Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KK 432/22 Generato dall'IA

Supreme Court quashes appeal verdict for reclassifying drunk driving from misdemeanor to felony without worsening defendant's penalty.

Numero d'incarto III KK 432/22
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the District Court's appeal verdict, remanding the case for retrial. The defense argued the lower court erred by reclassifying the act from a misdemeanor to a felony, yet the Court found this change did not violate the principle of *reformatio in peius*. The Court ruled that since the statutory penalties for both offenses were identical and the new classification resulted in a lighter administrative ban, the defendant's situation was not worsened. Consequently, the appeal was dismissed as it did not improve the defendant's position, and the case was sent back to the District Court.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 434 § 1 k.p.k.; Art. 42 § 1a pkt 2 k.k.; Art. 42 § 3 k.k.; Art. 43a § 2 k.k.; Art. 10 § 1 k.w.: A change in legal qualification from a misdemeanor to a felony does not violate the prohibition of *reformatio in peius* if the new classification results in a lighter or equal penalty and does not worsen the defendant's overall situation.

Parole chiave

Generato dall'IA
reformatio in peius legal qualification change misdemeanor to felony prohibition of aggravation drunk driving offense administrative ban duration penalty equivalence abuso di alcol

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 434 § 1 k.p.k.
z art. 434 § 1 k.p.k. w zw.
Art. 42 § 1a pkt 2 k.k.
konsekwencję w zakresie środków karnych stanowi wyłącznie orzeczenie wobec sprawcy zakazu prowadzenia pojazdów na okres 10 lat (art. 42 § 1a pkt 2 k.k.).Rację ma ponadto skarżący, że w świetle art.
Art. 42 § 3 k.k.
Tym samym wyrokiem Sąd I instancji orzekł wobec oskarżonego na zasadzie art. 42 § 3 k.k. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio (pkt II wyroku), a na podstawie art.
Art. 43a § 2 k.k.
42 § 3 k.k.) oraz zasądzeniem świadczenia pieniężnego w wysokości nie niższej niż 10 000 zł (art. 43a § 2 k.k.), natomiast w przypadku skazania za czyn z art.
Art. 10 § 1 k.w.
42 § 1a pkt 2 k.k.).Rację ma ponadto skarżący, że w świetle art. 10 § 1 k.w. uznanie czynu jednocześnie za przestępstwo i wykroczenie nigdy nie skutkuje wykonaniem dwóch kar lub środków karnych (odpowiednio za przestępstwo i wykroczenie).
art. 535 § 5 k.p.k
art. 42 § 3 k.k
Tym samym wyrokiem Sąd I instancji orzekł wobec oskarżonego na zasadzie art. 42 § 3 k.k.
art. 5 § 2 k.p.k
(pkt III wyroku).Apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Przemyślu wniósł obrońca oskarżonego, zaskarżając go w całości, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, naruszenie art. 5 § 2 k.p.k.
art. 433 § 2 k.p.k
S., zarzucił:„rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 433 § 2 k.p.k.
art. 434 § 1 k.p.k
Sąd odwoławczy w takiej sytuacji może bowiem przypisać inne przestępstwo niż Sąd I instancji, respektując jednocześnie zakaz reformationis in peius, o którym mowa w art. 434 § 1 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III KK 432/22 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 września 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Piotr Mirek‎SSN Andrzej TomczykProtokolant Katarzyna Gajewska po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 27 września 2022 r., w sprawie K. S., skazanego za popełnienie wykroczenia z art. 87 § 1 k.w., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na niekorzyść skazanego, od wyroku Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 3 czerwca 2022 r., sygn. akt II Ka 74/22, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Przemyślu z dnia 26 stycznia 2022 r., sygn. akt II K 2754/21, uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Przemyślu.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w Przemyślu wyrokiem z dnia 26 stycznia 2022 r., sygn. akt II K 2754/21, uznał oskarżonego K. S. za winnego popełnienia zarzuconego mu aktem oskarżenia czynu, polegającego na tym, że:„w dniu 14 grudnia 2021 r., w P., woj. [...], kierował samochodem osobowym M. o nr rej. […] w ruchu lądowym, znajdując się w stanie nietrzeźwości: I próba 0,26 mg/1, II próba 0,26 mg/1, III próba 0,35 promila, IV próba 0,34 promila alkoholu w wydychanym powietrzu, będąc uprzednio prawomocnie skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w P. pod sygn.

II K […] za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, jak również w czasie obowiązywania zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, orzeczonego tym wyrokiem na okres od 12.04.2020 r. do 12.04.2024 r. w związku ze skazaniem za przestępstwo określone w art. 178a § 1 k.k.”, tj. przestępstwa z art. 178a § 4 k.k., za które wymierzył oskarżonemu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności (pkt I wyroku). Tym samym wyrokiem Sąd I instancji orzekł wobec oskarżonego na zasadzie art. 42 § 3 k.k. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio (pkt II wyroku), a na podstawie art. 43a § 2 k.k. środek karny w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie 10 000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej - Bank Gospodarstwa Krajowego Oddział w R. (pkt III wyroku).Apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Przemyślu wniósł obrońca oskarżonego, zaskarżając go w całości, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, naruszenie art. 5 § 2 k.p.k. oraz niewspółmierność wymierzonej kary i środków karnych, wnosząc o zmianę wyroku poprzez przyjęcie, że oskarżony popełnił wykroczenie z art. 87 § 1 k.w., prowadząc samochód znajdując się w stanie po użyciu alkoholu, który nie przekraczał 0,5 promila, i wymierzenie mu za to kary grzywny w kwocie 1000 zł, a ponadto orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 2 lat.

Obrońca oskarżonego złożył ewentualny wniosek o uchylenie wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez ten Sąd lub zmianę wyroku Sądu I instancji poprzez wymierzenie oskarżonemu kary grzywny w wysokości 100 stawek dziennych, przyjmując wysokość stawki dziennej na kwotę 20 zł.Sąd Okręgowy w Przemyślu wyrokiem z dnia 3 czerwca 2022 r., sygn. akt II Ka 74/22, 1.„zmienił zaskarżony wyrok Sądu I instancji w ten sposób, że:- w ramach rozstrzygnięcia z pkt I sentencji oskarżonego K. S. uznał za winnego tego, że w dniu 14 grudnia 2021 r. około godziny 20.45, w P., woj. [...] znajdując się w stanie po użyciu alkoholu przekraczającym 0,2 promila alkoholu we krwi kierował pojazdem mechanicznym - samochodem osobowym M. o nr rej. […] tj. wykroczenia z art. 87 § 1 k.w., i za to, na podstawie art. 87 § 1 k.w. w zw. z art. 2 § 1 k.w., wymierzył mu karę 3 500 złotych grzywny,- za podstawę rozstrzygnięcia z pkt II sentencji przyjął art. 87 § 3 k.w., a okres zakazu ustalił na 2 lata,- uchylił rozstrzygniecie z pkt III sentencji”.Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł Prokurator Generalny.

Zaskarżając go w całości, na niekorzyść oskarżonego K. S., zarzucił:„rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 434 § 1 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k.p.s.w., polegające na wyrażeniu błędnego poglądu, że zmiana wyroku Sądu I instancji, na podstawie którego K. S. został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 178a § 4 k.k., poprzez uznanie, że zachowaniem objętym tym czynem oskarżony wypełnił oprócz znamion wykroczenia z art. 87 § 1 k.w. również znamiona przestępstwa z art. 244 k.k., wobec braku środka odwoławczego wniesionego na niekorzyść oskarżonego, naruszyłaby określony w przepisie art. 434 § 1 k.p.k. zakaz reformationis in peius”.Stawiając powyższy zarzut, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Przemyślu.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja Prokuratora Generalnego, jako oczywiście zasadna, zasługiwała na uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.W sprawie nie był przedmiotem sporu fakt, że w chwili popełnienia czynu polegającego na prowadzeniu samochodu przez oskarżonego w dniu 14 grudnia 2021 r. po użyciu alkoholu, obowiązywał wobec niego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym przez okres 4 lat orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 4 września 2020 r., sygn. akt II K […].Trafnie skarżący wskazał, że pomiędzy art. 178a § 4 in fine k.k. a art. 244 k.k. nie zachodzi kumulatywny zbieg przepisów ustawy w rozumieniu art. 11 § 2 k.k., bowiem opis czynu zabronionego zawarty w art. 244 k.k. w pełni zawiera się w znamionach czynu zabronionego określonych w art. 178a § 4 k.k. (zob. postanowienie SN z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I KZP 22/11).

Artykuł 178a § 4 k.k. stanowi natomiast przepis szczególny względem art. 244 k.k. (zob. M. Szewczyk, A. Wojtaszczyk, W. Zontek, w: W. Wróbel (red.), A. Zoll (red.), Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Część II. Komentarz do art. art. 212-277d, Warszawa 2017, teza 13 do art. 244). Te same okoliczności faktyczne decydujące o przypisaniu kwalifikowanego czynu z art. 178a § 4 k.k., przesądzałyby w innym przypadku o realizacji znamion art. 244 k.k. (brak zastosowania się sprawcy do orzeczonego przez sąd zakazu). Należy zatem przyjąć, że w opisie czynu przypisanego oskarżonemu w wyroku Sądu I instancji mieściły się znamiona typu czynu zabronionego opisanego w art. 244 k.k., a Sąd ten zakwalifikował czyn wyłącznie jako realizujący art. 178a § 4 k.k. ze względu na regułę lex specialis derogat legi generali.

Innymi słowy, art. 178a § 4 k.k. oraz art. 244 k.k. w pewnym zakresie opisują taką samą czynność sprawczą (przekroczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych nałożonego przez sąd). Sąd odwoławczy zmieniając kwalifikację prawną z art. 178a § 4 k.k. na art. 244 k.k. oraz art. 87 § 1 k.w. nie byłby zatem zobowiązany do dokonywania jakichkolwiek dodatkowych ustaleń faktycznych poza dotyczącymi zawartości alkoholu w organizmie sprawcy.To zaś oznacza, jak zasadnie podniesiono w kasacji, że przypisanie oskarżonemu przez Sąd odwoławczy przestępstwa z art. 244 k.k. – skoro Sąd I instancji uznał go za winnego popełnienia czynu z art. 178a § 4 k.k. – mieściłoby się w granicach oskarżenia.

Sąd odwoławczy w takiej sytuacji może bowiem przypisać inne przestępstwo niż Sąd I instancji, respektując jednocześnie zakaz reformationis in peius, o którym mowa w art. 434 § 1 k.p.k. (zob. np. wyrok SN z dnia 13 października 2020 r., sygn. akt II KK 152/19). Z zakazu tego wynika, że w braku środka odwoławczego na niekorzyść oskarżonego jego sytuacja w postępowaniu odwoławczym nie może ulec pogorszeniu w żadnym punkcie. Odnosi się to do odpowiedzialności karnej oskarżonego za zarzucany mu czyn, a zwłaszcza jego kwalifikacji prawnej, ustaleń faktycznych w zakresie sprawstwa, wymiaru kary, środków karnych i innych rozstrzygnięć (zob. np. wyrok SN z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt II KK 10/17).Zasadnie dostrzeżono w kasacji, że w przypadku zmiany przez Sąd odwoławczy kwalifikacji czynu z art. 178a § 4 k.k. na art. 244 k.k. oraz art. 87 § 1 k.w., nie doszłoby do pogorszenia sytuacji oskarżonego.

Zarówno art. 178a § 4 k.k., jak i art. 244 k.k., zagrożone są tą samą sankcją (kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5). Co więcej, skazanie za czyn z art. 178a § 4 k.k. skutkuje w każdym przypadku dożywotnim zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych (art. 42 § 3 k.k.) oraz zasądzeniem świadczenia pieniężnego w wysokości nie niższej niż 10 000 zł (art. 43a § 2 k.k.), natomiast w przypadku skazania za czyn z art. 244 k.k. konsekwencję w zakresie środków karnych stanowi wyłącznie orzeczenie wobec sprawcy zakazu prowadzenia pojazdów na okres 10 lat (art. 42 § 1a pkt 2 k.k.).Rację ma ponadto skarżący, że w świetle art. 10 § 1 k.w. uznanie czynu jednocześnie za przestępstwo i wykroczenie nigdy nie skutkuje wykonaniem dwóch kar lub środków karnych (odpowiednio za przestępstwo i wykroczenie).

W takim przypadku wykonuje się bowiem surowszą karę lub środek karny. W kontekście powyższego uzupełnienie kwalifikacji czynu o art. 244 k.k. w żaden sposób nie naruszałby zakazu reformationis in peius mimo wniesienia apelacji wyłącznie na korzyść oskarżonego. Ze względu na powyższe konieczne okazało się uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi odwoławczemu.Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji wyroku. [as]