu Okręgowego w R. ‎z dnia 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt V Ka (…)‎utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w R.

‎z dnia 26 lipca 2018 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w R. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIEW. P. i J. E. zostali oskarżeni o to, że w dniu 14 maja 2004 r. w R. i innej miejscowości, działając wspólnie i w porozumieniu udzielili M. S. , zawodnikowi G. , obietnicy korzyści majątkowej w kwocie 2000 zł w zamian za nieuczciwe zachowania podczas meczu rozegranego w dniu 15 maja 2004 r. meczu II ligi piłkarskiej pomiędzy X. i Y . mogące mieć wpływ na wynik tych zawodów sportowych, polegające na nie podjęciu sportowej rywalizacji w celu zapewnienia zwycięstwa R. tj. o czyn z art. 269 b § 2 k.k.Wyrokiem z dnia 26 lipca 2018 roku., sygn. akt II K (…), Sąd Rejonowy w R. oskarżonych W.

P. i J. E. uniewinnił od popełnienia zarzucanego im aktem oskarżenia czynu i orzekł, że koszty procesu ponosi Skarb Państwa.Od powyższego wyroku apelację, na niekorzyść oskarżonych, wywiódł prokurator, który zaskarżył wyrok w całości zarzucając mu: -mającą wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisów art. 4 k.p.k., 7 k.p.k., 424 § 1 pkt 1 k.p.k. polegającą na niewzięciu pod uwagę wszystkich dowodów wskazujących na winę i sprawstwo oskarżonych, przekroczeniu granic swobodnej oceny materiału dowodowego, poprzez dokonanie oceny dowodów w sposób dowolny i niezgodny z zasadami prawidłowego rozumowania i doświadczeniem życiowym, czego skutkiem było uznanie przez Sąd za niewiarygodne zeznań M.

S., za wiarygodne wyjaśnień J. E. i W. P. oraz stwierdzenie, iż brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących na to, że doszło do porozumienia między W. P. i J. E., w zakresie złożenia propozycji korupcyjnej M. S. , podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego, w tym przede wszystkim zeznań przesłuchanych w sprawie świadków i zabezpieczonych wykazów połączeń telefonicznych, prowadzi do wniosku przeciwnego,-mający wpływ na treść orzeczenia błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu przez Sąd, że W. P. i J.

E. nie udzielili M. S. obietnicy korzyści majątkowej przed meczem X – Y., rozegranym w dniu 15 maja 2004 roku, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego, w tym m.in. wzajemnie korespondujących ze sobą zeznań świadków M. S. , J. N. i A. S. oraz zabezpieczonych wykazów połączeń telefonicznych prowadzi do wniosku, iż W. P. i J. E. działając wspólnie i w porozumieniu udzielili M. S. obietnicy udzielenia korzyści majątkowej.Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt V Ka (…), Sąd Okręgowy w R. utrzymał zaskarżony wyrok w mocy i orzekł o kosztach procesu.Powyższy wyrok został zaskarżony w całości, na niekorzyść oskarżonych, kasacją wywiedzioną przez prokuratora, który orzeczeniu temu zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, a to art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., polegające na wadliwym rozpoznaniu zarzutów apelacyjnych oraz przeprowadzeniu nienależytej kontroli odwoławczej i pominięciu w ocenie szeregu poszlak i okoliczności, dokonaniu ich analizy w sposób odbiegający od wymogów ich rzetelnej oceny, rażącym przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów, co w konsekwencji doprowadziło do niesłusznego utrzymania w mocy wyroku Sądu Rejonowego w R. , którym uniewinniono oskarżonych od popełnienia zarzucanego im czynu, podczas gdy dowody te ocenione właściwie, wskazują na sprawstwo obu oskarżonych W.

P. i J. E. .Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się zasadna. Należy zgodzić się ze skarżącym, że przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola odwoławcza w sposób rażący odbiegała od standardów wyznaczanych treścią przepisów art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., co mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Na wstępie przypomnieć wypada, że właściwe zrealizowanie obowiązków wynikających z treści przywołanych regulacji wymaga nie tylko niepomijania żadnego zarzutu podniesionego w środku odwoławczym, ale nadto rzetelnego ustosunkowania się do każdego z nich oraz wykazania konkretnymi, znajdującymi oparcie w ujawnionych w sprawie okolicznościach, argumentami, dlaczego uznano poszczególne zarzuty za zasadne bądź też za bezzasadne.

Oznacza to, że do naruszenia powyższych przepisów może dojść nie tylko wtedy, gdy sąd drugiej instancji pomija w swoich rozważaniach zarzuty zawarte w apelacji, lecz również wtedy, gdy analizuje je w sposób pobieżny, abstrahując od konkretnych argumentów przywołanych na ich poparcie w środku zaskarżenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2019 r., III KK 62/18, LEX nr 2683434). Oczywiście dopuszczalne jest, co podkreśla się również w orzecznictwie Sądu Najwyższego, odwoływanie się przez organ ad quem do motywów, którymi kierował się – wyrokując w taki a nie inny sposób – sąd pierwszej instancji.

Dotyczy to jednak tylko takiej sytuacji, w której apelacja zasadza się jedynie na polemice kontestacyjnej, a nie argumentacyjnej. Jeżeli natomiast w środku odwoławczym przywoływane są konkretne, merytoryczne argumenty nakierowane na podważenie tez stojących u podstaw kwestionowanego rozstrzygnięcia, to obowiązkiem sądu odwoławczego jest rzetelne odniesienie się do nich i wykazanie, dlaczego zostały one uznane za zasadne lub bezzasadne (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2019 r., V KK 166/18, LEX nr 2657452). W analizowanej sprawie sąd odwoławczy bez wątpienia ze wskazanego wyżej obowiązku się nie wywiązał.

Nie odniósł się bowiem do szczegółowej, zawartej w obszernym, ponad 40 – stronicowym wywodzie, argumentacji przywołanej przez prokuratora na poparcie zarzutów podniesionych w petitum apelacji. W tym środku odwoławczym prokurator zaś, „krok po kroku”, odwołując się do treści poszczególnych środków dowodowych, wskazywał dlaczego ocena materiału dowodowego dokonana przez sąd pierwszej instancji została przeprowadzona z naruszeniem art. 7 k.p.k., a oparte na niej ustalenia faktyczne nie są trafne. Tak szczegółowego wywodu nie można było skutecznie zakwestionować stwierdzeniami przedstawiającymi ogólne prawdy na temat tego, w jakich warunkach przekonanie sądu pierwszej instancji pozostaje pod ochroną art. 7 k.p.k. (s. 2 – 3 uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego), wspieranymi tezami zaczerpniętymi z uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji, z którymi autor apelacji się nie zgodził i na których podważenie przywołał konkretne argumenty.

A do tego właśnie ograniczył swoje rozważania sąd odwoławczy (por. wywód zawarty na s. 8 – 10, 18 - 20 uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji z wywodem zawartym na s. 6 – 20 apelacji i z rozważaniami zawartymi na s. 4 - 6 uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, rozważania zawarte na s. 20 – 21 uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji z wywodami zawartymi na s. 44 - 46 apelacji oraz na s. 4 i 6 uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego). Naruszenie reguł przeprowadzania rzetelnej kontroli odwoławczej w niniejszej sprawie było szczególnie rażące i z tego powodu, że opisany wyżej wyrok sądu pierwszej instancji był trzecim z kolei wyrokiem uniewinniającym.

Co więcej, dwa poprzednie orzeczenia zostały uchylone w toku kontroli instancyjnej nie z przyczyn stricte formalnych, ale dlatego, że organ ad quem, podzielając zarzuty podniesione w apelacji, kwestionował dokonaną przez sąd pierwszej instancji ocenę materiału dowodowego i poczynione na jej podstawie ustalenia faktyczne (k. 742 – 744, 904 - 906). Ponadto, część argumentów przywołanych przez prokuratora w środku odwoławczym, po rozpoznaniu którego Sąd Okręgowy wydał orzeczenia zaskarżone kasacją, została zaczerpnięta z uzasadnień poprzednio wydanych wyroków sądów odwoławczych (zob. s. 6, 11, 28 – 29, 34 – 35 uzasadnienia apelacji).

W tych okolicznościach potrzeba szczegółowego odniesienia się do tej argumentacji była więc jeszcze bardziej wyrazista i konieczna. Wywody zawarte w uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego zdają się również wskazywać, że organ ten wadliwie pojmuje regułę in dubio pro reo uznając, iż sytuacja zaistnienia „niedających się usunąć wątpliwości”, o której mowa w art. 5 § 2 k.p.k., występuje wówczas, gdy z materiału dowodowego wynikają różne wersje zdarzenia. Takie rozumowanie jest zdecydowanie błędne. W judykaturze od lat podkreśla się, że ów stan nie polega na występowaniu konkurencyjnych wersji zdarzenia wynikających ze sprzecznych dowodów, lecz na braku możliwości rozstrzygnięcia, która z wersji jest prawdziwa, przy użyciu zasad określonych w art. 7 k.p.k.

Oznacza to, że w wypadku, gdy z materiału dowodowego wynikają sprzeczne wersje wydarzeń, sąd jest zobowiązany do dokonania ustaleń faktycznych na podstawie swobodnej oceny dowodów. Dopiero bowiem wtedy, gdy - po wykorzystaniu wszelkich istniejących możliwości - wątpliwości faktograficzne nie zostaną usunięte, aktualizuje się kompetencja do rozstrzygnięcia ich na korzyść oskarżonego. Jeżeli natomiast sąd dokona stanowczych ustaleń, to o obrazie art. 5 § 2 k.p.k. w ogóle nie może być mowy (bo wówczas żadnych wątpliwości nie ma).

Do rozstrzygnięcia pozostaje natomiast kwestia, czy ustalenia te zostały prawidłowo dokonane (wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 3 kwietnia 2019 r., II AKa 247/18, LEX nr 2719346, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2017 r., II AKa 38/17, LEX nr 2409347). Reguła in dubio pro reo nie możne być zatem wykorzystywana jako instrument pozwalający w sposób uproszczony traktować wątpliwości stwierdzone w toku procesu. Nakaz rozstrzygania wątpliwości w kierunku korzystnym dla oskarżonego aktualizuje się więc dopiero w ostateczności.Sąd odwoławczy nie wykazał zaś, by owa ostateczność w przedmiotowej sprawie zaistniała.

Co istotniejsze, nie stwierdził jej również sąd pierwszej instancji, który do art. 5 § 2 k.p.k. odwołał się wyraźnie i niestety „niefortunnie” wyłącznie w wywodach poświęconych ocenie wiarygodności wyjaśnień W. P. . Z uzasadnienia wyroku organu meriti wynika przy tym jednoznacznie, że sąd ten uniewinnił oskarżonych na skutek uznania, że dowody na poparcie oskarżenia (w przeciwieństwie do wyjaśnień oskarżonych, a w szczególności wyjaśnień J. E. ) są niewiarygodne lub niewystarczające do przypisania oskarżonemu zarzuconego mu czynu.

Powyższe wskazania potwierdzają zatem postawioną na wstępie tezę, że wywiedziony w przedmiotowej sprawie nadzwyczajny środek zaskarżenia okazał się zasadny, a jego autor skutecznie wykazał, że sąd odwoławczy - podczas dokonywania kontroli odwoławczej - dopuścił się rażącej obrazy przepisów art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., która mogła mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.Stwierdzenie, że zaktualizowała się podstawa kasacyjna z art. 523 § 1 k.p.k. wywołało konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w R. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

W postępowaniu ponownym Sąd Okręgowy, mając na uwadze zapatrywania prawne i wskazania Sądu Najwyższego (art.442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.), kolejny raz przeprowadzi kontrolę odwoławczą, tym razem szczegółowo odnosząc się do argumentów przywołanych w petitum apelacji i jej uzasadnieniu. Dopiero po tak przeprowadzonej kontroli organ ad quem wyda orzeczenie spełniające standard sprawiedliwości materialnej i proceduralnej, które – w razie zaktualizowania się takiej konieczności - uzasadni w sposób respektujący wymogi wynikające z właściwych przepisów kodeksu postępowania karnego.

Kierując się powyższą argumentacją, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.