Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KK 318/19 Generato dall'IA

Supreme Court dismissed cassation against criminal compensation award for wrongful detention, upholding second instance court's reduced amounts.

Numero d'incarto III KK 318/19
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by the applicant's representative against the Second Instance Court's decision to reduce compensation for wrongful detention. The applicant argued that the reduced amounts were arbitrary and violated procedural rights, while the State Prosecutor deemed the appeal groundless. The Court ruled that the Second Instance Court correctly applied the law by limiting compensation to property loss from the inability to perform police duties and properly interpreted the broad meaning of 'compensation' in the Criminal Procedure Code.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 552 § 1, 3, 4 k.p.k.; Art. 558 k.p.k.; Compensation for wrongful detention covers both property loss and non-pecuniary harm, and the Second Instance Court's reduction of amounts is not arbitrary if based on statutory limits regarding the scope of damage.

Parole chiave

Generato dall'IA
wrongful detention compensation criminal procedure code non-pecuniary harm property loss limitation cassation appeal dismissal second instance court state liability calcolo dell'indennità risarcitoria

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 552 § 1, 3, 4 k.p.k.
Roszczenia o naprawienie szkody lub krzywdy wyrządzone w postępowaniu karnym – z wyłączeniem sytuacji przewidzianych w art. 552 k.p.k., dla których dochodzenia jest wyłącznie właściwa droga sądowa w postępowaniu karnym – podlegają rozpoznaniu w postępowaniu cywilnym w trybie procesu (zob.
Art. 558 k.p.k.
art. 437 k.p.k. w zw. z art. 558 k.p.k. w zw. z art. 445 § 1 k.c. przez ,,pozbawienie wnioskodawczyni prawa do drugiej instancji”;
Art. 553a k.p.k.
ustawodawca posłużył się pojęciem ,,odszkodowanie” w dwojakim znaczeniu: raz – w tytule oraz kilku przepisach (art. 553a, art.
Art. 554 § 1 k.p.k.
553a, art. 554 § 1, art.
Art. 556 § 1-3 k.p.k.
554 § 1, art. 556 § 1-3, art.
Art. 424 § 1 k.p.k.
Uzasadnienie kwestionowanego orzeczenia istotnie odznaczało się zwięzłością, ale przecież nie było to jego wadą, skoro spełniało w ten sposób ustawowy wymóg z art. 424 § 1 k.p.k. w zw.
Art. 458 k.p.k.
art. 458 k.p.k., tylko zaletą.
Art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k.
art. 437 k.p.k. w zw. z art. 558 k.p.k. w zw. z art. 445 § 1 k.c. przez ,,pozbawienie wnioskodawczyni prawa do drugiej instancji”;
Art. 552 k.p.k.
Roszczenia o naprawienie szkody lub krzywdy wyrządzone w postępowaniu karnym – z wyłączeniem sytuacji przewidzianych w art. 552 k.p.k., dla których dochodzenia jest wyłącznie właściwa droga sądowa w postępowaniu karnym – podlegają rozpoznaniu w postępowaniu cywilnym w trybie procesu (zob.
Art. 553 § 1 k.p.k.
ustawodawca posłużył się pojęciem ,,odszkodowanie” w dwojakim znaczeniu: raz – w tytule oraz kilku przepisach (art. 553a, art.
Art. 555 k.p.k.
553 § 1, art. 555 k.p.k. w sensie wąskim, mając na myśli jedynie uszczerbek w majątku poszkodowanego.
Art. 105 k.p.k.
Art. 537 § 1 k.p.k.
Trzeba silnie podkreślić, że w omawianym dokumencie procesowym poddano analizie te wszystkie okoliczności, które dla rozstrzygnięcia sprawy miały istotne znaczenie.W tym stanie rzeczy Sądowi Najwyższemu nie pozostawało nic innego, jak tylko kasację oddalić (art. 537 § 1 k.p.k.).
Art. 636 § 1 k.p.k.
Obciążenie wnioskodawczyni kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne nastąpiło po myśli art. 636 § 1 k.p.k. w zw.
Art. 637a k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
post. SN z 27 lipca 2005 r., II KK 54/05
post. SN z 8 listopada 2018 r., II CSK 597/17
wyr. SN z 1 kwietnia 2008 r., V KK 33/08
SN z 8 listopada 2018 r., II CSK 597/17; wyr. SN z 1 kwietnia 2008 r., V KK 33/08).
II KK 54/05
SN z 27 lipca 2005r., II KK 54/05).
II CSK 597/17
Supreme Court partially allowed cassation appeal, overturning dismissal of civil claim exceeding prior criminal compensation amount.
V KK 33/08
SN z 1 kwietnia 2008 r., V KK 33/08).
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III KK 318/19 POSTANOWIENIE Dnia 9 września 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Piotr Mirek‎SSN Marek MotukProtokolant Danuta Bratkrajc przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Andrzeja Pogorzelskiego‎w sprawie M. N. ‎w przedmiocie odszkodowania i zadośćuczynienia‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 9 września 2020 r.,‎kasacji, wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawczyni‎od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 13 grudnia 2018 r., sygn. akt II AKa (…),‎zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w G.

‎z dnia 5 czerwca 2018 r., sygn. akt XI Ko (…), I. oddala kasację; II.obciąża wnioskodawczynię kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne. UZASADNIENIESąd Okręgowy w G. , wyrokiem z 5 czerwca 2018 r., zasądził od Skarbu Państwa na rzecz M.N. odszkodowanie w kwocie 174 726 zł za poniesioną szkodę oraz zadośćuczynienie w kwocie 180 000 zł za doznaną krzywdę, wynikłe z niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania od 18 października 2007 r. do 30 maja 2008 r. Sąd Apelacyjny w (…) – po rozpoznaniu apelacji pełnomocnika przedstawiciela Skarbu Państwa Prezesa Sądu Okręgowego w G. , który domagał się obniżenia zasądzonych sum pieniężnych – w dnu 13 grudnia 2018 r. zmienił pierwszoinstancyjny wyrok m. in. przez zredukowanie odszkodowania do kwoty 15 860, 83 zł i zadośćuczynienia do kwoty 65 000 zł.Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego złożył pełnomocnik wnioskodawczyni, podnosząc pięć zarzutów rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia prawa, a mianowicie:

1) art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 424 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. przez ,,ograniczenie się do twierdzeń lakonicznych, ogólnikowych i powierzchownych”;

2) art. 437 k.p.k. w zw. z art. 558 k.p.k. w zw. z art. 445 § 1 k.c. przez ,,pozbawienie wnioskodawczyni prawa do drugiej instancji”;

3) art. 413 § 1 pkt 5 k.p.k. przez brak ,,rozstrzygnięcia w przedmiocie niezasądzonego, a przewyższającego kwotę 65 000 zł roszczenia o zadośćuczynienie”;

4) art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 558 k.p.k. przez określenie rażąco niskiej wysokości zadośćuczynienia;

5) art. 361 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 558 k.p.k. przez bezzasadne oddalenie wniosku o zasądzenie odszkodowania ponad kwotę 15 860,83 zł z uwagi na brak adekwatnego związku przyczynowego między tymczasowym aresztowaniem a szkodą majątkową. W konsekwencji pełnomocnik wnioskodawczyni zażądał ,,uchylenia zaskarżonego orzeczenia w zaskarżonej części oraz przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu w (…) do ponownego rozpoznania w zaskarżonej części”.Prokurator Okręgowy w G. w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o ,,uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w (…)”.

Natomiast pełnomocnik przedstawiciela Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Okręgowego w G. postulował oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.Obecny na rozprawie kasacyjnej prokurator Prokuratury Krajowej zażądał uwzględnienia kasacji.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja okazała się bezzasadna – i to w stopniu zbliżonym do oczywistego, bowiem żaden z zarzutów kasacyjnych ani nader lakonicznych argumentów przytoczonych w prokuratorskiej odpowiedzi na kasację nie były w stanie podważyć słuszności dokonanych na etapie odwoławczym zmian w zakresie wysokości przyznanych poszkodowanej sum pieniężnych.

Rozpoznając kasację, jak tego wymaga art. 536 k.p.k., w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz nie stwierdzając wystąpienia bezwzględnych uchybień z art. 439 § 1 k.p.k., instancja kasacyjna dostrzegła potrzebę odniesienia się do czterech mających kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.Po pierwsze – nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty kwestionujące zmniejszenie przez Sąd ad quem zadośćuczynienia (pkt 2 i 4), albowiem skarżący nie zdołał wykazać, że w świetle art. 445 § 2 k.c. kwota 65 000 zł, stanowiąca rekompensatę za krzywdy wywołane pozbawieniem M.

N. wolności przez okres 7 miesięcy i 12 dni, nie była odpowiednia. Ustalenie w tej mierze należy do sfery swobodnego uznania sędziowskiego, a zatem zgłoszona w postępowaniu kasacyjnym teza o niewłaściwej wysokości zadośćuczynienia mogłaby być skuteczna tylko wtedy, gdyby zaskarżony wyrok w sposób oczywisty naruszał zasady określania tego zadośćuczynienia. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie. O naruszeniu zasady ustalania ,,odpowiedniego” zadośćuczynienia – i to w stopniu rażącym – oraz o dopuszczalności wkroczenia w sferę swobodnego uznania sędziowskiego wolno byłoby mówić, gdyby zadośćuczynienie miało charakter jedynie symboliczny (zob. post.

SN z 27 lipca 2005r., II KK 54/05). Wyrażając pogląd o pozbawieniu wnioskodawczyni prawa do drugiej instancji, autor kasacji – jak się wydaje – przeoczył unormowanie przewidziane w art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k.Po drugie – Sąd odwoławczy bezbłędnie przyjął, że odszkodowanie za niewątpliwie niesłuszne aresztowanie dotyczy tylko szkód wywołanych stosowaniem najsurowszego środka zapobiegawczego, a nie toczeniem się w ogóle postępowania karnego, w tym nawet stosowaniem innych nieizolacyjnych środków przymusu. Roszczenia o naprawienie szkody lub krzywdy wyrządzone w postępowaniu karnym – z wyłączeniem sytuacji przewidzianych w art. 552 k.p.k., dla których dochodzenia jest wyłącznie właściwa droga sądowa w postępowaniu karnym – podlegają rozpoznaniu w postępowaniu cywilnym w trybie procesu (zob. post.

SN z 8 listopada 2018 r., II CSK 597/17; wyr. SN z 1 kwietnia 2008 r., V KK 33/08). Trafnie zatem Sąd drugiej instancji ustalił, że poszkodowanej przysługuje, na podstawie art. 552 § 1 i 4 k.p.k., odszkodowanie tylko za pogorszenie się położenia majątkowego wywołane uniemożliwieniem jej służby policyjnej przez okres tymczasowego aresztowania. Tym samym zarzut ujęty w pkt 5 kasacji nie mógł zyskać w oczach instancji kasacyjnej uznania.Po trzecie – w rozdziale 58 k.p.k. ustawodawca posłużył się pojęciem ,,odszkodowanie” w dwojakim znaczeniu: raz – w tytule oraz kilku przepisach (art. 553a, art. 554 § 1, art. 556 § 1-3, art. 558 k.p.k.) użył tego określenia w sensie szerokim, co oznacza, że chodzi tu o rekompensatę zarówno za poniesioną szkodę, jak i za doznaną krzywdę, a dwa – w art. 552 §1, 3 i 4, art. 553 § 1, art. 555 k.p.k. w sensie wąskim, mając na myśli jedynie uszczerbek w majątku poszkodowanego.

Z całej treści zaskarżonego wyroku jasno wynikało, że Sąd Apelacyjny w (…) posłużył się w pkt II części dyspozytywnej wyroku terminem ,,odszkodowanie” w znaczeniu szerokim, obejmującym już to odszkodowanie sensu stricto, już to zadośćuczynienie. Siłą rzeczy – wbrew sugestii zawartej w kasacji (pkt 3) – ani nie obraził w ten sposób prawa procesowego, ani nawet nie dopuścił się nieścisłości wymagającej korekty w trybie art. 105 k.p.k.Po czwarte wreszcie – zarzut kasacyjny, w którym poddano krytyce jakość motywacyjnej części zaskarżonego wyroku (pkt 1), należało postrzegać nie tyle jako tezę samoistną, co raczej jako swoiste wzmocnienie czy uzupełnienie twierdzeń krytykujących obniżenie zasądzonych w pierwszej instancji kwot.

Uzasadnienie kwestionowanego orzeczenia istotnie odznaczało się zwięzłością, ale przecież nie było to jego wadą, skoro spełniało w ten sposób ustawowy wymóg z art. 424 § 1 k.p.k. w zw. art. 458 k.p.k., tylko zaletą. Trzeba silnie podkreślić, że w omawianym dokumencie procesowym poddano analizie te wszystkie okoliczności, które dla rozstrzygnięcia sprawy miały istotne znaczenie.W tym stanie rzeczy Sądowi Najwyższemu nie pozostawało nic innego, jak tylko kasację oddalić (art. 537 § 1 k.p.k.). Obciążenie wnioskodawczyni kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne nastąpiło po myśli art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.