Supreme Court allows additional state payment to public defender due to unconstitutional low fee rates.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court granted an additional order for the State Treasury to pay the public defender 738 zł plus VAT. The court found that a previous award based on unconstitutional, below-minimum fee rates was invalid. Consequently, the court ordered a supplementary payment to correct the undercompensation caused by the unconstitutional regulations.
Regesto Legislator
Generato dall'IA§ 17 ust. 7 k.p.k.; § 2 pkt 1 w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r.: When a court award relies on unconstitutional provisions setting fees below statutory minimums, the state must pay the additional amount required to reach the minimum rate.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KK 352/20 POSTANOWIENIE Dnia 26 czerwca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie M. M. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 czerwca 2024 r., wniosku adwokata P. K. o uzupełniające zasądzenie na jego rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżycielowi posiłkowemu M. B., na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. p o s t a n o w i ł zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. K., Kancelaria Adwokacka w W., 738 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych), w tym 23% VAT, tytułem dodatkowego wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną z urzędu oskarżycielowi posiłkowemu M. B. w postępowaniu kasacyjnym w sprawie III KK 352/20.
UZASADNIENIE
Adwokat P. K. został ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu małoletniego oskarżyciela posiłkowego M. B., którego przedstawicielami ustawowymi są A. i D. B., w sprawie przeciwko M. M. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym sygn. akt III KK 352/20. Na rozprawie w dniu 16 marca 2022 r. poprzez ustanowionego substytuta, reprezentował przedstawicieli ustawowych małoletniego, w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Zwrócił się wówczas o zasądzenie na jego rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej oskarżycielowi posiłkowemu z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części.
Sąd Najwyższy, w wyroku z dnia 16 marca 2022 r., sygn. akt III KK 352/20 (pkt III tiret 2), kierując się treścią § 17 ust. 7 i ust. 1 pkt 6 w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. K. kwotę 738 zł, w tym 23% VAT, tytułem wynagrodzenia za reprezentowanie w postępowaniu przed Sądem Najwyższym oskarżyciela posiłkowego M. B.
W dniu 9 maja 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo adw. P. K. z wnioskiem o wydanie uzupełniającego rozstrzygnięcia o kosztach, poprzez zasądzenie na jego rzecz od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżycielowi posiłkowemu, w związku z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2024 r., stwierdzającego, że § 2 pkt 1 w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.
U. z 2023 r. poz. 2631) w zakresie, w jakim określa opłaty stanowiące ponoszone przez Skarb Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w wysokości niższej niż stawki minimalne opłat określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964, ze zm.), jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Pełnomocnik wniósł o wydanie przez Sąd Najwyższy uzupełniającego postanowienia o kosztach i zasądzenie na jego rzecz kwoty 738 zł brutto, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez niego z urzędu, w związku z reprezentowaniem w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawie III KK 352/20 oskarżyciela posiłkowego M. B. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek jest zasadny. Wnioskodawca trafnie powołuje się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia z dnia 27 lutego 2024 r. (SK 90/22), którym stwierdzono, że § 2 pkt 1 w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.
U. z 2023 r. poz. 2631) w zakresie, w jakim określa opłaty stanowiące ponoszone przez Skarb Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w wysokości niższej niż stawki minimalne opłat określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964, ze zm.), jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zd. drugie i art. 92 ust. 1 zd. pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Podzielenie wyrażonego w tym wyroku stanowiska w sytuacji, gdy adwokatowi świadczącemu pomoc prawną z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w dniu 16 marca 2022 r. (a więc przed upływem 3 lat, kiedy - zgodnie z art. 641 k.p.k. - przedawnia się prawo do ściągnięcia zasądzonych kosztów procesu), zasądzono od Skarbu Państwa wynagrodzenie na podstawie niekonstytucyjnych przepisów (wg. zaniżonych stawek), wymaga przyznania dodatkowego wynagrodzenia, ustalonego na podstawie § 11 ust. 7 w zw. z ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, a więc kwoty 600 zł powiększonej o 23% VAT.
Jak bowiem wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13 grudnia 2023 r., I KZP 5/23, wydanie postanowienia uzupełniającego w trybie art. 626 § 2 k.p.k. z uwzględnieniem stawek należnych adwokatowi działającemu z wyboru w sprawach karnych jest w takiej sytuacji dopuszczalne i ma podstawy w rozproszonej kontroli konstytucyjności przepisów regulujących wysokość wynagrodzenia dla obrońcy z urzędu. Warunkiem jest, by nie prowadziło to do obciążenia nimi innych podmiotów niż Skarb Państwa ani do modyfikacji zasad ponoszenia kosztów procesu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2024 r., I KK 422/23).
Należy uznać, że w niniejszej sprawie nie stał na przeszkodzie wydaniu postanowienia uzupełniającego o kosztach fakt obciążenia skazanego kosztami procesu za postępowanie kasacyjne w tej części, w jakiej Sąd Najwyższy oddalił kasację jego obrońcy. Obowiązek poniesienia przez skazanego również tych dodatkowych kosztów jest bowiem konsekwencją oddalenia wniesionej na jego rzecz kasacji (art. 636 § 1 k.p.k.). Sumując, oprócz zasądzonej w wyroku z dnia 16 marca 2022 r. na rzecz adw. P. K. kwoty 738 zł, tytułem wynagrodzenia za reprezentowanie w postępowaniu przed Sądem Najwyższym oskarżyciela posiłkowego M.
B. należało przyznać mu dodatkowo z tego tytułu kwotę 738 zł, w tym 23% VAT. Dlatego Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu. [PGW][ms]